<![CDATA[Filozofia jest dla dziewczyn]]>b0b5d01d-be25-5f7a-93a2-a300b527fb76Sat, 07 Feb 2026 05:00:34 +0000Captivate.fmAnna Sańczuk, Katarzyna Kasia, „Vogue Polska”https://artwork.captivate.fm/c71fb430-ccb3-4ccb-ad0f-b3e193f09c66/YSwtaDcNiFq2dUGWbTwqc3Dx.jpgFilozofia jest dla dziewczynAnna Sańczuk, Katarzyna Kasia, „Vogue Polska”Anna Sańczuk, Katarzyna Kasia, „Vogue Polska”Podcast prowadzą dwie dziewczyny: Anna Sańczuk i Katarzyna Kasia, dziennikarka i historyczka sztuki oraz filozofka i dziennikarka. Kobiecym okiem spoglądają na historię filozofii, w której dominują mężczyźni. Do słuchania naszej audycji zapraszamy jednak nie tylko dziewczyny, lecz także wszystkie osoby filozofujące. Sięgając po klasyków filozofii, komentujemy najbardziej palące problemy współczesności oraz zmagania z własnego życia.https://www.vogue.pl/tag/podcast-filozofia-jest-dla-dziewczynfalseepisodicnopodcastPotęga wyobraźniPotęga wyobraźniW końcowym odcinku naszego podcastowego cyklu filozoficznego bierzemy z doktoressą Katarzyną Kasią na warsztat potężne narzędzie, jakim jest wyobraźnia. Bez niej nie byłoby niczego, a już na pewno nie byłoby filozofii, bo żeby ona w ogóle zaistniała, w głowach filozofów musiało najpierw powstać jakieś wyobrażenie struktury rzeczywistości, w której funkcjonujemy. Bez wyobraźni starożytny mędrzec Demokryt z Abdery nie wymyśliłby atomów przed epoką teleskopów i zderzaczy hadronów, a współczesna nauka, mimo maszyn oraz zaawansowanych technologii, byłaby niczym bez inwencji i wyobraźni przekraczającej granice. Sięgamy po myśl Mikołaja Kuzańczyka, późnośredniowiecznego filozofa, który dowartościowuje wyobraźnię jako siłę stwórczą (by nie powiedzieć bluźnierczo – boską). Przywołujemy Francisa Bacona, Davida Hume’a, Immanuela Kanta i Olgę Tokarczuk tropiących moc wyobraźni. Podążamy śladem żyjącego imaginacją Don Kichota i zaglądamy do książek, które są najlepszym sposobem na ćwiczenie „mięśnia” wyobraźni. Bo wyobraźnia jako narzędzie poznania, twórczości i empatii jest warta zachodu.

Podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.

]]>W końcowym odcinku naszego podcastowego cyklu filozoficznego bierzemy z doktoressą Katarzyną Kasią na warsztat potężne narzędzie, jakim jest wyobraźnia. Bez niej nie byłoby niczego, a już na pewno nie byłoby filozofii, bo żeby ona w ogóle zaistniała, w głowach filozofów musiało najpierw powstać jakieś wyobrażenie struktury rzeczywistości, w której funkcjonujemy. Bez wyobraźni starożytny mędrzec Demokryt z Abdery nie wymyśliłby atomów przed epoką teleskopów i zderzaczy hadronów, a współczesna nauka, mimo maszyn oraz zaawansowanych technologii, byłaby niczym bez inwencji i wyobraźni przekraczającej granice. Sięgamy po myśl Mikołaja Kuzańczyka, późnośredniowiecznego filozofa, który dowartościowuje wyobraźnię jako siłę stwórczą (by nie powiedzieć bluźnierczo – boską). Przywołujemy Francisa Bacona, Davida Hume’a, Immanuela Kanta i Olgę Tokarczuk tropiących moc wyobraźni. Podążamy śladem żyjącego imaginacją Don Kichota i zaglądamy do książek, które są najlepszym sposobem na ćwiczenie „mięśnia” wyobraźni. Bo wyobraźnia jako narzędzie poznania, twórczości i empatii jest warta zachodu.

Podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.

]]>896a7d16-1da9-4158-b4e7-d75e807fe0e4Sat, 07 Feb 2026 06:00:00 +010052:41falsefull4884Uwolnić troskę w sobieUwolnić troskę w sobieW tym odcinku z troską pochylamy się nad... troską, szukając tego, co można przeciwstawić przemocy i egoizmowi naszych czasów. Oto starożytna epimeleiai jej współczesne wcielenia – przywołujemy je, rozmawiając zarówno o indywidualnej „trosce o duszę”, do której nawoływał już Sokrates, jak i o etyce wspólnoty, czyli o trosce, której gesty wykonujemy w relacjach bliższych (przysłowiowe: matka i dziecko) i dalszych, związanych z życiem społeczeństw i grup także tych łączących nas z bytami pozaludzkimi. Przyglądamy się niewidzialnej pracy troski, zwykle wykonywanej przez kobiety, ale też trosce o Ziemię i naszą wspólną matkę – Naturę. Razem z Katarzyną Kasią wskakujemy w rollercoaster filozoficzny, który od starożytności przenosi nas błyskawicznie do etyczki feministycznej drugiej połowy XX wieku, Carol Gilligan, autorki klasycznej już pozycji „In a Different Voice”, i jej uczennic. Przywołujemy też naszą ukochaną Jolantę Brach-Czainę i jej „krzątactwo”, jako akt oporu wobec nicości. Po drodze zahaczamy o etykę chrześcijańską, figurę Jezusa (jak na dwie agnostyczki przystało) i pojęcie caritas oraz miłości bliźniego, która, jak się wydaje, tak trudno przychodzi człowiekowi. Na koniec proponujemy uwolnić tę potrzebę troski, którą każdy gdzieś tam w sobie ma schowaną (czasem głęboko) i postulujemy oficjalne zadekretowanie „Roku troski”.

Podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.

]]>W tym odcinku z troską pochylamy się nad... troską, szukając tego, co można przeciwstawić przemocy i egoizmowi naszych czasów. Oto starożytna epimeleiai jej współczesne wcielenia – przywołujemy je, rozmawiając zarówno o indywidualnej „trosce o duszę”, do której nawoływał już Sokrates, jak i o etyce wspólnoty, czyli o trosce, której gesty wykonujemy w relacjach bliższych (przysłowiowe: matka i dziecko) i dalszych, związanych z życiem społeczeństw i grup także tych łączących nas z bytami pozaludzkimi. Przyglądamy się niewidzialnej pracy troski, zwykle wykonywanej przez kobiety, ale też trosce o Ziemię i naszą wspólną matkę – Naturę. Razem z Katarzyną Kasią wskakujemy w rollercoaster filozoficzny, który od starożytności przenosi nas błyskawicznie do etyczki feministycznej drugiej połowy XX wieku, Carol Gilligan, autorki klasycznej już pozycji „In a Different Voice”, i jej uczennic. Przywołujemy też naszą ukochaną Jolantę Brach-Czainę i jej „krzątactwo”, jako akt oporu wobec nicości. Po drodze zahaczamy o etykę chrześcijańską, figurę Jezusa (jak na dwie agnostyczki przystało) i pojęcie caritas oraz miłości bliźniego, która, jak się wydaje, tak trudno przychodzi człowiekowi. Na koniec proponujemy uwolnić tę potrzebę troski, którą każdy gdzieś tam w sobie ma schowaną (czasem głęboko) i postulujemy oficjalne zadekretowanie „Roku troski”.

Podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.

]]>49948d91-8034-45ce-bdb5-d80477e9eb72Sat, 24 Jan 2026 06:00:00 +010045:48falsefull4774O przykrych przeszkodach codziennego życiaO przykrych przeszkodach codziennego życiaOd wielkich kryzysów z poprzedniego odcinka naszego podcastu przechodzimy do pomniejszych trudności i uciążliwości, którymi na co dzień usłane jest nasze życie. To one czepiają się nas nieustannie, niczym rzepy psiego ogona, potrafią doprowadzić do rozpaczy, podkopać nasze siły do dalszego trwania i poczucie sensu. Obwołujemy więc miniony właśnie grudzień miesiącem trudności, bo to czas, kiedy wszyscy gonią jak szaleni ku Świętom i strasznie się spinają, a niektórzy potem spinają się też strasznie samym świętowaniem. Naszymi towarzyszami w tej (najeżonej trudnościami) podróży jest smutas Sören Kierkegaard (i jego niedoszła żona Regina Olsen) oraz Fryderyk Nietzsche i Umberto Eco, ale też nasza ukochana Jolanta Brach-Czaina. Przywołujemy również współczesną książkę „Life is hard. Filozofia na trudne czasy”, której autorem jest profesor filozofii na MIT – Kieran Setiya. Zastanawiamy się, czym byłoby nasze życie bez przeszkód, czego nauczył nas pewien upierdliwy stołek i czym jest „siniakowe memento mori”. A doktoressa Kasia ujawnia też, że filozofa tak naprawdę służy do utrudniania nam życia i dlaczego to jest jednak dobre!

Podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.

]]>Od wielkich kryzysów z poprzedniego odcinka naszego podcastu przechodzimy do pomniejszych trudności i uciążliwości, którymi na co dzień usłane jest nasze życie. To one czepiają się nas nieustannie, niczym rzepy psiego ogona, potrafią doprowadzić do rozpaczy, podkopać nasze siły do dalszego trwania i poczucie sensu. Obwołujemy więc miniony właśnie grudzień miesiącem trudności, bo to czas, kiedy wszyscy gonią jak szaleni ku Świętom i strasznie się spinają, a niektórzy potem spinają się też strasznie samym świętowaniem. Naszymi towarzyszami w tej (najeżonej trudnościami) podróży jest smutas Sören Kierkegaard (i jego niedoszła żona Regina Olsen) oraz Fryderyk Nietzsche i Umberto Eco, ale też nasza ukochana Jolanta Brach-Czaina. Przywołujemy również współczesną książkę „Life is hard. Filozofia na trudne czasy”, której autorem jest profesor filozofii na MIT – Kieran Setiya. Zastanawiamy się, czym byłoby nasze życie bez przeszkód, czego nauczył nas pewien upierdliwy stołek i czym jest „siniakowe memento mori”. A doktoressa Kasia ujawnia też, że filozofa tak naprawdę służy do utrudniania nam życia i dlaczego to jest jednak dobre!

Podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.

]]>256f678b-5cf9-4239-8e81-0835b1dec314Sat, 10 Jan 2026 06:00:00 +010053:50falsefull4664Odpowiedź na kryzysOdpowiedź na kryzysW tym odcinku podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” analizujemy modne ostatnio słowo w dyskursie publicznym i prywatnych rozmowach – kryzys. Może być egzystencjalny, psychiczny, klimatyczny, polityczny, zdrowotny, gospodarczy. Razem z dr Katarzyną Kasią zastanawiamy się, czy filozofia może być odpowiedzią na kryzys. Niektórzy mówią, że filozofia jest córką kryzysu, inne, że jego matką, w każdym razie filozofia bardzo dobrze pokazuje ambiwalencję zawartą w samym pojęciu „kryzys”, jeżeli myślimy o nim jako o stanie zakłócenia, nieciągłości, czy o sytuacji, która nie jest komfortowa materialnie czy psychicznie. Bywa też szansą na nowe otwarcie, każe wyjść poza schematy myślowe i poszukiwać głębszego porządku. Zapraszamy do rozmowy o kryzysach Marksa, Hegla i Ani z Zielonego wzgórza. Przychodzą do nas egzystencjaliści, stoicy, Jolanta Brach-Czaina oraz Kryzysowa Narzeczona. Sprawdzamy, czy dziś żyjemy w najgłębszym z kryzysów, czy raczej w najlepszym momencie historii. Zapytujemy, czy dopiero wraz z końcem cywilizacji przyjdzie kres kryzysu. I czy rewersem kryzysu może być nadzieja.

Podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.

]]>W tym odcinku podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” analizujemy modne ostatnio słowo w dyskursie publicznym i prywatnych rozmowach – kryzys. Może być egzystencjalny, psychiczny, klimatyczny, polityczny, zdrowotny, gospodarczy. Razem z dr Katarzyną Kasią zastanawiamy się, czy filozofia może być odpowiedzią na kryzys. Niektórzy mówią, że filozofia jest córką kryzysu, inne, że jego matką, w każdym razie filozofia bardzo dobrze pokazuje ambiwalencję zawartą w samym pojęciu „kryzys”, jeżeli myślimy o nim jako o stanie zakłócenia, nieciągłości, czy o sytuacji, która nie jest komfortowa materialnie czy psychicznie. Bywa też szansą na nowe otwarcie, każe wyjść poza schematy myślowe i poszukiwać głębszego porządku. Zapraszamy do rozmowy o kryzysach Marksa, Hegla i Ani z Zielonego wzgórza. Przychodzą do nas egzystencjaliści, stoicy, Jolanta Brach-Czaina oraz Kryzysowa Narzeczona. Sprawdzamy, czy dziś żyjemy w najgłębszym z kryzysów, czy raczej w najlepszym momencie historii. Zapytujemy, czy dopiero wraz z końcem cywilizacji przyjdzie kres kryzysu. I czy rewersem kryzysu może być nadzieja.

Podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.

]]>32144a02-cb4c-4b39-bfba-30d2534b955aSat, 27 Dec 2025 06:00:00 +010050:32falsefull4554Wszystkie odcienie samotnościWszystkie odcienie samotnościSamotnicy i Samotniczki! W dzisiejszym odcinku pochylimy się (mgr Sańczuk z dr Kasią) nad „epidemią naszych czasów”, jak mówi się o samotności. Nietrudno o poczucie izolacji i oddzielenia w dobie szybkich randek z Tindera, zagubienia w sieci, zatomizowanego, podzielonego na frakcje oraz plemiona świata. My jednak oglądamy samotność z wielu stron. Zarówno z tych mrocznych, związanych z wykluczeniem, opuszczeniem czy niezrozumieniem, które potrafi uczynić nas samotnymi nawet w związku, ale też z tych pozytywnych, w których samotność z wyboru pozwala usłyszeć siebie, tworzyć czy odpocząć od zgiełku świata. Dyskutujemy np. z egzystencjalistami, którzy samotność uważali za przyrodzoną cechę człowieczeństwa, a jej wybór wiązał się z ceną prawdziwej wolności, o czym nauczali choćby Sartre i Camus. Cytujemy Nietzschego, który pisał, że „wśród ludzi wielu ciebie pożera, w samotności sam pożerasz siebie” i Virginię Woolf, która zalecała kobietom emancypacyjną samotność „własnego pokoju”. Ale dostrzegamy też ból osamotnienia starych ludzi czy straszne uczucie, gdy stajemy się ofiarą współczesnego „ghostingu”. Pojawiają się u nas m.in. samotny biały żagiel, Tom Ford, Soren Kierkegaard, Bridget Jones, Martin Heidegger, Emmanuel Levinas i „Kobieta samotna” Agnieszki Holland.

Podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.

]]>Samotnicy i Samotniczki! W dzisiejszym odcinku pochylimy się (mgr Sańczuk z dr Kasią) nad „epidemią naszych czasów”, jak mówi się o samotności. Nietrudno o poczucie izolacji i oddzielenia w dobie szybkich randek z Tindera, zagubienia w sieci, zatomizowanego, podzielonego na frakcje oraz plemiona świata. My jednak oglądamy samotność z wielu stron. Zarówno z tych mrocznych, związanych z wykluczeniem, opuszczeniem czy niezrozumieniem, które potrafi uczynić nas samotnymi nawet w związku, ale też z tych pozytywnych, w których samotność z wyboru pozwala usłyszeć siebie, tworzyć czy odpocząć od zgiełku świata. Dyskutujemy np. z egzystencjalistami, którzy samotność uważali za przyrodzoną cechę człowieczeństwa, a jej wybór wiązał się z ceną prawdziwej wolności, o czym nauczali choćby Sartre i Camus. Cytujemy Nietzschego, który pisał, że „wśród ludzi wielu ciebie pożera, w samotności sam pożerasz siebie” i Virginię Woolf, która zalecała kobietom emancypacyjną samotność „własnego pokoju”. Ale dostrzegamy też ból osamotnienia starych ludzi czy straszne uczucie, gdy stajemy się ofiarą współczesnego „ghostingu”. Pojawiają się u nas m.in. samotny biały żagiel, Tom Ford, Soren Kierkegaard, Bridget Jones, Martin Heidegger, Emmanuel Levinas i „Kobieta samotna” Agnieszki Holland.

Podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.

]]>46f0fccd-ce73-4404-97c0-7cbae2ae7078Sat, 13 Dec 2025 06:00:00 +010046:16falsefull4444Jak być razemJak być razemW podcaście „Filozofia jest dla dziewczyn” Anna Sańczuk i Katarzyna Kasia rozmawiają o tym, jak budować wspólnoty w skrajnie podzielonym społeczeństwie. Gdy stare mity założycielskie przestają działać, a nie wszyscy chcemy jednoczyć się wobec wyznaczonego wroga, co może mieć potencjał integracyjny? Zaglądamy do klasycznego dzieła antropologa i filozofa René Girarda „Kozioł ofiarny”, a także po dzieła „Po człowieku” filozofki Rosi Braidotti oraz „Splatając na nowo to, co społeczne” socjologa i filozofa nauki Bruno Latoura, który zarysował wyjście poza antropocentryczną wizję wspólnoty. Wszystko, co istnieje, jest już ze sobą połączone i wzajemnie na siebie wpływa. – Świat znajduje się dziś w takim kryzysie, że w pojedynkę uratować go się nie da – mówi Katarzyna Kasia. Jedyną odpowiedzią jest bycie razem, tkanie wspólnot, świadomość współzależności. Naszym słowem na nowy rok niech będzie wię właśnie wspólnota.

Podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.

]]>W podcaście „Filozofia jest dla dziewczyn” Anna Sańczuk i Katarzyna Kasia rozmawiają o tym, jak budować wspólnoty w skrajnie podzielonym społeczeństwie. Gdy stare mity założycielskie przestają działać, a nie wszyscy chcemy jednoczyć się wobec wyznaczonego wroga, co może mieć potencjał integracyjny? Zaglądamy do klasycznego dzieła antropologa i filozofa René Girarda „Kozioł ofiarny”, a także po dzieła „Po człowieku” filozofki Rosi Braidotti oraz „Splatając na nowo to, co społeczne” socjologa i filozofa nauki Bruno Latoura, który zarysował wyjście poza antropocentryczną wizję wspólnoty. Wszystko, co istnieje, jest już ze sobą połączone i wzajemnie na siebie wpływa. – Świat znajduje się dziś w takim kryzysie, że w pojedynkę uratować go się nie da – mówi Katarzyna Kasia. Jedyną odpowiedzią jest bycie razem, tkanie wspólnot, świadomość współzależności. Naszym słowem na nowy rok niech będzie wię właśnie wspólnota.

Podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.

]]>b4a5947d-1d40-434d-87cf-50849b374964Sat, 29 Nov 2025 06:00:00 +010046:29falsefull4334W drodze po przywilej starościW drodze po przywilej starości„O ile śmierć jest obowiązkowa, to starość jest przywilejem” – mówi Katarzyna Kasia. W drugim odcinku 4. serii „Filozofii dla dziewczyn” poruszamy kolejny radosny temat, rozmawiając z dr Katarzyną o tym, co prędzej czy później spotka tych z nas, którzy dożyją, a mianowicie – o starości. Jak się do niej przygotować i jak się w niej odnaleźć? Jak widzieli ją starożytni filozofowie: Platon, Arytstoteles, Sokrates, a jak renesansowy filozof z Anglii Francis Bacon w swoich błyskotliwych „Esejach” (w których według nas przewidział zaistnienie centrów aktywizacji międzypokoleniowej!)? Zaglądamy na aktualną wystawę festiwalu „Warszawa w budowie” pt. „Starsze miasto” poświęconą dojrzałym mieszkańcom stolicy, zastanawiamy się nad tym, czy starość to  udręka czy jednak wspomniany przywilej oraz, jak na starowinki przystało, cytujemy skompromitowaną „Seksmisję”. Badamy, czy odpowiednikiem siwego mędrca jest stara baba (wpada do nas na chwilę srebrnowłosa i mądra Andie MacDowell), a także, czy na zatrzymanie młodości lepsze będą zastrzyki z botoksu, czy z radosnej głupoty (od razu mówię: preferujemy to drugie rozwiązanie). Dzięki dojrzałości możemy docenić to, co mamy, a dzięki naszej młodości możemy ciągle być ciekawe nowego.

Podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.

]]>„O ile śmierć jest obowiązkowa, to starość jest przywilejem” – mówi Katarzyna Kasia. W drugim odcinku 4. serii „Filozofii dla dziewczyn” poruszamy kolejny radosny temat, rozmawiając z dr Katarzyną o tym, co prędzej czy później spotka tych z nas, którzy dożyją, a mianowicie – o starości. Jak się do niej przygotować i jak się w niej odnaleźć? Jak widzieli ją starożytni filozofowie: Platon, Arytstoteles, Sokrates, a jak renesansowy filozof z Anglii Francis Bacon w swoich błyskotliwych „Esejach” (w których według nas przewidział zaistnienie centrów aktywizacji międzypokoleniowej!)? Zaglądamy na aktualną wystawę festiwalu „Warszawa w budowie” pt. „Starsze miasto” poświęconą dojrzałym mieszkańcom stolicy, zastanawiamy się nad tym, czy starość to  udręka czy jednak wspomniany przywilej oraz, jak na starowinki przystało, cytujemy skompromitowaną „Seksmisję”. Badamy, czy odpowiednikiem siwego mędrca jest stara baba (wpada do nas na chwilę srebrnowłosa i mądra Andie MacDowell), a także, czy na zatrzymanie młodości lepsze będą zastrzyki z botoksu, czy z radosnej głupoty (od razu mówię: preferujemy to drugie rozwiązanie). Dzięki dojrzałości możemy docenić to, co mamy, a dzięki naszej młodości możemy ciągle być ciekawe nowego.

Podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.

]]>6127a50a-a5ca-40e4-a248-384d000b4256Sat, 15 Nov 2025 06:00:00 +010049:59falsefull4224Życie pozagrobowe według filozofówŻycie pozagrobowe według filozofówCo filozofowie myślą o śmierci? Czwarty sezon rozmówek dziewczyńsko-filozoficznych o życiu zaczynamy od rozmowy o szczególnej formie życia, jaką jest życie pozagrobowe. A to dlatego, że startujemy z nową serią podcastu pierwszego listopada, świętując Halloween i Dziady, przywołując duchy, wąchając chryzantemy i zapalając znicze. Idziemy więc ścieżką francuskiego filozofa Pierre’a Hadota, który traktował filozofię, jako ćwiczenie duchowe, m.in. przygotowanie do śmierci, przyglądamy się obyczajom i mitologiom związanym z żegnaniem zmarłych w różnych kulturach od Celtów i Słowian po starożytnych Greków. Tropimy pozagrobowe poglądy Demokryta, Platona i stoików, przyglądamy się momentom, w których zasłona między światem żywych i umarłych robi się szczególnie cienka. Pytamy, czym jest dla nas pamięć o tych, co odeszli, jaką tęsknotę koimy pogrzebowymi rytuałami, co ogrzewamy w ogniu, który zapalamy na grobach.

Podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.

]]>Co filozofowie myślą o śmierci? Czwarty sezon rozmówek dziewczyńsko-filozoficznych o życiu zaczynamy od rozmowy o szczególnej formie życia, jaką jest życie pozagrobowe. A to dlatego, że startujemy z nową serią podcastu pierwszego listopada, świętując Halloween i Dziady, przywołując duchy, wąchając chryzantemy i zapalając znicze. Idziemy więc ścieżką francuskiego filozofa Pierre’a Hadota, który traktował filozofię, jako ćwiczenie duchowe, m.in. przygotowanie do śmierci, przyglądamy się obyczajom i mitologiom związanym z żegnaniem zmarłych w różnych kulturach od Celtów i Słowian po starożytnych Greków. Tropimy pozagrobowe poglądy Demokryta, Platona i stoików, przyglądamy się momentom, w których zasłona między światem żywych i umarłych robi się szczególnie cienka. Pytamy, czym jest dla nas pamięć o tych, co odeszli, jaką tęsknotę koimy pogrzebowymi rytuałami, co ogrzewamy w ogniu, który zapalamy na grobach.

Podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.

]]>1e5ac7db-615f-4e63-ba10-9c505d0eaf19Sat, 01 Nov 2025 06:00:00 +010050:57falsefull4114Szukając domuSzukając domuW ostatnim odcinku trzeciego sezonu podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” Anna Sańczuk i Katarzyna Kasia wyruszają w podróż ku domowi, szukając swojego miejsca, stabilnej przystani w rozchybotanym świecie migracji, wojen, nomadyzmu, także tego emocjonalnego. Inspiracją okazało się dla nas hasło tegorocznej edycji Festiwalu Sztuki Efemerycznej KONTEKSTY w Sokołowsku: „Homecoming”. Zastanawiamy się nad tym, czym jest w filozofii kwestia domu – co w filozofii oznacza udomowienie i oswojenie myśli. Rozmawiamy o przynależności do pewnych miejsc i historii, o stabilnych miejscach zakorzenienia w życiu, o tęsknocie za domem, ale też o domach, które można zostawić, by zacząć budować coś swojego. Przyglądamy się domowi filozofii europejskiej, którym jest Grecja. Nurkujemy w nasze prywatne historie domowe – Katarzyna opowiada poruszająca historię żydowskiej części swojej rodziny, a potem ruszamy w podróż za Odyseuszem i zaglądamy do eseju Waltera Benjamina o Myszce Miki, która codziennie wychodzi w świat, żeby poznać, czym jest strach. Żeby go oswoić i okiełznać, bo nie da się go z naszego życia wyeliminować. Wyjście z domu to moment inicjacji i transformacji, a dom jest po to, żeby z niego wyjść, ale i po to, by kogoś do niego zaprosić. Choćby „strudzonego wędrowca”, migranta, obcego, który wraz z tym zaproszeniem pod nasz dach przestaje być obcy.

Podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.

]]>W ostatnim odcinku trzeciego sezonu podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” Anna Sańczuk i Katarzyna Kasia wyruszają w podróż ku domowi, szukając swojego miejsca, stabilnej przystani w rozchybotanym świecie migracji, wojen, nomadyzmu, także tego emocjonalnego. Inspiracją okazało się dla nas hasło tegorocznej edycji Festiwalu Sztuki Efemerycznej KONTEKSTY w Sokołowsku: „Homecoming”. Zastanawiamy się nad tym, czym jest w filozofii kwestia domu – co w filozofii oznacza udomowienie i oswojenie myśli. Rozmawiamy o przynależności do pewnych miejsc i historii, o stabilnych miejscach zakorzenienia w życiu, o tęsknocie za domem, ale też o domach, które można zostawić, by zacząć budować coś swojego. Przyglądamy się domowi filozofii europejskiej, którym jest Grecja. Nurkujemy w nasze prywatne historie domowe – Katarzyna opowiada poruszająca historię żydowskiej części swojej rodziny, a potem ruszamy w podróż za Odyseuszem i zaglądamy do eseju Waltera Benjamina o Myszce Miki, która codziennie wychodzi w świat, żeby poznać, czym jest strach. Żeby go oswoić i okiełznać, bo nie da się go z naszego życia wyeliminować. Wyjście z domu to moment inicjacji i transformacji, a dom jest po to, żeby z niego wyjść, ale i po to, by kogoś do niego zaprosić. Choćby „strudzonego wędrowca”, migranta, obcego, który wraz z tym zaproszeniem pod nasz dach przestaje być obcy.

Podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.

]]>5def7a44-6cb5-4eb2-8d4c-756d8fec368cSat, 09 Aug 2025 06:00:00 +010049:32falsefull3883Kosmos w nasKosmos w nasTym razem odlatujemy w kosmos – Anna Sańczuk wraz z Katarzyną Kasią, zainspirowały się Sławoszem Uznańskim-Wiśniewskim i starożytnymi greckimi mędrcami, którzy wymyślili nam to działające na wyobraźnię słowo zanurzone w nieskończoności, tak odmiennej od tego, czego zwykle doświadczamy (czyli głównie różnych form skończoności). Nucimy jak Moby „We are all made of stars” i przywołujemy patrona polskiej fantastyki Janusza Zajdla i mądre książki: „Jak zobaczyć świat” Nicholasa Mirzoeffa oraz piękny „Dom Oriona” Julii Fiedorczuk, w którym wszystko – ludzie, minerały, zwierzęta, natura, gwiazdy, planety – tworzy jeden połączony na wiele sposobów, kosmicznie splątany byt, o czym łatwo zapomnieć, żyjąc na co dzień w podzielonym ludzkim świecie. Wracamy do jońskiej filozofii przyrody, do Talesa i pitagorejczyków. A doktoressa Kasia cytuje „Żywoty i poglądy słynnych filozofów” Diogenesa Laertiosa – jedyny zachowany z czasów starożytnych podręcznik historii filozofii, napisany przez Greka żyjącego w 1. poł. III w. n.e. Kosmos jako przeciwieństwo chaosu. Kosmos jako zderzenie z obcością i poczuciem znikomości. Kosmos jako początek namysłu filozoficznego, próba przeniknięcia wewnętrznego motoru świata i tego, „jak to wszystko jest poskręcane”.

Podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.

]]>Tym razem odlatujemy w kosmos – Anna Sańczuk wraz z Katarzyną Kasią, zainspirowały się Sławoszem Uznańskim-Wiśniewskim i starożytnymi greckimi mędrcami, którzy wymyślili nam to działające na wyobraźnię słowo zanurzone w nieskończoności, tak odmiennej od tego, czego zwykle doświadczamy (czyli głównie różnych form skończoności). Nucimy jak Moby „We are all made of stars” i przywołujemy patrona polskiej fantastyki Janusza Zajdla i mądre książki: „Jak zobaczyć świat” Nicholasa Mirzoeffa oraz piękny „Dom Oriona” Julii Fiedorczuk, w którym wszystko – ludzie, minerały, zwierzęta, natura, gwiazdy, planety – tworzy jeden połączony na wiele sposobów, kosmicznie splątany byt, o czym łatwo zapomnieć, żyjąc na co dzień w podzielonym ludzkim świecie. Wracamy do jońskiej filozofii przyrody, do Talesa i pitagorejczyków. A doktoressa Kasia cytuje „Żywoty i poglądy słynnych filozofów” Diogenesa Laertiosa – jedyny zachowany z czasów starożytnych podręcznik historii filozofii, napisany przez Greka żyjącego w 1. poł. III w. n.e. Kosmos jako przeciwieństwo chaosu. Kosmos jako zderzenie z obcością i poczuciem znikomości. Kosmos jako początek namysłu filozoficznego, próba przeniknięcia wewnętrznego motoru świata i tego, „jak to wszystko jest poskręcane”.

Podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.

]]>397312f0-2fa1-40b1-9f95-7d7a715af4adSat, 26 Jul 2025 06:00:00 +010057:21falsefull3773Czy da się ocalić demokrację?Czy da się ocalić demokrację?Zatroskane o stan demokracji liberalnej w otaczającym nas faszyzującym się świecie,  rozmawiamy w tym odcinku właśnie o demokracji (władzy ludu) - jej permanentnym kryzysie oraz o tym, czy da się ją ocalić, poprawić, a może zastąpić czymś lepszym. Rozmawiamy, a właściwie doktora filozofii Katarzyna Kasia mądrze prawi i wykłada, a ja, jako zaledwie magistra historii sztuki, słucham grzecznie, wątpiąc. W ramach analizy tego „kiepskiego ustroju, ale najlepszego, jaki udało nam się wymyśleć”, jak miał powiedzieć Abraham Lincoln (a co bezmyślnie powtarzamy), cofamy się do kolebki naszej cywilizacji, starożytnej Grecji, by przypomnieć sobie, czym była demokracja w Atenach. Wczytujemy się w Platona, dla którego demokracja jest zagrożeniem, bo może stać się nie tylko populizmem (co dziś widzimy) - może stać się tyranią i to ona zgładziła (demokratycznie) jego mistrza Sokratesa. Chwilę spędzamy z Arystotelesem i gonimy w nowożytność z Janem Jakubem Rousseau i rewolucją francuską, a potem do Ameryki z Alexisem de  Tocquevillem i do naszego „tu i teraz”. Szukamy tego, co mogłoby przywrócić pojęciom: demokracja i prawa człowieka ponownie sens w świecie tyranów (wybieranych demokratycznie i przejmujących powoli nasze wolności), zastanawiamy się, gdzie znaleźć źródła nowej, sprawiedliwej umowy społecznej. Demokracja to deliberacja, a rozmowa jest nam potrzebna, jak nigdy dotąd, mimo, że zabiera dużo czasu. Demokracja zaczyna się od spojrzenia w oczy drugiego człowieka i rozmowy.

Podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.

]]>Zatroskane o stan demokracji liberalnej w otaczającym nas faszyzującym się świecie,  rozmawiamy w tym odcinku właśnie o demokracji (władzy ludu) - jej permanentnym kryzysie oraz o tym, czy da się ją ocalić, poprawić, a może zastąpić czymś lepszym. Rozmawiamy, a właściwie doktora filozofii Katarzyna Kasia mądrze prawi i wykłada, a ja, jako zaledwie magistra historii sztuki, słucham grzecznie, wątpiąc. W ramach analizy tego „kiepskiego ustroju, ale najlepszego, jaki udało nam się wymyśleć”, jak miał powiedzieć Abraham Lincoln (a co bezmyślnie powtarzamy), cofamy się do kolebki naszej cywilizacji, starożytnej Grecji, by przypomnieć sobie, czym była demokracja w Atenach. Wczytujemy się w Platona, dla którego demokracja jest zagrożeniem, bo może stać się nie tylko populizmem (co dziś widzimy) - może stać się tyranią i to ona zgładziła (demokratycznie) jego mistrza Sokratesa. Chwilę spędzamy z Arystotelesem i gonimy w nowożytność z Janem Jakubem Rousseau i rewolucją francuską, a potem do Ameryki z Alexisem de  Tocquevillem i do naszego „tu i teraz”. Szukamy tego, co mogłoby przywrócić pojęciom: demokracja i prawa człowieka ponownie sens w świecie tyranów (wybieranych demokratycznie i przejmujących powoli nasze wolności), zastanawiamy się, gdzie znaleźć źródła nowej, sprawiedliwej umowy społecznej. Demokracja to deliberacja, a rozmowa jest nam potrzebna, jak nigdy dotąd, mimo, że zabiera dużo czasu. Demokracja zaczyna się od spojrzenia w oczy drugiego człowieka i rozmowy.

Podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.

]]>a907e51f-ce54-413c-b02a-f46b2c1b7fcdSat, 12 Jul 2025 06:00:00 +010055:24falsefull3663Radość pracy i trudności z odpoczynkiemRadość pracy i trudności z odpoczynkiemWraz z dr Katarzyną Kasią rozmawiamy dziś o odpoczynku oraz pracy, bo działając intensywnie na wielu frontach kultury, poczułyśmy zmęczenie. Zastanawiamy się, czy filozofowie w ogóle potrafią odpoczywać oraz przyglądamy się trudnościom z odpoczynkiem w naszej kulturze zakręcenia, ale i w zderzeniu z schopenhauerowską wizją świata jako woli (i przedstawienia). Woli życia, naturalnego pędu do rozwoju zawartego w każdej żywej istocie. Nie mamy wątpliwości, że zwierzę-człowiek robi jednak za dużo naraz i dobrze jest umieć czasem wyjść z biegu zdarzeń, by zobaczyć swoją sytuację i swoje powołanie, czyli jakby powiedział Sokrates, swoje arete, spełnienie wrodzonego potencjału. Jeśli je rozpoznamy i za nim pójdziemy, to ten rodzaj pracy może wcale nie będzie nas tak męczyć? Na drodze ku zasłużonemu odpoczynkowi odwiedzamy Karola Marksa, który mówi nam, że najbardziej własna jest nasza praca, ale niestety zabierają nam ją kapitalistyczni „właściciele środków produkcji”, których dziś szybciej nazwalibyśmy „technofeudałami” (patrz: „Technofeudalizm” Yanisa Varoufakisa). Przytulamy się więc na chwilę do Bertranda Russella, by wraz z nim głosić „Pochwałę lenistwa”, czyli stary koncept vita contemplativa, brzmiący dziś z ducha anarchistycznie. A na koniec zachęcamy do chwilowych wakacji od publicznego wizerunku i od oddawania technofeudałom naszych treści. – Nie zastanawiać się nad tym, co myślą o nas inni i jak nas widzą, może być naprawdę relaksujące – mówi Kasia.

Podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.

]]>Wraz z dr Katarzyną Kasią rozmawiamy dziś o odpoczynku oraz pracy, bo działając intensywnie na wielu frontach kultury, poczułyśmy zmęczenie. Zastanawiamy się, czy filozofowie w ogóle potrafią odpoczywać oraz przyglądamy się trudnościom z odpoczynkiem w naszej kulturze zakręcenia, ale i w zderzeniu z schopenhauerowską wizją świata jako woli (i przedstawienia). Woli życia, naturalnego pędu do rozwoju zawartego w każdej żywej istocie. Nie mamy wątpliwości, że zwierzę-człowiek robi jednak za dużo naraz i dobrze jest umieć czasem wyjść z biegu zdarzeń, by zobaczyć swoją sytuację i swoje powołanie, czyli jakby powiedział Sokrates, swoje arete, spełnienie wrodzonego potencjału. Jeśli je rozpoznamy i za nim pójdziemy, to ten rodzaj pracy może wcale nie będzie nas tak męczyć? Na drodze ku zasłużonemu odpoczynkowi odwiedzamy Karola Marksa, który mówi nam, że najbardziej własna jest nasza praca, ale niestety zabierają nam ją kapitalistyczni „właściciele środków produkcji”, których dziś szybciej nazwalibyśmy „technofeudałami” (patrz: „Technofeudalizm” Yanisa Varoufakisa). Przytulamy się więc na chwilę do Bertranda Russella, by wraz z nim głosić „Pochwałę lenistwa”, czyli stary koncept vita contemplativa, brzmiący dziś z ducha anarchistycznie. A na koniec zachęcamy do chwilowych wakacji od publicznego wizerunku i od oddawania technofeudałom naszych treści. – Nie zastanawiać się nad tym, co myślą o nas inni i jak nas widzą, może być naprawdę relaksujące – mówi Kasia.

Podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.

]]>beb409b6-406e-4772-bf03-8383f5d73114Sat, 28 Jun 2025 06:00:00 +010045:21falsefull3553Między brakiem a nadmiaremMiędzy brakiem a nadmiaremW tym odcinku Katarzyna Kasia i Anna Sańczuk obserwują bój umiaru z przesytem. Przyglądają się kondycji współczesnego człowieka zawieszonego nieustannie między brakiem a nadmiarem. Wychodzą z peerelowskiego dzieciństwa obfitującego głównie w ocet na półkach i kolejki po zimowe buty, by wkroczyć we współczesny kapitalizm z jego rozszalałym konsumpcjonizmem i przeżarciem (gdy tymczasem druga połowa ludzkości nadal umiera z głodu i braku). Zapraszają też do dyskusji stałych towarzyszy: od Platona i Deotymy z Mantinei, przez starożytnego hipsterskiego minimalistę na rzymskim tronie – Marka Aureliusza, aż po naszego współczesnego rodaka, profesora Zygmunta Baumana, który w 2011 roku, na Europejskim Kongresie Kultury we Wrocławiu, mówił: „To już nie jest społeczeństwo obywatelskie, to jest społeczeństwo konsumenckie”. Anna Sańczuk razem z doktoressą Kasią przyglądają się konsekwencjom nadmiaru w naszym życiu (także nadmiaru bodźców i stymulantów), śmieciom wokół nas i w nas oraz skupiają naszą uwagę na... uwadze. Bo to właśnie o naszą rozpraszaną nieustannie uwagę walczy współczesny konsumpcyjny świat. 

Podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.

]]>W tym odcinku Katarzyna Kasia i Anna Sańczuk obserwują bój umiaru z przesytem. Przyglądają się kondycji współczesnego człowieka zawieszonego nieustannie między brakiem a nadmiarem. Wychodzą z peerelowskiego dzieciństwa obfitującego głównie w ocet na półkach i kolejki po zimowe buty, by wkroczyć we współczesny kapitalizm z jego rozszalałym konsumpcjonizmem i przeżarciem (gdy tymczasem druga połowa ludzkości nadal umiera z głodu i braku). Zapraszają też do dyskusji stałych towarzyszy: od Platona i Deotymy z Mantinei, przez starożytnego hipsterskiego minimalistę na rzymskim tronie – Marka Aureliusza, aż po naszego współczesnego rodaka, profesora Zygmunta Baumana, który w 2011 roku, na Europejskim Kongresie Kultury we Wrocławiu, mówił: „To już nie jest społeczeństwo obywatelskie, to jest społeczeństwo konsumenckie”. Anna Sańczuk razem z doktoressą Kasią przyglądają się konsekwencjom nadmiaru w naszym życiu (także nadmiaru bodźców i stymulantów), śmieciom wokół nas i w nas oraz skupiają naszą uwagę na... uwadze. Bo to właśnie o naszą rozpraszaną nieustannie uwagę walczy współczesny konsumpcyjny świat. 

Podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.

]]>0c8025e2-521c-4784-bdab-8bdb73cc9c68Sat, 14 Jun 2025 06:00:00 +010049:45falsefull3443Wojna i pokój (i życie pomiędzy)Wojna i pokój (i życie pomiędzy)Róbmy wojnę, nie pokój. To brzmi jak najbardziej adekwatne hasło współczesności. Wojna wciąż wraca jako nieusuwalna (chyba) potrzeba gatunku ludzkiego i nie jest łatwo z tym żyć dzieciom kilkudziesięciu lat pokoju. A co filozofia na to? Otóż filozofowie od początku mówili, że wojna jest w nas, to my jesteśmy wojną. Przyglądamy się nurtom filozofii harmonii i filozofii opartej na myśleniu dialektycznym. Opowiadamy o jesiennej wyprawie do wojennego Kijowa, o tym, jak się oddzielamy od wojny, żeby tego boleśnie nie przeżywać. Znowu wpada nasz drogi, mądry Erazm z Rotterdamu („Pochwała głupoty”), który powiada, że nie ma nic głupszego od wojny, dużo czasu spędzają z nami Jean-Jacques Rousseau, który wierzy w przyrodzoną dobroć „dzikusa” i zło idące za cywilizacją, ale sporo czasu spędza też z nami Thomas Hobbes. On rozważa z kolei konstrukcję państwa jako struktury, która zdejmuje z nas przymus przemocy wobec innego i ma zapewnić bezpieczeństwo (czymkolwiek ono jest). Zastanawiamy się też nad tym, czy przypadkiem wojna nie sprawia nam, ludzkości, jakiejś dziwnej przyjemności (bo dlaczego byśmy to sobie ciągle robili, ha?). Krótko mówiąc: pokój to przelotna ulga, a wojna nigdy nie jest daleko, ona jest tu, tu, tu.

Podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.

]]>Róbmy wojnę, nie pokój. To brzmi jak najbardziej adekwatne hasło współczesności. Wojna wciąż wraca jako nieusuwalna (chyba) potrzeba gatunku ludzkiego i nie jest łatwo z tym żyć dzieciom kilkudziesięciu lat pokoju. A co filozofia na to? Otóż filozofowie od początku mówili, że wojna jest w nas, to my jesteśmy wojną. Przyglądamy się nurtom filozofii harmonii i filozofii opartej na myśleniu dialektycznym. Opowiadamy o jesiennej wyprawie do wojennego Kijowa, o tym, jak się oddzielamy od wojny, żeby tego boleśnie nie przeżywać. Znowu wpada nasz drogi, mądry Erazm z Rotterdamu („Pochwała głupoty”), który powiada, że nie ma nic głupszego od wojny, dużo czasu spędzają z nami Jean-Jacques Rousseau, który wierzy w przyrodzoną dobroć „dzikusa” i zło idące za cywilizacją, ale sporo czasu spędza też z nami Thomas Hobbes. On rozważa z kolei konstrukcję państwa jako struktury, która zdejmuje z nas przymus przemocy wobec innego i ma zapewnić bezpieczeństwo (czymkolwiek ono jest). Zastanawiamy się też nad tym, czy przypadkiem wojna nie sprawia nam, ludzkości, jakiejś dziwnej przyjemności (bo dlaczego byśmy to sobie ciągle robili, ha?). Krótko mówiąc: pokój to przelotna ulga, a wojna nigdy nie jest daleko, ona jest tu, tu, tu.

Podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.

]]>281bbc48-b761-43c4-9f7b-9ee0bb0fe377Sat, 31 May 2025 06:00:00 +010052:19falsefull3333O prawdzie w czasach fake newsówO prawdzie w czasach fake newsówW tym odcinku podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” tematem będzie prawda. Według Katarzyny Kasi, „prawda ma przerąbane”, ale i tak pochylamy się nad nią i szukamy filozoficznych ścieżek do prawdy prawdziwej w świecie fejków i ściem. Odwiedzają nas w tym odcinku, m.in.: Platon i jego triada Dobro-Piękno-Prawda, Erazm z Rotterdamu z „Pochwałą głupoty”, Fryderyk Nietzsche, który mówi, że „nie ma faktów, są tylko interpretacje”, oraz Alfred Tarski ze szkoły lwowsko-warszawskiej, który opowiada o prawdzie wyrażanej w języku. Prawda nas wyzwoli, ale to nie znaczy, że nie będzie bolało.

