Naukowo

Gdzie patrzą się ryby, jak tańczą szczury i jak pieniądze dają szczęście - #068

Arkadiusz Polak — Sat, 12 Nov 2022 16:00:00 +0100

Zdarza się, że tupiemy nóżką w rytm lubianej muzyki czy szczury też mają takie odruchy? Czy poziom Twojego szczęścia wyraźnie by wzrósł po otrzymaniu 10 000 dolarów? Zapraszam Was dziś także na opowieść o tym, gdzie patrzą ryby, gdy pływają do przodu oraz jak nowa terapia przywraca możliwość chodzenia osobom sparaliżowanym.

A jeśli odcinek Ci się spodoba udostępnij go, proszę, dalej i subskrybuj podkast gdziekolwiek go słuchasz, możesz też prosto i szybko postawić mi dobrą kawę - buycoffee.to/naukowo - z góry dziękuję :)

Jeśli uznasz, że warto regularnie wspierać ten projekt to zapraszam do serwisu Patronite.pl/naukowo, każda dobrowolna wpłata od słuchaczy pozwoli mi na utrzymanie, rozwój i doskonalenie tego podkastu, bardzo dziękuję za każde wsparcie!

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie bardzo pomaga mi w docieraniu z naukowymi doniesieniami do nowych słuchaczy.

Na stronie Naukowo.net znajdziesz więcej interesujących artykułów naukowych, zachęcam również do dyskusji na tematy naukowe, dzieleniu się wiedzą i nowościami z naukowego świata na naszym serwerze Discord.

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

Yoshiki Ito, Tomoyo Isoguchi Shiramatsu, Naoki Ishida, Karin Oshima, Kaho Magami, Hirokazu Takahashi. "Spontaneous beat synchronization in rats: Neural dynamics and motor entrainment". https://doi.org/10.1126/sciadv.abo7019

Emma Alexander, Lanya T. Cai, Sabrina Fuchs, Tim C. Hladnik, Yue Zhang, Venkatesh Subramanian, Nicholas C. Guilbeault, Chinnian Vijayakumar, Muthukumarasamy Arunachalam, Scott A. Juntti, Tod R. Thiele, Aristides B. Arrenberg, Emily A. Cooper. "Optic flow in the natural habitats of zebrafish supports spatial biases in visual self-motion estimation". https://doi.org/10.1016/j.cub.2022.10.009

Ryan J. Dwyer, Elizabeth W. Dunn. "Wealth redistribution promotes happiness". https://doi.org/10.1073/pnas.2211123119

Kathe, C., Skinnider, M.A., Hutson, T.H. et al. The neurons that restore walking after paralysis. Nature (2022). https://doi.org/10.1038/s41586-022-05385-7

Transfuzja sztucznej krwi, czarne i martwe Słońce, korporacje i prawa człowieka - #067

Arkadiusz Polak — Wed, 09 Nov 2022 00:00:00 +0100

Jak opracowuje się sztuczną krew i czy możliwość jej transfuzji oznacza schyłek krwiodawstwa? Czy największe firmy na świecie jasno deklarują swoje przywiązanie do praw człowieka? W środowym odcinku podkastu Naukowo opowiem również o tym jak rekiny stały się badaczami i jak wieki temu zaćmienie słońca postrzegali członkowie rdzennej ludności japońskiej wyspy Hokkaido.

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie bardzo pomaga mi w docieraniu z naukowymi doniesieniami do nowych słuchaczy.

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

Mapa punktów poboru krwi w których można oddać krew i jej składniki w 2022 roku - https://www.google.com/maps/d/u/0/viewer?mid=142nqMIgmK3tCarABCmdvq8MHGlNZZPMB&ll=52.25795882453618%2C19.54024316489649&z=7

NHS, "First ever clinical trial of laboratory grown red blood cells being transfused into another person", https://www.nhsbt.nhs.uk/news/first-ever-clinical-trial-of-laboratory-grown-red-blood-cells-being-transfused-into-another-person/

Hisashi Hayakawa, Mitsuru Sôma, Ryuma Daigo, Analyses of historical solar eclipse records in Hokkaido Island in the 18–19th centuries, Publications of the Astronomical Society of Japan, 2022;, psac064, https://doi.org/10.1093/pasj/psac064

KerstinLopatta, Sebastian A.Tideman, CarolinScheil, Naser Makarem. "The current state of corporate human rights disclosure of the global top 500 business enterprises: Measurement and determinants". https://doi.org/10.1016/j.cpa.2022.102512

Gallagher, A.J., Brownscombe, J.W., Alsudairy, N.A. et al. Tiger sharks support the characterization of the world’s largest seagrass ecosystem. Nat Commun 13, 6328 (2022). https://doi.org/10.1038/s41467-022-33926-1

Rodzice vs. bezdzietni, decyzje o pomaganiu i drgania mostów - #066

Arkadiusz Polak — Sat, 05 Nov 2022 16:00:00 +0100

Czy rodzice bardziej lubią innych rodziców, a do osób bezdzietnych mają negatywny stosunek? Co sprawia, że decydujemy się udzielić komuś pomocy w sytuacji zagrożenia i czy jest to tylko ludzka empatia? Czy istnieje szybki, prosty i tani sposób na lepszy monitoring stanu mostów, z których korzysta masa ludzi na całym świecie? Zapraszam serdecznie na 66. odcinek podkastu Naukowo!

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie bardzo pomaga mi w docieraniu z naukowymi doniesieniami do nowych słuchaczy.

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

Neal, Z.P., Neal, J.W. Prevalence, age of decision, and interpersonal warmth judgements of childfree adults. Sci Rep 12, 11907 (2022). https://doi.org/10.1038/s41598-022-15728-z

Katastrofa mostu Tacoma - https://www.youtube.com/watch?v=XggxeuFDaDU

Matarazzo, T.J., Kondor, D., Milardo, S. et al. Crowdsourcing bridge dynamic monitoring with smartphone vehicle trips. Commun Eng 1, 29 (2022). https://doi.org/10.1038/s44172-022-00025-4

Joana B Vieira, Andreas Olsson. "Neural defensive circuits underlie helping under threat in humans", https://doi.org/10.7554/eLife.78162

Siła przekleństw, zakaz elektrycznych hulajnóg i (nie)nieme zwierzęta - #065

Arkadiusz Polak — Wed, 02 Nov 2022 16:00:00 +0100

Przekleństwa kojarzą się z negatywnymi emocjami, ale skąd się bierze w nas potrzeba przeklinania i jak nabywamy tę umiejętność? Klniemy czasem na porozrzucane w miastach elektryczne hulajnogi, co stało się w mieście, które ograniczyło ich używanie? W dzisiejszym odcinku opowiem także o zwierzętach, które dźwięki wydają, choć uważane były za nieme. Zapraszam serdecznie!

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie bardzo pomaga mi w docieraniu z naukowymi doniesieniami do nowych słuchaczy.

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

Jorgewich-Cohen, G., Townsend, S.W., Padovese, L.R. et al. Common evolutionary origin of acoustic communication in choanate vertebrates. Nat Commun 13, 6089 (2022). https://doi.org/10.1038/s41467-022-33741-8

Asensio, O.I., Apablaza, C.Z., Lawson, M.C. et al. Impacts of micromobility on car displacement with evidence from a natural experiment and geofencing policy. Nat Energy (2022). https://doi.org/10.1038/s41560-022-01135-1

Karyn Stapleton, Kristy Beers Fägersten, Richard Stephens, Catherine Loveday. "The power of swearing: What we know and what we don’t". https://doi.org/10.1016/j.lingua.2022.103406

Zabawy trzmieli, księżycowe cegły, komórki zombie i efekt motyla - #064

Arkadiusz Polak — Sat, 29 Oct 2022 00:15:00 +0100

Czy trzmiele potrafią się dobrze bawić, jak to robią i właściwie po co? Czym są "komórki zombie" wewnątrz naszych organizmów i czy mogą spełniać jakieś pożyteczne funkcje? W sobotnim wydaniu podkastu Naukowo zabiorę Was też w podróż na Księżyc, gdzie będziemy wypalać cegły oraz nieco bliżej - do ziemskiej atmosfery pełnej naelektryzowanych owadów.

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie bardzo pomaga mi w docieraniu z naukowymi doniesieniami do nowych słuchaczy.

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

Hiruni Samadi, Galpayage Donaa, Cwyn Solviab, Amelia Kowalewska, Kaarle Mäkelä, HaDi MaBouDi, Lars Chittkaa. "Do bumble bees play?". https://doi.org/10.1016/j.anbehav.2022.08.013

Nabora Reyes de Mochel, Ka Neng Cheong, Monica Cassandras, Chaoqun Wang, Maria Krasilnikov, Peri Matatia, Ari Molofsky, Judith Campisi, Tien Peng. "Sentinel p16INK4a+ cells in the basement membrane form a reparative niche in the lung". https://doi.org/10.1101/2020.06.10.142893

Peter Warren, Nandhini Raju, Hossein Ebrahimi, Milos Krsmanovic, Seetha Raghavan, Jayanta Kapat, Ranajay Ghosh. "Effect of sintering temperature on microstructure and mechanical properties of molded Martian and Lunar regolith". ttps://doi.org/10.1016/j.ceramint.2022.07.329

Ellard R. Hunting, Liam J. O’Reilly, R. Giles Harrison, Konstantine Manser, Sam J. England, Beth H. Harris, Daniel Robert. "Observed electric charge of insect swarms and their contribution to atmospheric electricity". https://doi.org/10.1016/j.isci.2022.105241

Wulkaniczne puzony, eksterminacja krabów i bobrze chłodnice rzek - #063

Arkadiusz Polak — Sat, 22 Oct 2022 00:00:00 +0100

Czy dźwięki wulkanu mogą ostrzegać ludzi przed jego erupcją? Gdzie podziało się dziesięć miliardów krabów śnieżnych? W dzisiejszym odcinku opowiem również o rodzinnych neandertalczykach oraz o falach gorąca w rzekach i chłodzących je bobrach.

A jeśli odcinek Wam się spodoba udostępnijcie go, proszę dalej i subskrybujcie podkast gdziekolwiek go słuchacie, możecie też prosto i szybko postawić mi dobrą kawę - buycoffee.to/naukowo

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie bardzo pomaga mi w docieraniu z naukowymi doniesieniami do nowych słuchaczy.

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

Smithsonian Institution, National Museum of Natural History, Global Volcanism Program - https://volcano.si.edu/

Sciotto, M., Watson, L.M., Cannata, A. et al. Infrasonic gliding reflects a rising magma column at Mount Etna (Italy). Sci Rep 12, 16954 (2022). https://doi.org/10.1038/s41598-022-20258-9

Spencer J. Tassone, Alice F. Besterman, Cal D. Buelo, Dat T. Ha, Jonathan A. Walter, Michael L. Pace. "Increasing heatwave frequency in streams and rivers of the United States". https://doi.org/10.1002/lol2.10284

Molly Olmstead, "Why Did 11 Billion Alaskan Snow Crabs Suddenly Disappear?", https://slate.com/technology/2022/10/alaskan-snow-crabs-dead.html

Skov, L., Peyrégne, S., Popli, D. et al. Genetic insights into the social organization of Neanderthals. Nature 610, 519–525 (2022). https://doi.org/10.1038/s41586-022-05283-y

Rakotwórcze prostowanie włosów, faworyzowanie kobiet w szkołach i siedliska słoni - #062

Arkadiusz Polak — Wed, 19 Oct 2022 16:00:00 +0100

Czy uczennice w szkołach średnich są faworyzowane przez nauczycieli, uzyskując przychylniejsze oceny niż chłopcy? Jak zabieg prostowania włosów wpływa na występowanie raka macicy? Dziś opowiem także o tym jak epidemia dżumy mogła wpłynąć na współczesne choroby oraz o współistnieniu słoni i ludzi wokół terenów chronionych w Azji.

Tradycyjnie ogromna prośba o udostępnienie tego odcinka, zalajkowanie i subskrybowanie podkastu, aby nie przegapić kolejnych audycji. Dziękuję Wam za to, że słuchacie odcinków, to dla mnie nieustający powód do satysfakcji i poszukiwania dla Was kolejnych naukowych nowości, zapraszam na dzisiejszy odcinek.

Jeśli uznasz, że warto wspierać ten projekt to zapraszam do serwisu Patronite, każda dobrowolna wpłata od słuchaczy pozwoli mi na rozwój i doskonalenie tego podkastu, bardzo dziękuję za każde wsparcie!

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem :)

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

Ilaria Lievore, Moris Triventi. "Do teacher and classroom characteristics affect the way in which girls and boys are graded? A multilevel analysis of student–teacher matched data". https://doi.org/10.1080/01425692.2022.2122942

Che-Jung Chang, Katie M O’Brien, Alexander P Keil, Symielle A Gaston, Chandra L Jackson, Dale P Sandler, Alexandra J White. "Use of Straighteners and Other Hair Products and Incident Uterine Cancer ". https://doi.org/10.1093/jnci/djac165

de la Torre, J. A., Cheah, C., Lechner, A. M., Wong, E. P., Tuuga, A., Saaban, S., Goossens, B., & Campos-Arceiz, A. (2022). Sundaic elephants prefer habitats on the periphery of protected areas. Journal of Applied Ecology, 00, 1– 12. https://doi.org/10.1111/1365-2664.14286

Czarna Śmierć, Wikipedia, https://pl.wikipedia.org/wiki/Czarna_%C5%9Bmier%C4%87

Dżuma Justyniana, Wikipedia, https://pl.wikipedia.org/wiki/D%C5%BCuma_Justyniana

Klunk, J., Vilgalys, T.P., Demeure, C.E. et al. Evolution of immune genes is associated with the Black Death. Nature (2022). https://doi.org/10.1038/s41586-022-05349-x

Dziecięce skupienie, ból w jelitach i turyści w parkach narodowych - #061

Arkadiusz Polak — Sat, 15 Oct 2022 16:00:00 +0100

"Skupcie się" - apeluje do dzieci niejeden nauczyciel, a może koncentracja nie jest dla nich najważniejsza? Koncentrujemy się na bólu wiedząc, że jest sygnałem alarmowym, ale czy spełnia on też inne role? W dzisiejszym odcinku usłyszycie też o tym jak nawigują owady podczas migracji przez morze oraz jak zwierzęta reagują na turystów odwiedzających parki narodowe.

Tradycyjnie proszę Was o subskrybowanie i lajkowanie, dajcie tez znać swoim znajomym o istnieniu podkastu Naukowo, to dla mnie bardzo cenne w docieraniu do nowych słuchaczy. Zapraszam serdecznie na sobotni odcinek!

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem :)

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

Nathaniel J.Blanco, Brandon M.Turner, Vladimir M.Sloutsky. "The benefits of immature cognitive control: How distributed attention guards against learning traps", https://doi.org/10.1016/j.jecp.2022.105548

Mira L. T. Sytsma, Tania Lewis, Beth Gardner, Laura R. Prugh, "Low levels of outdoor recreation alter wildlife behaviour", https://doi.org/10.1002/pan3.10402

Hawkes Will L., Weston Scarlett T., Cook Holly, Doyle Toby, Massy Richard, Guri Eva Jimenez, Wotton Jimenez Rex E. and Wotton Karl R. 2022Migratory hoverflies orientate north during spring migrationBiol. Lett.182022031820220318, http://doi.org/10.1098/rsbl.2022.0318

Daping Yang, Amanda Jacobson, Kimberly A. Meerschaert, Joseph Joy Sifakis, Meng Wu, Xi Chen, Tiandi Yang, Youlian Zhou, Praju Vikas Anekal, Rachel A. Rucker, Deepika Sharma, Alexandra Sontheimer-Phelps, Glendon S. Wu, Liwen Deng, Michael D. Anderson, Samantha Choi, Dylan Neel, Nicole Lee, Dennis L. Kasper, Bana Jabri, Jun R. Huh, Malin Johansson, Jay R. Thiagarajah, Samantha J. , iesenfeld, Isaac M. Chiu. "Nociceptor neurons direct goblet cells via a CGRP-RAMP1 axis to drive mucus production and gut barrier protection", https://doi.org/10.1016/j.cell.2022.09.024

Pozytywne kłamstwa dzieci, umiejętne biczowanie i wulkaniczne eksplozje życia - #060

Arkadiusz Polak — Wed, 12 Oct 2022 16:00:00 +0100

Jak trudno jest zręcznie posługiwać się elastycznymi przedmiotami takimi jak bicz czy sznurowadła? Jak dorośli oceniają dzieci, które zręcznie posługują się kłamstwem i pomijają bolesną prawdę? W dzisiejszym odcinku opowiem też o tym jak polujące na nietoperze myszołowy celują w swoje ofiary, przyjrzymy się też eksplozji życia spowodowanej eksplozją wulkanu. Zapraszam serdecznie!