]]>W tym odcinku podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” tematem będzie prawda. Według Katarzyny Kasi, „prawda ma przerąbane”, ale i tak pochylamy się nad nią i szukamy filozoficznych ścieżek do prawdy prawdziwej w świecie fejków i ściem. Odwiedzają nas w tym odcinku, m.in.: Platon i jego triada Dobro-Piękno-Prawda, Erazm z Rotterdamu z „Pochwałą głupoty”, Fryderyk Nietzsche, który mówi, że „nie ma faktów, są tylko interpretacje”, oraz Alfred Tarski ze szkoły lwowsko-warszawskiej, który opowiada o prawdzie wyrażanej w języku. Prawda nas wyzwoli, ale to nie znaczy, że nie będzie bolało.

]]>285beb3a-97bd-4cce-994a-8721e6ac3872Sat, 17 May 2025 06:00:00 +010001:03:32falsefull3223O moralności według Marii OssowskiejO moralności według Marii OssowskiejProwadzony w duecie podcast „Filozofia jest dla dziewczyn” Anny Sańczuk i dr Katarzyny Kasi powraca z trzecim sezonem rozmów o życiu z filozofią w tle. Bohaterką tego odcinka jest Maria Jadwiga Ossowska – obdarzona ostrym jak brzytwa umysłem etyczka i światowa pionierka teorii moralności, przyjaciółka Bertranda Russella, autorka „Podstaw nauki o moralności” i „Wzoru obywatela w ustroju demokratycznym”. Jedna z pierwszych filozofek, która tak mocno zaistniała w ściśle męskim gronie akademików, zamiast spełnić się jako pani domu o idealnych manierach, do czego szykowała ją ziemiańska rodzina, zbuntowała się i została naukowczynią, ulubioną uczennicą prof. Tadeusza Kotarbińskiego, nauczycielką pokolenia Leszka Kołakowskiego, a przede wszystkim badaczką systemów moralności. Autorki podcastu przyglądają się „lifestyle’owi filozofów”, w tym samej Marii, i sposobowi na zaistnienie kobiety w tej męskiej dziedzinie. Rozmawiają, m.in. o „kodeksie etycznym” współczesnych polityków, o tym, do czego potrzebna nam moralność, i czym rożni się ona np. od taktu oraz dlaczego żyjemy w czasach egoizmu.

Podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.

]]>Prowadzony w duecie podcast „Filozofia jest dla dziewczyn” Anny Sańczuk i dr Katarzyny Kasi powraca z trzecim sezonem rozmów o życiu z filozofią w tle. Bohaterką tego odcinka jest Maria Jadwiga Ossowska – obdarzona ostrym jak brzytwa umysłem etyczka i światowa pionierka teorii moralności, przyjaciółka Bertranda Russella, autorka „Podstaw nauki o moralności” i „Wzoru obywatela w ustroju demokratycznym”. Jedna z pierwszych filozofek, która tak mocno zaistniała w ściśle męskim gronie akademików, zamiast spełnić się jako pani domu o idealnych manierach, do czego szykowała ją ziemiańska rodzina, zbuntowała się i została naukowczynią, ulubioną uczennicą prof. Tadeusza Kotarbińskiego, nauczycielką pokolenia Leszka Kołakowskiego, a przede wszystkim badaczką systemów moralności. Autorki podcastu przyglądają się „lifestyle’owi filozofów”, w tym samej Marii, i sposobowi na zaistnienie kobiety w tej męskiej dziedzinie. Rozmawiają, m.in. o „kodeksie etycznym” współczesnych polityków, o tym, do czego potrzebna nam moralność, i czym rożni się ona np. od taktu oraz dlaczego żyjemy w czasach egoizmu.

Podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.

]]>8b4ff533-c115-4291-94e1-a407e87693caSat, 03 May 2025 06:00:00 +010056:19falsefull3113W pogoni za rozumemW pogoni za rozumemW finałowym odcinku drugiej serii podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” razem z doktoressą Katarzyną Kasią oddajemy cześć rozumowi. Czy współczesny świat postradał rozsądek, rozum śpi, a wokół rodzą się demony? Czy rozum jest rzeczywiście osnową naszego świata (kłania się Hegel) i czy w ogóle jest dla nas dziś jeszcze atrakcyjny, a może też nasz czas, to – jak mówi buddyzm – kali juga, ciemny wiek, kiedy chaos i ciemności zasłaniają dostęp do światła rozumu, co potwierdzają choćby polityczne wybory ludzkości? Zaglądamy do starożytnej Grecji, gdzie wita nas kosmiczny rozum, który pilnuje granic i ma w sobie pewną czułość (za Olgą Tokarczuk) i w pewnym sensie jest naszym losem. A potem to już wpadamy w objęcia całej zgrai kolegów Kasi – Kartezjusza i Hegla, Hume’a i Nietzschego. I w konkluzję, że warto z rozumu korzystać, a kiedy świat się wali, najważniejsze jest usiąść i pomyśleć. Czego i Państwu życzymy.

Podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.

]]>W finałowym odcinku drugiej serii podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” razem z doktoressą Katarzyną Kasią oddajemy cześć rozumowi. Czy współczesny świat postradał rozsądek, rozum śpi, a wokół rodzą się demony? Czy rozum jest rzeczywiście osnową naszego świata (kłania się Hegel) i czy w ogóle jest dla nas dziś jeszcze atrakcyjny, a może też nasz czas, to – jak mówi buddyzm – kali juga, ciemny wiek, kiedy chaos i ciemności zasłaniają dostęp do światła rozumu, co potwierdzają choćby polityczne wybory ludzkości? Zaglądamy do starożytnej Grecji, gdzie wita nas kosmiczny rozum, który pilnuje granic i ma w sobie pewną czułość (za Olgą Tokarczuk) i w pewnym sensie jest naszym losem. A potem to już wpadamy w objęcia całej zgrai kolegów Kasi – Kartezjusza i Hegla, Hume’a i Nietzschego. I w konkluzję, że warto z rozumu korzystać, a kiedy świat się wali, najważniejsze jest usiąść i pomyśleć. Czego i Państwu życzymy.

Podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.

]]>97912c06-337d-4278-8ce9-44e4d7a4953eSat, 01 Feb 2025 06:00:00 +010050:38falsefull2882O pięknie emancypacjiO pięknie emancypacjiJako dziewczyny na drodze nieustannej emancypacji, my, czyli Anna Sańczuk i dr Katarzyna Kasia, rozprawiamy o wyzwoleniu od schematów, narzuconych ról, własnych ograniczeń – i o tym, jak miałaby wyglądać modelowa „filozofia emancypacji”. Doktoressa uważa, że cała filozofia w dużym stopniu jest właśnie o emancypacji, będąc szkołą myślenia wychodzącą poza obowiązujący kontekst, idącą pod prąd i poza strefę komfortu. Emancypacja to pozwolenie sobie na własny namysł i konsekwencje tego namysłu. Każe nie przyjmować grzecznie tego, co nam narzucają, lecz próbować odnaleźć satysfakcjonujący dla nas sposób myślenia i bycia w świecie. To także proces, który nigdy się nie kończy i jest wiecznym niezaspokojeniem. W dyskusji pojawia się poeta i filozof Schiller, który za narzędzie emancypacji uznaje sztukę i edukację estetyczną uczącą wydawania wolnych sądów. Jest z nami Simone de Beauvoir i jej „Druga płeć” oraz... Nicole Kidman sięgająca po swoje w „Babygirl” Haliny Reijn. Postulujemy męską emancypację, by kobiety mogły się spotkać z mężczyznami naprawdę po partnersku. Pytamy, czy konformizm jest wołaniem o czułość i akceptację oraz rozmawiamy o odwadze, by odstawać od innych.

Podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.

]]>Jako dziewczyny na drodze nieustannej emancypacji, my, czyli Anna Sańczuk i dr Katarzyna Kasia, rozprawiamy o wyzwoleniu od schematów, narzuconych ról, własnych ograniczeń – i o tym, jak miałaby wyglądać modelowa „filozofia emancypacji”. Doktoressa uważa, że cała filozofia w dużym stopniu jest właśnie o emancypacji, będąc szkołą myślenia wychodzącą poza obowiązujący kontekst, idącą pod prąd i poza strefę komfortu. Emancypacja to pozwolenie sobie na własny namysł i konsekwencje tego namysłu. Każe nie przyjmować grzecznie tego, co nam narzucają, lecz próbować odnaleźć satysfakcjonujący dla nas sposób myślenia i bycia w świecie. To także proces, który nigdy się nie kończy i jest wiecznym niezaspokojeniem. W dyskusji pojawia się poeta i filozof Schiller, który za narzędzie emancypacji uznaje sztukę i edukację estetyczną uczącą wydawania wolnych sądów. Jest z nami Simone de Beauvoir i jej „Druga płeć” oraz... Nicole Kidman sięgająca po swoje w „Babygirl” Haliny Reijn. Postulujemy męską emancypację, by kobiety mogły się spotkać z mężczyznami naprawdę po partnersku. Pytamy, czy konformizm jest wołaniem o czułość i akceptację oraz rozmawiamy o odwadze, by odstawać od innych.

Podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.

]]>7adcaaa7-7dfc-496f-8dae-fbcb9920e1a9Sat, 18 Jan 2025 06:00:00 +010048:28falsefull2772O melancholii i smutkuO melancholii i smutkuW tym odcinku „Filozofia jest dla dziewczyn” przytulamy smutek. Anna Sańczuk, jako osoba smutna z urodzenia, z upodobaniem nurza się w melancholii, a Katarzyna Kasia uparcie powtarza za Immanuelem Kantem (a ten poniekąd za Markiem Aureliuszem), że smutek jest największym grzechem filozofa, bo zatruwa duszę. Troszkę się spieramy, ale badamy też dzieje smutku w kulturze. Postulujemy potrzebę powołania zawodu „sadness managera”, który pozwalałyby nam sprawnie zarządzać smutkiem. Tak, by nas nie pochłonął, a zasilał wrażliwość, refleksyjność i bunt przeciwko bezmyślnej konsumpcji. Są z nami w tej smutno-śmiesznej podróży, m.in: Arystoteles, Fryderyk Nietsche, Susan Sontag, Michał Bieńczyk, Antoni Kępiński, a także najsmutniejszy z filozofów, Artur Schopenhauer.

Podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” możesz posłuchać na platformach:

Spotify: https://open.spotify.com/show/5Pd9wOWYf2qW6osTg1jNqj

Apple Podcasts: https://podcasts.apple.com/us/podcast/filozofia-jest-dla-dziewczyn/id1744340425

YouTube: https://www.youtube.com/playlist?list=PLaIJWd0IFTNqFoN-R5Der9fprHeqxd6pR


]]>W tym odcinku „Filozofia jest dla dziewczyn” przytulamy smutek. Anna Sańczuk, jako osoba smutna z urodzenia, z upodobaniem nurza się w melancholii, a Katarzyna Kasia uparcie powtarza za Immanuelem Kantem (a ten poniekąd za Markiem Aureliuszem), że smutek jest największym grzechem filozofa, bo zatruwa duszę. Troszkę się spieramy, ale badamy też dzieje smutku w kulturze. Postulujemy potrzebę powołania zawodu „sadness managera”, który pozwalałyby nam sprawnie zarządzać smutkiem. Tak, by nas nie pochłonął, a zasilał wrażliwość, refleksyjność i bunt przeciwko bezmyślnej konsumpcji. Są z nami w tej smutno-śmiesznej podróży, m.in: Arystoteles, Fryderyk Nietsche, Susan Sontag, Michał Bieńczyk, Antoni Kępiński, a także najsmutniejszy z filozofów, Artur Schopenhauer.

Podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” możesz posłuchać na platformach:

Spotify: https://open.spotify.com/show/5Pd9wOWYf2qW6osTg1jNqj

Apple Podcasts: https://podcasts.apple.com/us/podcast/filozofia-jest-dla-dziewczyn/id1744340425

YouTube: https://www.youtube.com/playlist?list=PLaIJWd0IFTNqFoN-R5Der9fprHeqxd6pR


]]>91cae198-ee4f-40aa-acf8-b64d97dc2880Sat, 04 Jan 2025 06:00:00 +010046:37falsefull2662Wszystko o miłościWszystko o miłościNa święta przynosimy Państwu z dr. Katarzyną Kasią miłość, która jest pewnie w ścisłej topce tego, czego wszyscy pragniemy. Ale jest trudno pochwytna i przycupnęła gdzieś między metafizyką a fizjologią, filozofowie mają z nią problem i wolą o wojnie (wojna jest matką wszechrzeczy, jak mówił Heraklit) niż o miłości, zwłaszcza tej ludzkiej, nie boskiej. Dlatego ten odcinek nagrywamy z książką w dłoni i jest to napisana ze dwie dekady temu pozycja „Wszystko o miłości” bell hooks. Autorka daje tam intrygującą definicję miłości, która dla niej nie jest uczuciem, ale jak mówi: jest aktem woli, czyli zarówno intencją, jak i działaniem. Jest wolą „rozszerzenia własnego ja w celu pielęgnowania własnego lub cudzego rozwoju duchowego”. Rozmawiamy o tym, że ludzkość myli z miłością kateksję (brzmi jak groźna choroba, ale wyjaśniamy w audycji, co to znaczy, o toksynach „miłości romantycznej” i o tym, że przyzwalamy w niej na idealizowanie i uwielbienie, ale też na ranienie, krzywdę, przemoc. I zastanawiamy się nad możliwością miłości, która jak u hooks, nie jest miłością nakierowaną na posiadanie, ale na obopólny rozwój.

Podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.

]]>Na święta przynosimy Państwu z dr. Katarzyną Kasią miłość, która jest pewnie w ścisłej topce tego, czego wszyscy pragniemy. Ale jest trudno pochwytna i przycupnęła gdzieś między metafizyką a fizjologią, filozofowie mają z nią problem i wolą o wojnie (wojna jest matką wszechrzeczy, jak mówił Heraklit) niż o miłości, zwłaszcza tej ludzkiej, nie boskiej. Dlatego ten odcinek nagrywamy z książką w dłoni i jest to napisana ze dwie dekady temu pozycja „Wszystko o miłości” bell hooks. Autorka daje tam intrygującą definicję miłości, która dla niej nie jest uczuciem, ale jak mówi: jest aktem woli, czyli zarówno intencją, jak i działaniem. Jest wolą „rozszerzenia własnego ja w celu pielęgnowania własnego lub cudzego rozwoju duchowego”. Rozmawiamy o tym, że ludzkość myli z miłością kateksję (brzmi jak groźna choroba, ale wyjaśniamy w audycji, co to znaczy, o toksynach „miłości romantycznej” i o tym, że przyzwalamy w niej na idealizowanie i uwielbienie, ale też na ranienie, krzywdę, przemoc. I zastanawiamy się nad możliwością miłości, która jak u hooks, nie jest miłością nakierowaną na posiadanie, ale na obopólny rozwój.

Podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.

]]>609f9d9c-143d-40e0-8588-97324f59761cSat, 21 Dec 2024 06:00:00 +010052:39falsefull2552Czy możliwe są autentyczne relacje z innymi?Czy możliwe są autentyczne relacje z innymi?Nasz podcast powstaje w dialogu, postanowiłyśmy więc sięgnąć w tym odcinku do... filozofii dialogu (Józef Tischner nazwałby ją filozofią dramatu!) czym inaczej filozofii spotkania, w czym towarzyszą nam refleksje Emmanuela Lévinasa. Robimy to, by zbadać, czy prawdziwie autentyczne, pogłębione relacje z innymi są możliwie w czasach nieustannej pogoni i powierzchownego ślizgania się po powierzchni internetowych wpisów i like'ów. Bo przecież istotna relacja wymaga zatrzymania i skupienia na drugiej osobie, wymaga wsłuchania się w czyjeś doświadczenie, troskliwej obecności. Pytamy siebie i filozofów, gdzie zaczyna się prawdziwe spotkanie i czego do niego potrzebujemy. Podczytujemy „Nieznośną lekkość bytu” Milana Kundery i zaglądamy na chwilę do dzikiego Neapolu. Zastanawiamy się, czy da się tworzyć autentyczne relacje nie tylko z ludźmi, ale np. z miejscami? I czy do tego pogłębionego spotkania potrzebny jest kontakt z cierpieniem i bólem oraz troska o innego. I dlaczego warto zawsze zakładać dobre intencje po drugiej stronie, nawet jeśli doświadczenia mamy różne? Zapraszamy do wspólnego namysłu!

Podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.

]]>Nasz podcast powstaje w dialogu, postanowiłyśmy więc sięgnąć w tym odcinku do... filozofii dialogu (Józef Tischner nazwałby ją filozofią dramatu!) czym inaczej filozofii spotkania, w czym towarzyszą nam refleksje Emmanuela Lévinasa. Robimy to, by zbadać, czy prawdziwie autentyczne, pogłębione relacje z innymi są możliwie w czasach nieustannej pogoni i powierzchownego ślizgania się po powierzchni internetowych wpisów i like'ów. Bo przecież istotna relacja wymaga zatrzymania i skupienia na drugiej osobie, wymaga wsłuchania się w czyjeś doświadczenie, troskliwej obecności. Pytamy siebie i filozofów, gdzie zaczyna się prawdziwe spotkanie i czego do niego potrzebujemy. Podczytujemy „Nieznośną lekkość bytu” Milana Kundery i zaglądamy na chwilę do dzikiego Neapolu. Zastanawiamy się, czy da się tworzyć autentyczne relacje nie tylko z ludźmi, ale np. z miejscami? I czy do tego pogłębionego spotkania potrzebny jest kontakt z cierpieniem i bólem oraz troska o innego. I dlaczego warto zawsze zakładać dobre intencje po drugiej stronie, nawet jeśli doświadczenia mamy różne? Zapraszamy do wspólnego namysłu!

Podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.

]]>b068b9bf-0dd2-48b9-938a-5b589316427aSat, 07 Dec 2024 06:00:00 +010001:00:30falsefull2442Dlaczego ekofeminizm może uratować światDlaczego ekofeminizm może uratować światW tym odcinku udowadniamy, że tylko filozofia i dziewczyny uratują świat zmierzający ku zagładzie, przecież to jasne. Ale czy ekofeminizm to po prostu ekologia + feminizm? Czy to filozofia, narzędzie zmiany społecznej, a może ideologia? Rozmawiamy o tym, jak myślenie ekofeministyczne pozwoliłoby wyjść ludzkości poza opozycje i antagonizmy, poza patriarchalną narrację wiecznego konfliktu i podboju, poza binarność, poza męskie i żeńskie, poza ludzkie i nieludzkie. Czy możemy wymyślić świat, w którym rudy lisek, rzeka albo – niech będzie – cyborg zrównają się w prawach z człowiekiem? Czy strategie feministyczne, które pozwoliły wywalczyć prawa (a przynajmniej ich część) kobietom, mogą służyć także wyzwoleniu bytów nieludzkich, uratowaniu umierającej od toksycznego antropocenu planety? Szalone? Śmiałe? Ekstremistyczne? A może jedyne możliwe wyjście, jeśli chcemy przetrwać my i przetrwać mają wymierające w zatrważającym tempie kolejne gatunki. Na tę myślową przygodę zapraszamy w tym odcinku wspólnie z doktoressą Kasią, a towarzyszą nam w niej m.in. Michel Foucault i Rosi Braidotti.

Podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.

]]>W tym odcinku udowadniamy, że tylko filozofia i dziewczyny uratują świat zmierzający ku zagładzie, przecież to jasne. Ale czy ekofeminizm to po prostu ekologia + feminizm? Czy to filozofia, narzędzie zmiany społecznej, a może ideologia? Rozmawiamy o tym, jak myślenie ekofeministyczne pozwoliłoby wyjść ludzkości poza opozycje i antagonizmy, poza patriarchalną narrację wiecznego konfliktu i podboju, poza binarność, poza męskie i żeńskie, poza ludzkie i nieludzkie. Czy możemy wymyślić świat, w którym rudy lisek, rzeka albo – niech będzie – cyborg zrównają się w prawach z człowiekiem? Czy strategie feministyczne, które pozwoliły wywalczyć prawa (a przynajmniej ich część) kobietom, mogą służyć także wyzwoleniu bytów nieludzkich, uratowaniu umierającej od toksycznego antropocenu planety? Szalone? Śmiałe? Ekstremistyczne? A może jedyne możliwe wyjście, jeśli chcemy przetrwać my i przetrwać mają wymierające w zatrważającym tempie kolejne gatunki. Na tę myślową przygodę zapraszamy w tym odcinku wspólnie z doktoressą Kasią, a towarzyszą nam w niej m.in. Michel Foucault i Rosi Braidotti.

Podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.

]]>9b843a87-443e-45bc-9591-66ee9a719e7aSat, 23 Nov 2024 06:00:00 +010053:22falsefull2332O utratach i pożegnaniach (oraz jaki to wszystko ma sens)O utratach i pożegnaniach (oraz jaki to wszystko ma sens)W listopadowym odcinku podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” jako samozwańcze Mistrzynie Przemijania pochylamy się nad doświadczeniem, które jest nieodłącznym elementem naszego istnienia, ale może też samą istotą filozoficznych rozważań – rozmawiamy o utracie. Żyjąc, tracimy życie – i co możemy z tym zrobić? Jak się żegnać z ludźmi, rzeczami, możliwościami, sytuacjami, by mieć poczucie sensu? Co zyskujemy, tracąc? Dlaczego współczesna kultura tak bardzo odsuwa od siebie śmierć i przemijanie oraz co jej (nam) to robi? Przywołujemy Nietzschego, który tropił maski i złudzenia, którymi zasłaniamy przed sobą nagą egzystencję, cytujemy Heideggera, dla którego śmierć jest skandalem, i wiersz Elizabeth Bishop „Ta jedna sztuka” („W sztuce tracenia nie jest trudno dojść do wprawy...”), pojawia się wzruszający Don Kichot i dusza w postaci małej myszki uciekającej z ciała. Zapraszamy do namysłu nad sensem wspólnie z nami.

Podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.

]]>W listopadowym odcinku podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” jako samozwańcze Mistrzynie Przemijania pochylamy się nad doświadczeniem, które jest nieodłącznym elementem naszego istnienia, ale może też samą istotą filozoficznych rozważań – rozmawiamy o utracie. Żyjąc, tracimy życie – i co możemy z tym zrobić? Jak się żegnać z ludźmi, rzeczami, możliwościami, sytuacjami, by mieć poczucie sensu? Co zyskujemy, tracąc? Dlaczego współczesna kultura tak bardzo odsuwa od siebie śmierć i przemijanie oraz co jej (nam) to robi? Przywołujemy Nietzschego, który tropił maski i złudzenia, którymi zasłaniamy przed sobą nagą egzystencję, cytujemy Heideggera, dla którego śmierć jest skandalem, i wiersz Elizabeth Bishop „Ta jedna sztuka” („W sztuce tracenia nie jest trudno dojść do wprawy...”), pojawia się wzruszający Don Kichot i dusza w postaci małej myszki uciekającej z ciała. Zapraszamy do namysłu nad sensem wspólnie z nami.

Podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.

]]>73871fc9-45ee-4328-852f-27259fe0c5daSat, 09 Nov 2024 06:00:00 +010052:06falsefull2222Polska filozofka Jolanta Brach-CzainaPolska filozofka Jolanta Brach-CzainaW nagraniu otwierającym drugi sezon podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” sięgamy po najważniejszą dziewczynę polskiej filozofii, czyli Jolantę Brach-Czainę, piewczynię fenomenologii codzienności, klasyczną autorkę polskiego feminizmu. Zaglądamy w szczeliny istnienia, rozwarstwiamy błony umysłu i przyglądamy się rzeczywistości komponowanej przez naukowczynię. Jest więc o siekaniu warzyw, krzątactwie, miesiączkowaniu, porodzie i tabu kobiecej fizjologii w kulturze. O tym, że o ile męska narracja w filozofii jest o podporządkowywaniu świata, to narracja Brach-Czainy jest o jego porządkowaniu i troszczeniu się, by wciąż trwał. I o tym, że aby coś poznać, trzeba się najpierw temu uważnie, z czułością, przypatrzeć. 

Podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.

]]>W nagraniu otwierającym drugi sezon podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” sięgamy po najważniejszą dziewczynę polskiej filozofii, czyli Jolantę Brach-Czainę, piewczynię fenomenologii codzienności, klasyczną autorkę polskiego feminizmu. Zaglądamy w szczeliny istnienia, rozwarstwiamy błony umysłu i przyglądamy się rzeczywistości komponowanej przez naukowczynię. Jest więc o siekaniu warzyw, krzątactwie, miesiączkowaniu, porodzie i tabu kobiecej fizjologii w kulturze. O tym, że o ile męska narracja w filozofii jest o podporządkowywaniu świata, to narracja Brach-Czainy jest o jego porządkowaniu i troszczeniu się, by wciąż trwał. I o tym, że aby coś poznać, trzeba się najpierw temu uważnie, z czułością, przypatrzeć. 

Podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.

]]>ad8f948f-effe-4404-8dff-f3978271ef39Sat, 26 Oct 2024 06:00:00 +010055:32falsefull2112Co ma filozofia do sztuki i odwrotnie?Co ma filozofia do sztuki i odwrotnie?W finałowym odcinku pierwszego sezonu podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” zajmujemy się sztuką. Temat okazuje się ważny dla prowadzących, dr Katarzyny Kasi, wykładowczyni Akademii Sztuk Pięknych, oraz Anny Sańczuk, historyczki sztuki z wykształcenia i miłośniczki sztuki z wyboru. Dr Kasia prezentuje przewrotną historię nieudanego małżeństwa sztuki i filozofii, których drogi skrzyżowały się już w starożytności, ale długo nie znalazły dla siebie własnej formuły, aż do narodzin estetyki na początku XIX wieku. Zaglądamy do kultowej „Historii estetyki” prof. Władysława Tatarkiewicza, sprawdzamy, czym jest starogreckie techne wytwarzane według reguł, a czym poesis zawierające pierwiastek boskiego szału i dlaczego Platon chciał poetów ze swego Państwa wyrzucić. Sprawdzamy, o co kłócili się Leonardo da Vinci i Michał Anioł, w jaki sposób Immanuel Kant dokonał przewrotu kopernikańskiego w myśleniu o sztuce (i dlaczego Schopenhauer się na niego wkurzył), a Edmund Husserl z Romanem Ingardenem rozwinęlifenomenologię, badając naszą intymną relację z dziełem sztuki. To odcinek o tym, że sztuka to laboratorium odczuwania. Estetyka zaś nie jest o tym, czy coś jest ładne, ale o tym, w jaki sposób działają nasze zmysły i jak te doświadczenia przekładają się na naszą wiedzę o świecie.

]]>W finałowym odcinku pierwszego sezonu podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” zajmujemy się sztuką. Temat okazuje się ważny dla prowadzących, dr Katarzyny Kasi, wykładowczyni Akademii Sztuk Pięknych, oraz Anny Sańczuk, historyczki sztuki z wykształcenia i miłośniczki sztuki z wyboru. Dr Kasia prezentuje przewrotną historię nieudanego małżeństwa sztuki i filozofii, których drogi skrzyżowały się już w starożytności, ale długo nie znalazły dla siebie własnej formuły, aż do narodzin estetyki na początku XIX wieku. Zaglądamy do kultowej „Historii estetyki” prof. Władysława Tatarkiewicza, sprawdzamy, czym jest starogreckie techne wytwarzane według reguł, a czym poesis zawierające pierwiastek boskiego szału i dlaczego Platon chciał poetów ze swego Państwa wyrzucić. Sprawdzamy, o co kłócili się Leonardo da Vinci i Michał Anioł, w jaki sposób Immanuel Kant dokonał przewrotu kopernikańskiego w myśleniu o sztuce (i dlaczego Schopenhauer się na niego wkurzył), a Edmund Husserl z Romanem Ingardenem rozwinęlifenomenologię, badając naszą intymną relację z dziełem sztuki. To odcinek o tym, że sztuka to laboratorium odczuwania. Estetyka zaś nie jest o tym, czy coś jest ładne, ale o tym, w jaki sposób działają nasze zmysły i jak te doświadczenia przekładają się na naszą wiedzę o świecie.

]]>46328976-66ef-428a-a250-2c9482d9b8deFri, 09 Aug 2024 09:16:00 +010057:49falsefull1881Między powagą a humoremMiędzy powagą a humoremTo miał być bardzo śmieszny podcast o humorze, ale okazuje się, że humor to jest trudna i poważna sprawa. Choć kwestia humoru w filozofii to sprawa marginalna, właśnie dlatego jest ważna, bo jak mówi Katarzyna Kasia, w filozofii marginesy definiują środek. Rozmawiamy o tym, który z filozofów był najdowcipniejszy, czy ironia jest bliżej humoru, czy szyderstwa oraz czy polityczna poprawność zabija humor. Wspominamy najlepsze żarty Demostenesa i Platona, oraz zaginioną księgę „Poetyki” Arystotelesa dotyczącą śmiechu i przywołaną w „Imieniu róży” Umberta Eco. Granicą humoru jest cierpienie drugiego, dlatego śmiejmy się razem, a nie z kogoś. Jak mówi Katarzyna:– Nie chcemy czarciego rechotu, chcemy takiego śmiechu, żeby się spłakać, zasmarkać, stracić resztki godności, bo taki śmiech jest oczyszczający i uwalniający.

]]>To miał być bardzo śmieszny podcast o humorze, ale okazuje się, że humor to jest trudna i poważna sprawa. Choć kwestia humoru w filozofii to sprawa marginalna, właśnie dlatego jest ważna, bo jak mówi Katarzyna Kasia, w filozofii marginesy definiują środek. Rozmawiamy o tym, który z filozofów był najdowcipniejszy, czy ironia jest bliżej humoru, czy szyderstwa oraz czy polityczna poprawność zabija humor. Wspominamy najlepsze żarty Demostenesa i Platona, oraz zaginioną księgę „Poetyki” Arystotelesa dotyczącą śmiechu i przywołaną w „Imieniu róży” Umberta Eco. Granicą humoru jest cierpienie drugiego, dlatego śmiejmy się razem, a nie z kogoś. Jak mówi Katarzyna:– Nie chcemy czarciego rechotu, chcemy takiego śmiechu, żeby się spłakać, zasmarkać, stracić resztki godności, bo taki śmiech jest oczyszczający i uwalniający.

]]>dec7af06-a767-4077-a4c9-544b85489d6dFri, 26 Jul 2024 06:00:00 +010055:37falsefull1771O nudzie jako sile napędowej życiaO nudzie jako sile napędowej życiaNuda ginie ze współczesnego świata, jak ciemność i cisza, tymczasem jest – jak twierdzili starożytni Grecy – absolutnym warunkiem wszelkiej kreatywności. Nuda to zjawisko ambiwalentne, z którego rodzą się rzeczy wspaniałe (Miguel de Unamuno: „Nuda jest źródłem życia, to znudzenie wynalazło gry i rozrywki, powieści i miłość”), ale i straszne, jak używki i zbrodnie (patrz: Raskolnikow). Z nudą wiąże się doświadczenie pustki egzystencjalnej i konfrontacji z przemijającym czasem (Heidegger). Nuda to doświadczenie graniczne, bo konfrontuje nas z własną skończonością. Nudząc się, stykasz się sama ze sobą i to jest najbardziej przerażające. Schopenhauer w „Świecie jako woli i przedstawieniu” pisał, że nuda doprowadza do tego, że nawet istoty tak mało towarzyskie, jak ludzie, chcą spędzać czas ze sobą. Inni są nam potrzebni w dużej mierze po to, żebyśmy się nie nudzili. Można więc zaryzykować, że cała cywilizacja i kultura powstały z nudów. O nudzie jako przywileju, o nudzie nadmiaru i szumu, o nudzie industrialnej, nudzie w pracy i nudzie jako czyśćcu rozmawiają Katarzyna Kasia i Anna Sańczuk.

]]>Nuda ginie ze współczesnego świata, jak ciemność i cisza, tymczasem jest – jak twierdzili starożytni Grecy – absolutnym warunkiem wszelkiej kreatywności. Nuda to zjawisko ambiwalentne, z którego rodzą się rzeczy wspaniałe (Miguel de Unamuno: „Nuda jest źródłem życia, to znudzenie wynalazło gry i rozrywki, powieści i miłość”), ale i straszne, jak używki i zbrodnie (patrz: Raskolnikow). Z nudą wiąże się doświadczenie pustki egzystencjalnej i konfrontacji z przemijającym czasem (Heidegger). Nuda to doświadczenie graniczne, bo konfrontuje nas z własną skończonością. Nudząc się, stykasz się sama ze sobą i to jest najbardziej przerażające. Schopenhauer w „Świecie jako woli i przedstawieniu” pisał, że nuda doprowadza do tego, że nawet istoty tak mało towarzyskie, jak ludzie, chcą spędzać czas ze sobą. Inni są nam potrzebni w dużej mierze po to, żebyśmy się nie nudzili. Można więc zaryzykować, że cała cywilizacja i kultura powstały z nudów. O nudzie jako przywileju, o nudzie nadmiaru i szumu, o nudzie industrialnej, nudzie w pracy i nudzie jako czyśćcu rozmawiają Katarzyna Kasia i Anna Sańczuk.

]]>3072ac9a-589c-4fa1-835c-b609c4461e88Fri, 12 Jul 2024 06:00:00 +010045:12falsefull1661Ku wolności. O co walczymy, kiedy walczymy o wolność?Ku wolności. O co walczymy, kiedy walczymy o wolność?Wolność truskawki do owocowania vs. moja wolność do jej codziennego zrywania i doświadczania przyjemności jej zjedzenia. Albo wolność powstrzymania się od zerwania owocu, by rósł dalej zgodnie ze swoją naturą. Od tego zaczynamy nasze – Katarzyny Kasi i Anny Sańczuk – poszukiwanie drogi ku wolności widzianej z pozycji filozoficznych.