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem :)

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

Krotov Aleksei, Russo Marta, Nah Moses, Hogan Neville and Sternad Dagmar 2022Motor control beyond reach—how humans hit a target with a whipR. Soc. open sci.9220581220581. http://doi.org/10.1098/rsos.220581

Brighton, C.H., Kloepper, L.N., Harding, C.D. et al. Raptors avoid the confusion effect by targeting fixed points in dense aerial prey aggregations. Nat Commun 13, 4778 (2022). https://doi.org/10.1038/s41467-022-32354-5

B. Barone, R. M. Letelier, K. H. Rubin, D. M. Karl. "Satellite Detection of a Massive Phytoplankton Bloom Following the 2022 Submarine Eruption of the Hunga Tonga-Hunga Haʻapai Volcano", https://doi.org/10.1029/2022GL099293

L. Brimbal, A. M. Crossman. "Inconvenient truth-tellers: Perceptions of children’s blunt honesty". https://doi.org/10.1080/03057240.2022.2109606

Naukowe łaskotanie, jak pieniądz wpływa na ludzi i ofiary z dzieci - #059

Arkadiusz Polak — Sat, 08 Oct 2022 18:00:00 +0100

Dlaczego nie możemy sami się połaskotać i co nauka w ogóle wie o smyraniu i łaskotaniu? Co sprawia, że w pewnym amerykańskim miasteczku koty stały się lubianą kolacją wśród kojotów? W sobotnim odcinku podkastu Naukowo opowiem też o ofiarach z dzieci prekolumbijskiej cywilizacji oraz o tym co stało się, gdy wprowadzono pieniądze do społeczności, która pieniędzy nie znała. Zapraszam!

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem :)

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

Proelss Sandra, Ishiyama Shimpei, Maier Eduard, Schultze-Kraft Matthias and Brecht Michael 2022The human tickle response and mechanisms of self-tickle suppressionPhil. Trans. R. Soc. B3772021018520210185, http://doi.org/10.1098/rstb.2021.0185

Davenport RN, Weaver M, Weiss KCB, Strauss EG. 2022. Spatiotemporal relationships of coyotes and free-ranging domestic cats as indicators of conflict in Culver City, California. PeerJ 10:e14169 https://doi.org/10.7717/peerj.14169

Owen Jarus, "76 child sacrifice victims with their hearts ripped out found in Peru excavation", https://www.livescience.com/child-sacrifices-chimu-people-peru

Polly Wiessner, Cindy Hsin-yee Huang, "A 44-y perspective on the influence of cash on Ju/‘hoansi Bushman networks of sharing and gifting", https://doi.org/10.1073/pnas.2213214119

Paul Gabrielsen, University of Utah, "A 44-year perspective study: How money brings hunter-gatherers new choices", https://phys.org/news/2022-10-year-perspective-money-hunter-gatherers-choices.html

Jak szybko powstał Księżyc, ślina rozkładająca plastik i współczesne niewolnictwo - #058

Arkadiusz Polak — Wed, 05 Oct 2022 16:00:00 +0100

W 2022 roku wielu ludzi na świecie pełni rolę niewolników, jaka jest skala tego dramatu? Jak plastik zakwasza oceany i czy ślina robaka może nam jakoś pomóc? W tym odcinku podkastu Naukowo przyjrzymy się również nowej symulacji od NASA pokazującej, jak szybko powstał Księżyc. Zapraszam serdecznie!

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem :)

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

International Labour Organization, "Global Estimates of Modern Slavery: Forced Labour and Forced Marriage", https://www.ilo.org/global/topics/forced-labour/publications/WCMS_854733/lang--en/index.htm

Cristina Romera-Castillo, Arturo Lucas, Rebeca Mallenco-Fornies, Marina Briones-Rizo, Eva Calvo, Carles Pelejero, "Abiotic plastic leaching contributes to ocean acidification", https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2022.158683

Sanluis-Verdes, A., Colomer-Vidal, P., Rodriguez-Ventura, F. et al. Wax worm saliva and the enzymes therein are the key to polyethylene degradation by Galleria mellonella. Nat Commun 13, 5568 (2022). https://doi.org/10.1038/s41467-022-33127-w

J. A. Kegerreis, S. Ruiz-Bonilla, V. R. Eke, R. J. Massey, T. D. Sandnes, and L. F. A. Teodoro, "Immediate Origin of the Moon as a Post-impact Satellite", https://doi.org/10.3847/2041-8213/ac8d96

Animacja symulacji powstania Księżyca, NASA, https://www.youtube.com/watch?v=kRlhlCWplqk

Ciepłe prądy, leczenie złamanych serc i agrowoltaika - #057

Arkadiusz Polak — Sat, 01 Oct 2022 16:00:00 +0100

Jak i dlaczego zmieniają się prądy oceaniczne i co to może znaczyć dla ludzi? Jak wyleczyć złamane serce i czy sekret tkwi w głowie? W dzisiejszym odcinku podkastu Naukowo opowiem też o łączeniu produkcji żywności i energii oraz o reakcji ptaków na fale upałów. Zapraszam serdecznie!

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem :)

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

Li, J., Roughan, M. & Kerry, C. Drivers of ocean warming in the western boundary currents of the Southern Hemisphere. Nat. Clim. Chang. (2022). https://doi.org/10.1038/s41558-022-01473-8

Moninya Roughan, Junde Li, "Shifting ocean currents are pushing more and more heat into the Southern Hemisphere’s cooler waters", https://theconversation.com/shifting-ocean-currents-are-pushing-more-and-more-heat-into-the-southern-hemispheres-cooler-waters-189122

Wasserman Aaron H., Huang Amanda R., Lewis-Israeli Yonatan R., Dooley McKenna D., Mitchell Allison L., Venkatesan Manigandan, Aguirre Aitor, "Oxytocin promotes epicardial cell activation and heart regeneration after cardiac injury", https://doi.org/10.3389/fcell.2022.985298

Jennifer Hahn, "Agrivoltaic solar farms offer "shocking" benefits beyond producing energy", https://www.dezeen.com/2022/09/30/agrivoltaic-solar-farms-feature/

Janet L. Gardner, Mark Clayton, Richard Allen, John Stein, Timothée Bonnet, "The effects of temperature extremes on survival in two semi-arid Australian bird communities over three decades, with predictions to 2104", https://doi.org/10.1111/geb.13591

Janet Gardner, Suzanne Prober, "‘Sad and distressing’: massive numbers of bird deaths in Australian heatwaves reveal a profound loss is looming", https://theconversation.com/sad-and-distressing-massive-numbers-of-bird-deaths-in-australian-heatwaves-reveal-a-profound-loss-is-looming-190685

Anna Sierpińska, "ABC pożarów w Australii", https://naukaoklimacie.pl/aktualnosci/abc-pozarow-w-australii-398/

Grindwale wyrzucone na plażę, biedny sen i długowieczność psów - #056

Arkadiusz Polak — Wed, 28 Sep 2022 02:30:00 +0100

Ponad 200 grindwali zostało wyrzuconych na tasmańską plażę, dlaczego tak się stało i co z nimi zrobiono? Jak długo żyją psy i co ma wpływ na ich długowieczność? Jaki wpływ na długość i jakość snu ma bieda oraz które warzywa, spożywane przez mamy w ciąży, smakują nienarodzonym jeszcze dzieciom i co z tego wynika dla późniejszych preferencji smakowych. Zapraszam na kolejny odcinek podkastu Naukowo!

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem :)

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

Ustun, B., Reissland, N., Covey, J., Schaal, B., & Blissett, J. (2022). Flavor Sensing in Utero and Emerging Discriminative Behaviors in the Human Fetus. Psychological Science, 0(0). https://doi.org/10.1177/09567976221105460

Culum Brown, "About 200 dead whales have been towed out to sea off Tasmania – and what happens next is a true marvel of nature", https://theconversation.com/about-200-dead-whales-have-been-towed-out-to-sea-off-tasmania-and-what-happens-next-is-a-true-marvel-of-nature-191340

Donna Lu, Graham Readfearn, "Hundreds of whales stranded on Tasmania’s west coast in state’s second event this week", https://www.theguardian.com/australia-news/2022/sep/21/reports-hundreds-of-whales-stranded-on-tasmanias-west-coast-in-states-second-event-this-week

US Supreme Court, "Winter v. Natural Resources Defense Council, Inc., 555 U.S. 7 (2008)", 555 U.S. 7, Docket No. 07-1239, https://supreme.justia.com/cases/federal/us/555/7/

Pedro Bessone, Gautam Rao, Frank Schilbach, Heather Schofield, Mattie Toma, The Economic Consequences of Increasing Sleep Among the Urban Poor, The Quarterly Journal of Economics, Volume 136, Issue 3, August 2021, Pages 1887–1941, https://doi.org/10.1093/qje/qjab013 / PDF: https://www.nber.org/system/files/working_papers/w26746/w26746.pdf

Teng, K.Ty., Brodbelt, D.C., Pegram, C. et al. Life tables of annual life expectancy and mortality for companion dogs in the United Kingdom. Sci Rep 12, 6415 (2022). https://doi.org/10.1038/s41598-022-10341-6

Jesslyn Shields, "The Longest-living Dog Breeds Are Tiny, But Why?", https://animals.howstuffworks.com/pets/longest-living-dog-breeds-tiny.htm

Rtęć u Majów, kolor jezior i powody śmiechu - #055

Arkadiusz Polak — Sat, 24 Sep 2022 00:00:00 +0100

Do czego Majowie używali rtęci i co dzieje się z nią po wielu wiekach? Jaki kolor mają jeziora na świecie i co mówi on o wodzie? W sobotnim wydaniu podkastu Naukowo opowiem też o warunkach, które sprawiają, że ludzie się śmieją oraz o tym jak budowa skóry wpływa na jej choroby. Na koniec policzymy, ile mrówek jest na świecie. Zapraszam serdecznie!

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem :)

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

Cook Duncan E., Beach Timothy P., Luzzadder-Beach Sheryl, Dunning Nicholas P., Turner Simon D., "Environmental legacy of pre-Columbian Maya mercury", https://doi.org/10.3389/fenvs.2022.986119

Xiao Yang,Catherine M. O’Reilly,John R. Gardner,Matthew R. V. Ross,Simon N. Topp,Jida Wang,Tamlin M. Pavelsky, "The Color of Earth’s Lakes", https://doi.org/10.1029/2022GL098925

Fundacja "Dr. Clown" - https://www.drclown.pl/

Carlo V.Bellieni, "Laughter: A signal of ceased alarm toward a perceived incongruity between life and stiffness", https://doi.org/10.1016/j.newideapsych.2022.100977

Warren, C., Barsky, A., & McGraw, A. P. (2021). "What Makes Things Funny? An Integrative Review of the Antecedents of Laughter and Amusement". Personality and Social Psychology Review, 25(1), 41–65. https://doi.org/10.1177/1088868320961909

Alexander A. Merleev, Stephanie T. Le, Claire Alexanian, Atrin Toussi, Yixuan Xie, Alina I. Marusina, Steven M. Watkins, Forum Patel, Allison C. Billi, Julie Wiedemann, Yoshihiro Izumiya, Ashish Kumar, Ranjitha Uppala, J. Michelle Kahlenberg, Fu-Tong Liu, Iannis E. Adamopoulos, Elizabeth A. Wang, Chelsea Ma, Michelle Y. Cheng, Halani Xiong, Amanda Kirane, Guillaume Luxardi, Bogi Andersen, Lam C. Tsoi, Carlito B. Lebrilla, Johann E. Gudjonsson, Emanual Maverakis. "Biogeographic and disease-specific alterations in epidermal lipid composition and single-cell analysis of acral keratinocytes". JCI Insight, 2022; 7 (16) https://doi.org/10.1172/jci.insight.159762

Alexander Merleev, Antonio Ji-Xu, Atrin Toussi, Lam C. Tsoi, Stephanie T. Le, Guillaume Luxardi, Xianying Xing, Rachael Wasikowski, William Liakos, Marie-Charlotte Brüggen, James T. Elder, Iannis E. Adamopoulos, Yoshihiro Izumiya, Annie R. Leal, Qinyuan Li, Nikolay Y. Kuzminykh, Amanda Kirane, Alina I. Marusina, Johann E. Gudjonsson, Emanual Maverakis. "Proprotein convertase subtilisin/kexin type 9 is a psoriasis-susceptibility locus that is negatively related to IL36G". JCI Insight, 2022; 7 (16) https://doi.org/10.1172/jci.insight.141193

Patrick Schultheiss, Sabine S. Nooten, Runxi Wang, Mark K. L. Wong, François Brassard, Benoit Guénard. "The abundance, biomass, and distribution of ants on Earth". https://doi.org/10.1073/pnas.2201550119

Przywiązanie wilków, cyklon na Alasce i nieszczęśliwe nastolatki - #054

Arkadiusz Polak — Wed, 21 Sep 2022 18:00:00 +0100

Czy specyficzna więź i przywiązanie możliwe są między wilkami, a ludźmi? Jakie konsekwencje dla ludzkich osad spowodowała potężna burza na Alasce? W dzisiejszym odcinku opowiadam także o zmianach w samopoczuciu dzieci i młodzieży oraz o związku między grzybami, płazami, komarami, a ludzkim życiem. Zapraszam serdecznie!

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem :)

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

Pomoc psychologiczna dla dzieci, młodzieży i dorosłych - https://116111.pl/oni-tez-pomagaja/

Chen Y, Cowden RG, Fulks J, Plake JF, VanderWeele TJ. "National Data on Age Gradients in Well-being Among US Adults". JAMA Psychiatry. Published online August 24, 2022. doi: https://doi.org/10.1001/jamapsychiatry.2022.2473

NeuroscienceNews, "Why Are Young People So Miserable?", https://neurosciencenews.com/young-adults-misery-21427/

Zachariah Hughes, Alena Naiden, Sean Maguire, "As Western Alaska floodwaters recede, damage assessments begin across hundreds of miles of coastline", https://www.adn.com/alaska-news/2022/09/18/as-western-alaska-storm-weakens-damage-assessments-begin-across-hundreds-of-miles-of-coastline/

Emily Schwing, "In Recovery After Storm, Alaska Faces Hard Days Ahead", https://www.nytimes.com/2022/09/19/us/alaska-recovery-typhoon-merbok.html

Christina Hansen Wheat, Linn Larsson, Patricia Berner, Hans Temrin, "Human-directed attachment behavior in wolves suggests standing ancestral variation for human–dog attachment bonds", https://doi.org/10.1002/ece3.9299

Michael R. Springborn, Joakim A. Weill, Karen R. Lips, Roberto Ibáñez, Aniruddha Ghosh, "Amphibian Collapses Exacerbated Malaria Outbreaks in Central America", https://doi.org/10.1101/2020.12.07.20245613

Carly Cassella, "The Frogs Vanished, Then People Got Sick. This Was No Harmless Coincidence.", https://www.sciencealert.com/the-frogs-vanished-then-people-got-sick-this-was-no-harmless-coincidence

Fioletowe pomidory, powrót gepardów i całkowita regeneracja mózgu - #053

Arkadiusz Polak — Sat, 17 Sep 2022 16:00:00 +0100

Czy wkrótce na naszych talerzach zagoszczą fioletowe pomidory? Czy Indie okażą się gościnne dla powracających tam gepardów? Jak salamandra regeneruje swój mózg i jak mutacje zmieniają mózg ludzki? Po spowodowanej wirusem, nieplanowanej przerwie zapraszam na kolejny odcinek podkastu Naukowo!