Rozmawiamy więc o „wolności do” i „wolności od”. O teorii Hegla, ducha historii, który przez dialektyczne starcia prowadzi ku postępowi i powszechnej wolności, wykorzystując do celu jednostki, i o wolności w „Drugiej płci” Simone de Beauvoir – w świetle emancypacji społeczności zniewolonych. Jak to się dzieje, że ponad 70 lat po wydaniu tej ikonicznej książki kobiety w Polsce nadal nie mają wolności dysponowania swoim ciałem (zakaz aborcji, brak powszechnego dostępu do znieczulenia przy porodzie)? Pochwyceni w sieć konieczności i determinizmów pragniemy poczuć się wolni. A kiedy wolność mamy, często szybko oddajemy ją religiom, instytucjom, tyranom. Jak mówi doktoressa Katarzyna: „Oddając wolność, uwalniam się co prawda od odpowiedzialności, jednak wszystko inne tracę”. Co, jeśli jedyna prawdziwą jest wolność do mówienia: nie?

]]>Wolność truskawki do owocowania vs. moja wolność do jej codziennego zrywania i doświadczania przyjemności jej zjedzenia. Albo wolność powstrzymania się od zerwania owocu, by rósł dalej zgodnie ze swoją naturą. Od tego zaczynamy nasze – Katarzyny Kasi i Anny Sańczuk – poszukiwanie drogi ku wolności widzianej z pozycji filozoficznych.

Rozmawiamy więc o „wolności do” i „wolności od”. O teorii Hegla, ducha historii, który przez dialektyczne starcia prowadzi ku postępowi i powszechnej wolności, wykorzystując do celu jednostki, i o wolności w „Drugiej płci” Simone de Beauvoir – w świetle emancypacji społeczności zniewolonych. Jak to się dzieje, że ponad 70 lat po wydaniu tej ikonicznej książki kobiety w Polsce nadal nie mają wolności dysponowania swoim ciałem (zakaz aborcji, brak powszechnego dostępu do znieczulenia przy porodzie)? Pochwyceni w sieć konieczności i determinizmów pragniemy poczuć się wolni. A kiedy wolność mamy, często szybko oddajemy ją religiom, instytucjom, tyranom. Jak mówi doktoressa Katarzyna: „Oddając wolność, uwalniam się co prawda od odpowiedzialności, jednak wszystko inne tracę”. Co, jeśli jedyna prawdziwą jest wolność do mówienia: nie?

]]>97ae4946-aa0e-4357-94a5-bd7b24a2da5eFri, 28 Jun 2024 06:00:00 +010045:44falsefull1551W pogoni za szczęściemW pogoni za szczęściemW czwartym odcinku podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” w duecie razem z doktoressą Katarzyną Kasią gonimy za szczęściem, bo kto nie chce być szczęśliwy? My chcemy, a filozofowie to już na pewno pragnęli znaleźć definicję szczęścia i niepodważalną nań receptę.

Mówimy więc o tym, że dla każdego co innego jest szczęściem, że trudno je zatrzymać i „mieć”, a filozofia zawsze starała się to ulotne poczucie równowagi i błogości utrwalić. Epikur mówił, że szczęście jest wtedy, kiedy cię nic nie boli. O szczęściu pisał Arystoteles i mówił o nim Sokrates. Dla nich szczęście wiązało się z cnotą: jeżeli jesteś dobra i cnotliwa, to będziesz szczęśliwa. Pytanie o szczęście najbardziej wybrzmiewało w filozofii w takich czasach kryzysów, jak dziś – w zamęcie i wielkiej niepewności świata wokół nas. Mamy więc idealny moment, żeby się nad tym pytaniem pochylić, do czego zachęcamy i was, drogie osoby słuchające.

]]>W czwartym odcinku podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” w duecie razem z doktoressą Katarzyną Kasią gonimy za szczęściem, bo kto nie chce być szczęśliwy? My chcemy, a filozofowie to już na pewno pragnęli znaleźć definicję szczęścia i niepodważalną nań receptę.

Mówimy więc o tym, że dla każdego co innego jest szczęściem, że trudno je zatrzymać i „mieć”, a filozofia zawsze starała się to ulotne poczucie równowagi i błogości utrwalić. Epikur mówił, że szczęście jest wtedy, kiedy cię nic nie boli. O szczęściu pisał Arystoteles i mówił o nim Sokrates. Dla nich szczęście wiązało się z cnotą: jeżeli jesteś dobra i cnotliwa, to będziesz szczęśliwa. Pytanie o szczęście najbardziej wybrzmiewało w filozofii w takich czasach kryzysów, jak dziś – w zamęcie i wielkiej niepewności świata wokół nas. Mamy więc idealny moment, żeby się nad tym pytaniem pochylić, do czego zachęcamy i was, drogie osoby słuchające.

]]>f322bb0a-63fe-44ca-acb4-97c5b7cfd3bbFri, 14 Jun 2024 06:00:00 +010001:03:03falsefull1441Skąd się bierze modaSkąd się bierze modaW trzecim odcinku serii historyczka sztuki Anna Sańczuk i filozofka dr Katarzyna Kasia przyglądają się temu, co filozofia ma do powiedzenia o modzie, i rozmawiają też odrobinę o MET Gali.

Anna Sańczuk i filozofka dr Katarzyna Kasia w trzecim odcinku podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” rozmawiają o tym, że moda istnieje w konstelacji – to, co znajdujemy w przedmiotach, w obiektach, jest odzwierciedleniem pewnych szerszych trendów intelektualnych czy artystycznych. O tym, że jest z natury dialektyczna – ma nam pomóc wyrazić się, „być sobą” i jednocześnie „być jak wszyscy”. O tym, że moda to czysta filozofia jako konstrukt kulturowy, w którym przenika się wiele sfer, od ekonomii po tożsamość. O tym, dlaczego Miranda w „Diabeł ubiera się u Prady” bywała filozofką. O tym, jak moda się ma do grania różnych życiowych ról. I co na temat mody znajdziemy u Arystotelesa, co u Thorsteina Veblena w jego „Teoria klasy próżniaczej” (1899), czy też u Ervinga Goffmana w „Człowieku w teatrze życia codziennego” (1959).

]]>W trzecim odcinku serii historyczka sztuki Anna Sańczuk i filozofka dr Katarzyna Kasia przyglądają się temu, co filozofia ma do powiedzenia o modzie, i rozmawiają też odrobinę o MET Gali.

Anna Sańczuk i filozofka dr Katarzyna Kasia w trzecim odcinku podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” rozmawiają o tym, że moda istnieje w konstelacji – to, co znajdujemy w przedmiotach, w obiektach, jest odzwierciedleniem pewnych szerszych trendów intelektualnych czy artystycznych. O tym, że jest z natury dialektyczna – ma nam pomóc wyrazić się, „być sobą” i jednocześnie „być jak wszyscy”. O tym, że moda to czysta filozofia jako konstrukt kulturowy, w którym przenika się wiele sfer, od ekonomii po tożsamość. O tym, dlaczego Miranda w „Diabeł ubiera się u Prady” bywała filozofką. O tym, jak moda się ma do grania różnych życiowych ról. I co na temat mody znajdziemy u Arystotelesa, co u Thorsteina Veblena w jego „Teoria klasy próżniaczej” (1899), czy też u Ervinga Goffmana w „Człowieku w teatrze życia codziennego” (1959).

]]>66766827-182b-4c66-9456-171946250d62Fri, 31 May 2024 06:00:00 +010059:07falsefull1331Ciało i jego afekty, czyli skóra w której żyjęCiało i jego afekty, czyli skóra w której żyjęAnna Sańczuk i dr Katarzyna Kasia rozmawiają m.in. o moszczeniu się we własnym ciele, o szukaniu odpowiedzi, jak żyć w ciele i czy jesteśmy ciałem czy jedynie mamy je na chwilę. Czemu filozofowie przejawiali nasiloną nieufność wobec ciała i co robić z faktem, że w ciało wpisany jest rozpad i skończoność?

W tym odcinku podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” spotykamy kilku kolegów, m.in. Parmenidesa, który twierdził, że „byt jest, a niebytu nie ma” (przy czym byt jest kulisty!), Zenona z Elei, Arystotelesa, Edmunda Husserla i Maksa Schelera. Zaś doktoressa Kasia stawia śmiałą tezę, że „niechęć do cielesności wyrażana przez filozofów-mężczyzn wynika z ich niemożności rodzenia, dlatego zostaje im tylko »płodzenie duchowe«, a faceci wprowadzają intelekt wszędzie tam, gdzie czegoś nie rozumieją”. Scheler rozumie bardziej, bo twierdzi, że naprawdę spotkać się z drugim człowiekiem możemy jedynie w ciele – poprzez seks, który włącza nas we wspólny strumień życia. Postulujemy więc: Zaufajmy przeżywaniu. Więcej miłości do mięsa, którym jesteśmy. Racjonalność to lukier na cieście, reszta to hormony, humory i afekty.

]]>Anna Sańczuk i dr Katarzyna Kasia rozmawiają m.in. o moszczeniu się we własnym ciele, o szukaniu odpowiedzi, jak żyć w ciele i czy jesteśmy ciałem czy jedynie mamy je na chwilę. Czemu filozofowie przejawiali nasiloną nieufność wobec ciała i co robić z faktem, że w ciało wpisany jest rozpad i skończoność?

W tym odcinku podcastu „Filozofia jest dla dziewczyn” spotykamy kilku kolegów, m.in. Parmenidesa, który twierdził, że „byt jest, a niebytu nie ma” (przy czym byt jest kulisty!), Zenona z Elei, Arystotelesa, Edmunda Husserla i Maksa Schelera. Zaś doktoressa Kasia stawia śmiałą tezę, że „niechęć do cielesności wyrażana przez filozofów-mężczyzn wynika z ich niemożności rodzenia, dlatego zostaje im tylko »płodzenie duchowe«, a faceci wprowadzają intelekt wszędzie tam, gdzie czegoś nie rozumieją”. Scheler rozumie bardziej, bo twierdzi, że naprawdę spotkać się z drugim człowiekiem możemy jedynie w ciele – poprzez seks, który włącza nas we wspólny strumień życia. Postulujemy więc: Zaufajmy przeżywaniu. Więcej miłości do mięsa, którym jesteśmy. Racjonalność to lukier na cieście, reszta to hormony, humory i afekty.

]]>0943d597-19b1-4705-8d6b-1c151b7d09afFri, 17 May 2024 06:00:00 +010054:53falsefull1221Po co nam filozofia?Po co nam filozofia?Filozofia to szkoła myślenia, wątpienia, oglądania z wielu stron. Anna Sańczuk i Katarzyna Kasia rozmawiają o tym, dlaczego filozofia jest dziś potrzeba. Dlaczego głos dziewczyn i kobiet powinien być w filozofii słyszalny? Jak korzystać z zasobów historii filozofii? Czy może być narzędziem służącym codzienności? Kto jest dziś filozofem? Dlaczego nie ma lekcji filozofii w polskich przedszkolach i szkołach?

]]>Filozofia to szkoła myślenia, wątpienia, oglądania z wielu stron. Anna Sańczuk i Katarzyna Kasia rozmawiają o tym, dlaczego filozofia jest dziś potrzeba. Dlaczego głos dziewczyn i kobiet powinien być w filozofii słyszalny? Jak korzystać z zasobów historii filozofii? Czy może być narzędziem służącym codzienności? Kto jest dziś filozofem? Dlaczego nie ma lekcji filozofii w polskich przedszkolach i szkołach?

]]>f6589276-08a3-4c53-a972-76f4453b8361Fri, 03 May 2024 06:00:00 +010055:30falsefull1111