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem :)

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

Katharina Lust, Ashley Maynard, Tomás Gomes, Jonas Simon Fleck, J. Gray Camp, Elly M. Tanaka, Barbara Treutlein, "Single-cell analyses of axolotl telencephalon organization, neurogenesis, and regeneration", https://doi.org/10.1126/science.abp9262

Polska Akademia Nauk, "Laura Kaufman", http://old-panol.ipan.lublin.pl/biul_3/LK.htm

Jonathan Jones, "Purple GM tomatoes reach major milestone in US", https://www.tsl.ac.uk/news/purple-gm-tomatoes-at-exciting-milestone-in-us

Animal and Plant Health Inspection Service, "APHIS Issues First Regulatory Status Review Response: Norfolk Plant Sciences’ Purple Tomato", https://www.aphis.usda.gov/aphis/newsroom/stakeholder-info/sa_by_date/sa-2022/purple-tomato

Ewa Biela, "Gmo skąd się wzięło i czy jest bezpieczne?", https://www.crazynauka.pl/gmo-skad-sie-wzielo-i-czy-jest-bezpieczne/

Anneline Pinson, Lei Xing, Takashi Namba, Nereo Kalebic, Jula Peters, Christina Eugster Oegema, Sofia Traikov, Katrin Reppe, Stephan Riesenberg, Tomislav Maricic, Razvan Derihaci, Pauline Wimberger, Svante Pääbo, Wieland B. Huttner, "Human TKTL1 implies greater neurogenesis in frontal neocortex of modern humans than Neanderthals", https://doi.org/10.1126/science.abl6422

Carl Zimmer, "What Makes Your Brain Different From a Neanderthal’s?", https://www.nytimes.com/2022/09/08/science/human-brain-neanderthal-gene.html

Mapa podglądów na żywo z gniazd sokołów wędrownych - https://www.peregrinus.pl/pl/podglad-gniazd-na-zywo

Firstpost, "An overnight flight, helicopter ride, and quarantine: The journey of cheetahs from Namibia to India", https://www.firstpost.com/explainers/how-cheetahs-will-be-transported-from-namibia-to-india-kuno-national-park-11245111.html

Firstpost, "From extinction to reintroduction: A brief history of India’s tryst with the cheetah", https://www.firstpost.com/india/from-extinction-to-reintroduction-a-brief-history-of-indias-tryst-with-the-cheetah-10265861.html

Prekolumbijskie morderstwa, drewno w roślinach i fioletowe plamy w Granadzie - #052

Arkadiusz Polak — Sat, 10 Sep 2022 16:00:00 +0100

Dlaczego niektóre rośliny stają się drzewami, a inne pozostają małe i drewna nie posiadają? Czym są fioletowe plamy na suficie andaluzyjskiego pałacu w Grenadzie? W dzisiejszym odcinku opowiadam też o tym jaka jest skuteczność systemów kontrolujących studentów podczas zdalnych egzaminów, jak wykryto prekolumbijskich morderstwa oraz o wycinkach lasu tropikalnego całkowicie bez celu. Zapraszam serdecznie!

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem :)

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

Laura Bergmans, Nacir Bouali, Marloes Luttikhuis and Arend Rensink, University of Twente, Enschede, The Netherlands, "On the Efficacy of Online Proctoring using Proctorio", https://ris.utwente.nl/ws/portalfiles/portal/275927505/3e2a9e5b2fad237a3d35f36fa2c5f44552f2.pdf

Alexander Zizka, Renske E. Onstein, Roberto Rozzi, Patrick Weigelt, Holger Kreft, Manuel J. Steinbauer, Helge Bruelheide, Frederic Lens, "The evolution of insular woodiness", https://doi.org/10.1073/pnas.2208629119

Raport Klimatyczny TOGETAIR, "Marnotrawstwo wody. Jest źle. Ale prawdziwy kryzys dopiero przed nami", https://raport.togetair.eu/woda/susza-marnotrawstwo-wody-i-ekstremalne-zjawiska-pogodowe/marnotrawstwo-wody-jest-zle-ale-prawdziwy-kryzys-dopiero-przed-nami

Florence Pendrill, Toby A. Gardner, Patrick Meyfroidt, U. Martin Persson, Justin Adams, et al., "Disentangling the numbers behind agriculture-driven tropical deforestation", https://doi.org/10.1126/science.abm9267

Carolina Cardell, Isabel Guerra, "Natural corrosion-induced gold nanoparticles yield purple color of Alhambra palaces decoration", https://doi.org/10.1126/sciadv.abn2541

Anna-Maria Begerock, Robert Loynes, Oliver K. Peschel, John Verano, Raffaella Bianucci, Isabel Martinez Armijo, Mercedes González and Andreas G. Nerlich, "Trauma of bone and soft tissues in South American mummies—New cases provide further insight into violence and lethal outcome", https://doi.org/10.3389/fmed.2022.962793

Synchronizacja fal mózgowych, odwodnione niesporczaki i leki od pszczół - #051

Arkadiusz Polak — Wed, 07 Sep 2022 16:00:00 +0100

Nie ma większych twardzieli w przyrodzie niż niesporczaki, jak wytrzymują one bez wody? Jak woda pomogła w budowie piramid na pustyni w Gizie? W odcinku rozpoczynającym drugą pięćdziesiątkę dowiecie się również czy możliwa jest między ludźmi synchronizacja fal mózgowych na odległość oraz jak pszczoły, po raz kolejny, dają nam od siebie coś pozytywnego. Zapraszam serdecznie!

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem :)

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

Tanaka A, Nakano T, Watanabe K, Masuda K, Honda G, et al. (2022), "Stress-dependent cell stiffening by tardigrade tolerance proteins that reversibly form a filamentous network and gel". PLOS Biology 20(9): e3001780. https://doi.org/10.1371/journal.pbio.3001780

Valtteri Wikström, Katri Saarikivi, Mari Falcon, Tommi Makkonen, Silja Martikainen, Vesa Putkinen, Benjamin Ultan Cowley, Mari Tervaniemi, "Inter-brain synchronization occurs without physical co-presence during cooperative online gaming", Neuropsychologia, Volume 174, 2022, 108316, ISSN 0028-3932, https://doi.org/10.1016/j.neuropsychologia.2022.108316

Hader Sheisha, David Kaniewski, Nick Marriner, Morteza Djamali, Gamal Younes, Zhongyuan Chen, Gad El-Qady, Amr Saleem, Alain Véron, Christophe Morhange, "Nile waterscapes facilitated the construction of the Giza pyramids during the 3rd millennium BCE", https://doi.org/10.1073/pnas.2202530119

Jack Tamisiea, "A Long-Lost Branch of the Nile Helped in Building Egypt’s Pyramids", https://www.nytimes.com/2022/08/30/science/pyramids-nile-river-construction-egypt.html

Duffy, C., Sorolla, A., Wang, E. et al. Honeybee venom and melittin suppress growth factor receptor activation in HER2-enriched and triple-negative breast cancer. npj Precis. Onc. 4, 24 (2020). https://doi.org/10.1038/s41698-020-00129-0

Film 360° w bicia rekordu prędkości na wodzie: https://youtu.be/R5B5DzQoqYo, "Vision Marine Smashes The World Record For World’s Fastest Electric Boat Achieves Top Speed Of 109 MPH At The Iconic Lake Of The Ozarks Shootout", https://investors.visionmarinetechnologies.com/2022/08/29/vision-marine-smashes-the-world-record-for-worlds-fastest-electric-boat-achieves-top-speed-of-109-mph-at-the-iconic-lake-of-the-ozarks-shootout/

Część grafik: Midjourney Inc. na licencji CC BY-NC 4.0

Gdzie w mózgu mieszkają Bóg i świadomość, jak mrówki przedłużają sobie życie? - #050

Arkadiusz Polak — Sat, 03 Sep 2022 16:00:00 +0100

Gdzie w mózgu znajduje się "miejsce Boga", a gdzie zamieszkuje świadomość? Jak mrówki przedłużają sobie życie o 500% i z czego składa się wysypisko śmieci na oceanie?

To już pięćdziesiąty odcinek podkastu Naukowo i z tej okazji chciałbym Wam serdecznie podziękować, po prostu za to, że mnie słuchacie, stale rosnąca publiczność bardzo motywuje mnie do kontynuowania podkastu i zwiększania starań, aby był jeszcze lepszy i bardziej atrakcyjny.

Szczególne podziękowania dla moich wiernych Patronek: Ewy i Ilony, jeśli chcecie do nich dołączyć wspierając mnie dobrowolną wpłatą to najłatwiej można to zrobić za pośrednictwem serwisu Patronite pod adresem patronite.pl/naukowo.

Miło mi też poinformować, że podkast Naukowo otrzymał wyróżnienie na Międzynarodowym Festiwalu Cyfrowego Podcastingu "Play it by ear", organizowanym przez "Куншт", którego misją także jest szersze udostępnianie nauki.

W festiwalu brali udział twórcy z Ukrainy, Węgier, Polski, Słowacji i Czech, a cykl wykładów, warsztatów i prelekcji zakończono konkursem, w którym podkast Naukowo zdobył jedno z trzech wyróżnień. Więcej informacji o tym wydarzeniu znajdziecie w linkach w opisie tego odcinka, a ja bardzo cieszę się, że profesjonalni twórcy i dziennikarze dostrzegli potencjał podkastu w popularyzacji nauki i docenili zarówno tematy jakie prezentuję w audycji, ale też strategię i budowaną markę podkastu. To naprawdę dało mi pozytywnego kopa, mobilizację do działania, a sam festiwal był źródłem wiedzy i inspiracji, które mam zamiar wykorzystać w kolejnych odcinkach podkastu - raz jeszcze dziękuje organizatorom i uczestnikom za to tak cenne dla początkującego podkastera doświadczenie.

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem :)

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

Michael A. Ferguson, Frederic L.W.V.J. Schaper, Alexander Cohen, Shan Siddiqi, Sarah M. Merrill, Jared A. Nielsen, Jordan Grafman, Cosimo Urgesi, Franco Fabbro, Michael D. Fox, "A Neural Circuit for Spirituality and Religiosity Derived From Patients With Brain Lesions", https://doi.org/10.1016/j.biopsych.2021.06.016

Michael Ferguson, "Scientists identify the part of the brain tied to experiencing religion and spirituality", https://www.thebrighterside.news/post/scientists-identify-the-part-of-the-brain-tied-to-experiencing-religion-and-spirituality-1

University of Missouri-Columbia, "Research finds that spirituality can promote the health of breast cancer survivors", https://www.thebrighterside.news/post/research-finds-that-spirituality-can-promote-the-health-of-breast-cancer-survivors

Lebreton, L., Royer, SJ., Peytavin, A. et al. "Industrialised fishing nations largely contribute to floating plastic pollution in the North Pacific subtropical gyre". Sci Rep 12, 12666 (2022). https://doi.org/10.1038/s41598-022-16529-0

Hua Yan, Comzit Opachaloemphan, Francisco Carmona-Aldana, Giacomo Mancini, Jakub Mlejnek, Nicolas Descostes, Bogdan Sieriebriennikov, Alexandra Leibholz, Xiaofan Zhou, Long Ding, Maria Traficante, Claude Desplan, Danny Reinberg, "Insulin signaling in the long-lived reproductive caste of ants", https://doi.org/10.1126/science.abm8767

Nicoletta Lanese, "These ant queens live 500% longer than workers. Now we know why.", https://www.livescience.com/secret-to-pseudoqueen-ant-longevity

Jun Kitazono, Yuma Aoki, Masafumi Oizumi, "Bidirectionally connected cores in a mouse connectome: towards extracting the brain subnetworks essential for consciousness", Cerebral Cortex, 2022;, bhac143, https://doi.org/10.1093/cercor/bhac143

Grafika okładki odcinka: Midjourney Inc. na licencji CC BY-NC 4.0

Śmierć Indianina z Dziury, śpiewy humbaków i przyszłość mleka - #049

Arkadiusz Polak — Wed, 31 Aug 2022 16:00:00 +0100

Co mówi śmierć ostatniego członka plemienia z głębin amazońskiego lasu? Czym są i jak rozchodzą się w oceanie pieśni humbaków? Co słychać na rynku mleka i czy przyszłością jest mleko syntetyczne? Mam nadzieję, że nieco dłuższe formy dzisiejszych materiałów także Wam się spodobają, ciekawi mnie Wasza opinia - napiszcie proszę komentarz na podkastowych social mediach, linki znajdziecie poniżej. Zapraszam na odcinek!

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem :)

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

Schulze Josephine N., Denkinger Judith, Oña Javier, Poole M. Michael and Garland Ellen C. 2022Humpback whale song revolutions continue to spread from the central into the eastern South PacificR. Soc. open sci.9220158220158. https://doi.org/10.1098/rsos.220158

Observatório dos Direitos Humanos dos Povos Indígenas Isolados e de Recente Contato, "Nota do Opi: O que significa a morte do “Índio do Buraco” e quais medidas devem ser adotadas", https://povosisolados.org/2022/08/27/nota-do-opi-o-que-significa-a-morte-do-indio-do-buraco-e-quais-medidas-devem-ser-adotadas/

Jonathan Watts, "Amazon rainforest ‘will collapse if Bolsonaro remains president’", https://www.theguardian.com/environment/2021/jul/14/amazon-rainforest-will-collapse-if-bolsonaro-remains-president

Vanessa Buschschlüter, "'Man of the Hole': Last of his tribe dies in Brazil", https://www.bbc.com/news/world-latin-america-62712318

Bojovic, M., McGregor, A. A review of megatrends in the global dairy sector: what are the socioecological implications?. Agric Hum Values (2022). https://doi.org/10.1007/s10460-022-10338-x

Czy istnieje uzależnienie od wiadomości, ryba dinozaur i grzyby leczące alkoholizm? - #048

Arkadiusz Polak — Sat, 27 Aug 2022 16:00:00 +0100

Co dzieje się w naszych mózgach, gdy chcemy komuś pomóc, a co, gdy chcemy pomóc samym sobie? Czy można uzależnić się od przeglądania najświeższych informacji? W kolejnym odcinku podkastu Naukowo opowiem również o niezwykłej rybie, która okazała się być żyjącą skamieliną oraz o psylocybinie z magicznych grzybków, która może pomóc w walce z alkoholowym nałogiem.

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem :)

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

Bogenschutz MP, Ross S, Bhatt S, et al. "Percentage of Heavy Drinking Days Following Psilocybin-Assisted Psychotherapy vs Placebo in the Treatment of Adult Patients With Alcohol Use Disorder: A Randomized Clinical Trial". JAMA Psychiatry. Published online August 24, 2022. doi: https://doi.org/10.1001/jamapsychiatry.2022.2096

Instytut Jagielloński, dr hab. n. med. Anna Klimkiewicz, dr Katarzyna Obłąkowska, dr Artur Bartoszewicz, "POLSKA ZALANA PIWEM. Analiza ewolucji modelu spożycia alkoholu w Polsce – przyczyny i skutki. Raport.", https://jagiellonski.pl/files/other/POLSKA_ZALANA_PIWEM23.pdf

Patricia L. Lockwood, Marco K. Wittmann, Hamed Nili, Mona Matsumoto-Ryan, Ayat Abdurahman, Jo Cutler, Masud Husain, Matthew A.J. Apps. "Distinct neural representations for prosocial and self-benefiting effort". https://doi.org/10.1016/j.cub.2022.08.010

Bryan McLaughlin, Melissa R. Gotlieb & Devin J. Mills (2022) Caught in a Dangerous World: Problematic News Consumption and Its Relationship to Mental and Physical Ill-Being, Health Communication, DOI: https://doi.org/10.1080/10410236.2022.2106086

Lauridsen, H., Pedersen, J.M.H., Ringgaard, S. et al. Buoyancy and hydrostatic balance in a West Indian Ocean coelacanth Latimeria chalumnae. BMC Biol 20, 180 (2022). https://doi.org/10.1186/s12915-022-01354-8

Psie łzy radości, skład tuszu do tatuaży i smakowite owady - #047

Arkadiusz Polak — Wed, 24 Aug 2022 16:00:00 +0100

Od tysiącleci tatuaże są nanoszone na ludzką skórę w różnych celach, ale co właściwie znajduje się we współczesnych barwnikach? Czy psy płaczą z radości, gdy ich właściciel wraca po długiej rozłące? W 47. odcinku podkastu Naukowo sprawdzimy też co można zrobić, aby upowszechnić spożycie owadów oraz czy i jak bakterie jelitowe wpływają na zachowanie pszczół. Zapraszam!

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem :)

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

Kaori Murata, Miho Nagasawa, Tatsushi Onaka, Nobuyuki Kanemaki, Shigeru Nakamura, Kazuo Tsubota, Kazutaka Mogi, Takefumi Kikusui. "Increase of tear volume in dogs after reunion with owners is mediated by oxytocin". https://doi.org/10.1016/j.cub.2022.07.031

Liberti, J., Kay, T., Quinn, A. et al. The gut microbiota affects the social network of honeybees. Nat Ecol Evol (2022). https://doi.org/10.1038/s41559-022-01840-w

Klaudia Modlinska, Dominika Adamczyk, Katarzyna Goncikowska, Dominika Maison, Wojciech Pisula. "The Effect of Labelling and Visual Properties on the Acceptance of Foods Containing Insects". https://doi.org/10.3390/nu12092498

American Chemical Society, "Cooking up mealworms into a tasty, healthful, 'meat-like' seasoning", https://phys.org/news/2022-08-cooking-mealworms-tasty-healthful-meat-like.html

ACS Fall 2022. "What's in my ink: the analysis of tattoo ink composition,". https://www.acs.org/content/acs/en/meetings/acs-meetings/fall-2022.html

http://whatsinmyink.com/

Powrót człowieka na Księżyc, (nie)higieniczni mnisi i zabawy kurcząt - #046

Arkadiusz Polak — Sat, 20 Aug 2022 16:00:00 +0100

Zbliża się chwila, w której człowiek powróci na Księżyc, choć cała misja jest skomplikowana i wieloetapowa co dziś postaram się Wam wyjaśnić. W odcinku opowiadam również o tym jak mrówki mogą przyczynić się do ograniczenia pestycydów, jak bawią się kurczęta i dlaczego higiena średniowiecznych mnichów nie chroniła ich przed zakażaniem pasożytami. Zapraszam serdecznie!

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem :)

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

Anjos Diego V., Tena Alejandro, Viana-Junior Arleu Barbosa, Carvalho Raquel L., Torezan-Silingardi Helena, Del-Claro Kleber and Perfecto Ivette 2022. "The effects of ants on pest control: a meta-analysis". Proc. R. Soc. B.2892022131620221316. http://doi.org/10.1098/rspb.2022.1316

NASA, Artemis Missions, https://www.nasa.gov/specials/artemis/

Vanessa Lloyd, Alana Johnson, Kathryn Hambleton. "NASA Identifies Candidate Regions for Landing Next Americans on Moon". https://www.nasa.gov/press-release/nasa-identifies-candidate-regions-for-landing-next-americans-on-moon

Gabrielle, L., Rebecca, O., Louise, H. et al. Play ontogeny in young chickens is affected by domestication and early stress. Sci Rep 12, 13576 (2022). https://doi.org/10.1038/s41598-022-17617-x

Tianyi Wang, Craig Cessford, Jenna M. Dittmar, Sarah Inskip, Peter M. Jones, Piers D. Mitchell,

"Intestinal parasite infection in the Augustinian friars and general population of medieval Cambridge, UK", International Journal of Paleopathology, 2022, ISSN 1879-9817, https://doi.org/10.1016/j.ijpp.2022.06.001

Urazowe hulajnogi, męczące myślenie i bumerangi jako narzędzia - #045

Arkadiusz Polak — Wed, 17 Aug 2022 00:00:00 +0100

Chociaż myślenie może być bardzo męczące, to warto użyć mózgu zanim uruchomi się hulajnogę będąc nietrzeźwym i nie zakładając kasku. W tym odcinku dowiecie się również czy przy użyciu bumerangu można wytwarzać inne narzędzia, jak i od kogo młode ptaki uczą się śpiewania oraz jaka jest prawdziwa budowa kawałka skały krążącego wokół Słońca. Zapraszam serdecznie!

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem :)

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

Stray AV, Siverts H, Melhuus K, et al. Characteristics of Electric Scooter and Bicycle Injuries After Introduction of Electric Scooter Rentals in Oslo, Norway. JAMA Netw Open. 2022;5(8):e2226701. https://jamanetwork.com/journals/jamanetworkopen/fullarticle/2795144?utm_campaign=articlePDF&utm_medium=articlePDFlink&utm_source=articlePDF&utm_content=jamanetworkopen.2022.26701

Eva Francesca Martellotta, Yinika L. Perston, Paul Craft, Jayne Wilkins, Michelle C. Langley. Beyond the main function: An experimental study of the use of hardwood boomerangs in retouching activities. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0273118

Lonnie Shekhtman, NASA’s Goddard Space Flight Center, Greenbelt, Md. Nasa reveals surface of asteroid bennu is like plastic ball pit. https://www.asteroidmission.org/?latest-news=nasa-reveals-surface-of-asteroid-bennu-is-like-plastic-ball-pit

Antonius Wiehler, Francesca Branzoli, Isaac Adanyeguh, Fanny Mochel, Mathias Pessiglione. A neuro-metabolic account of why daylong cognitive work alters the control of economic decisions. https://doi.org/10.1016/j.cub.2022.07.010

Katic, J., Morohashi, Y. & Yazaki-Sugiyama, Y. Neural circuit for social authentication in song learning. Nat Commun 13, 4442 (2022). https://doi.org/10.1038/s41467-022-32207-1

Zdjęcie Rama, CC BY-SA 3.0 FR, via Wikimedia Commons

Szeleszczący wiersz, rogówka od świni i chód japońskich dzieci - #044

Arkadiusz Polak — Sat, 13 Aug 2022 00:00:00 +0100

Posiadanie przyjaciół i kolegów jest normalnym zjawiskiem dla człowieka - dla zwierząt kontakty z innymi stadami zwykle kończą się agresją, ale tym razem było inaczej. Inaczej na problem dostępności rogówek do przeszczepów spojrzeli bioinżynierowie przyglądając się bliżej świńskiej skórze. W dzisiejszym odcinku wyrecytuję również wiersz, nagrany po 128 próbach oraz opowiem, jak chodzą dzieci w Japonii. Zapraszam serdecznie!

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem :)

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

Danaher-Garcia Nicole, Connor Richard, Fay Gavin, Melillo-Sweeting Kelly and Dudzinski Kathleen M. 2022. The partial merger of two dolphin societies .R. Soc. open sci.9211963211963. http://doi.org/10.1098/rsos.211963

Rafat, M., Jabbarvand, M., Sharma, N. et al. Bioengineered corneal tissue for minimally invasive vision restoration in advanced keratoconus in two clinical cohorts. Nat Biotechnol (2022). https://doi.org/10.1038/s41587-022-01408-w

Ito, T., Noritake, K., Ito, Y. et al. Three-dimensional gait analysis of lower extremity gait parameters in Japanese children aged 6 to 12 years. Sci Rep 12, 7822 (2022). https://doi.org/10.1038/s41598-022-11906-1

Takeshi Nishimura, Isao T. Tokuda, Shigehiro Miyachi, Jacob C. Dunn, Christian T. Herbst, Kazuyoshi Ishimura, Akihisa Kaneko, Yuki Kinoshita, Hiroki Koda, Jaap P. P. Saers, Hirohiko Imai, Tetsuya Matsuda, Ole Næsbye Larsen, Uwe Jürgens, Hideki Hirabayashi, Shozo Kojima, W. Tecumseh Fitch. Evolutionary loss of complexity in human vocal anatomy as an adaptation for speech. https://doi.org/10.1126/science.abm1574

O czym śnią pająki, jak medytacja zmniejsza ból i po co hieny krzyczą - #043

Arkadiusz Polak — Wed, 10 Aug 2022 00:00:00 +0100

Niemal 50 lat temu pewien nastolatek nie spał przez 11 dni, dziś bada się sen małych pająków, aby dowiedzieć się czy one także śnią. Marzeniem sennym kierowców może być samonaprawialny lakier na samochodzie, a może sny staną się wkrótce rzeczywistością? W 43. odcinku podkastu Naukowo posłuchamy też krzyków hien, sprawdzimy, czy medytacja może zmniejszyć ból oraz zerkniemy na piloty zdalnego sterowania przyklejane na skórę. Zapraszam serdecznie!

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem :)

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

Daniela C. Rößler, Kris Kim, Massimo De Agrò, Alex Jordan, C Giovanni Galizia, Paul S. Shamble. "Regularly occurring bouts of retinal movements suggest an REM sleep–like state in jumping spiders". https://doi.org/10.1073/pnas.2204754119

Da Hae Son, Hyoung Eun Bae, Mi Ju Bae, Sang-Ho Lee, In Woo Cheong, Young Il Park, Ji-Eun Jeong, and Jin Chul Kim. ACS Applied Polymer Materials 2022 4 (5), 3802-3810. "Fast, Localized, and Low-Energy Consumption Self-Healing of Automotive Clearcoats Using a Photothermal Effect Triggered by NIR Radiation". https://doi.org/10.1021/acsapm.1c01768

Lehmann Kenna D. S., Jensen Frants H., Gersick Andrew S., Strandburg-Peshkin Ariana and Holekamp Kay E. 2022. "Long-distance vocalizations of spotted hyenas contain individual, but not group, signatures". Proc. R. Soc. B.2892022054820220548. http://doi.org/10.1098/rspb.2022.0548

Jing Xu, Trinny Tat, Xun Zhao, Yihao Zhou, Diantha Ngo, Xiao Xiao, and Jun Chen, "A programmable magnetoelastic sensor array for self-powered human–machine interface", Applied Physics Reviews 9, 031404 (2022) https://doi.org/10.1063/5.0094289

Riegner, Gabriel; Posey, Grace; Oliva, Valeria; Jung, Youngkyoo; Mobley, William; Zeidan, Fadel. "Disentangling self from pain: mindfulness meditation-induced pain relief is driven by thalamic-default mode network decoupling". PAIN: July 07, 2022 - Volume - Issue. DOI: https://doi.org/10.1097/j.pain.0000000000002731

Hodowanie ludzkich embrionów, powstawanie piorunów oraz wpływ kawy i bezsenności na psychikę - #042

Arkadiusz Polak — Sat, 06 Aug 2022 00:00:00 +0100

Z jakiego powodu pioruny uderzają częściej na lądach niż na morzach, zabijając przy tym dzwonników? W jaki sposób matematyka kształtuje embrion świerszczy? Jak można hodować ludzkie embriony, po co to robić i czy w ogóle powinno się pozwalać na to nauce? Zapraszam na sobotni odcinek podkastu Naukowo, w którym sprawdzimy również czy kawa polepsza psychiczne samopoczucie oraz jak bezsenność je drastycznie pogarsza.

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem :)

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

Siobhan Roberts. "The Mysterious Dance of the Cricket Embryos". https://www.nytimes.com/2022/08/05/science/cricket-embryos-biology-development.html

Shadi Tarazi, Alejandro Aguilera-Castrejon, Carine Joubran, Nadir Ghanem, Shahd Ashouokhi, Francesco Roncato, Emilie Wildschutz, Montaser Haddad, Bernardo Oldak, Elidet Gomez-Cesar, Nir Livnat, Sergey Viukov, Dmitry Lukshtanov, Segev Naveh-Tassa, Max Rose, Suhair Hanna, Calanit Raanan, Ori Brenner, Merav Kedmi, Hadas Keren-Shaul, Tsvee Lapidot, Itay Maza, Noa Novershtern, Jacob H. Hanna. "Post-Gastrulation Synthetic Embryos Generated Ex Utero from Mouse Naïve ESCs". https://doi.org/10.1016/j.cell.2022.07.028

Ian Sample. "Scientists create world’s first ‘synthetic embryos’". https://www.theguardian.com/science/2022/aug/03/scientists-create-worlds-first-synthetic-embryos

Pan, Z., Mao, F., Rosenfeld, D. et al. Coarse sea spray inhibits lightning. Nat Commun 13, 4289 (2022). https://doi.org/10.1038/s41467-022-31714-5

Qureshi F, Stampfer M, Kubzansky LD, Trudel-Fitzgerald C (2022) Prospective associations between coffee consumption and psychological well-being. PLOS ONE 17(6): e0267500. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0267500

Tubbs Andrew S., Fernandez Fabian-Xosé, Grandner Michael A., Perlis Michael L., Klerman Elizabeth B. "The Mind After Midnight: Nocturnal Wakefulness, Behavioral Dysregulation, and Psychopathology". https://doi.org/10.3389/fnetp.2021.830338

Jak rozpoznać lewaka/prawaka, ile cukru jest w jedzeniu i jak długo ćwiczyć - #041

Arkadiusz Polak — Wed, 03 Aug 2022 00:00:00 +0100

Wszechobecny cukier dodawany jest do żywności i napojów w ogromnych ilościach, czy na przestrzeni lat stają się one coraz słodsze? Czy można ustalić poglądy polityczne opierając się tylko na skanie mózgu? Jaką skuteczność mają grafolodzy dokonujący analiz kryminalistycznych? W 41. odcinku podkastu usłyszycie również o papierowych bateriach, sprawdzimy także ile czasu powinna wynosić optymalna aktywność fizyczna.

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem :)

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

Russell C, Baker P, Grimes C, Lindberg R, Lawrence MA. Global trends in added sugars and non-nutritive sweetener use in the packaged food supply: drivers and implications for public health. Public Health Nutrition. 2022:1-39. doi: https://doi.org/10.1017/S1368980022001598

Seo Eun Yang, James D Wilson, Zhong-Lin Lu, Skyler Cranmer, Functional connectivity signatures of political ideology, PNAS Nexus, Volume 1, Issue 3, July 2022, pgac066, https://doi.org/10.1093/pnasnexus/pgac066

Poulin, A., Aeby, X. & Nyström, G. Water activated disposable paper battery. Sci Rep 12, 11919 (2022). https://doi.org/10.1038/s41598-022-15900-5

R. Austin Hicklin, Linda Eisenhart, Nicole Richetelli, Meredith D. Miller, Peter Belcastro, Ted M. Burkes, Connie L. Parks, Michael A. Smith, JoAnn Buscaglia, Eugene M. Peters, Rebecca Schwartz Perlman, Jocelyn V. Abonamah, Brian A. Eckenrode. "Accuracy and reliability of forensic handwriting comparisons". https://doi.org/10.1073/pnas.2119944119

Dong Hoon Lee, Leandro F.M. Rezende, Hee-Kyung Joh, NaNa Keum, Gerson Ferrari, Juan Pablo Rey-Lopez, Eric B. Rimm, Fred K. Tabung, Edward L. Giovannucci. "Long-Term Leisure-Time Physical Activity Intensity and All-Cause and Cause-Specific Mortality: A Prospective Cohort of US Adults". https://doi.org/10.1161/CIRCULATIONAHA.121.058162

Dlaczego możesz pić mleko, które komórki są mordercami i jak zapyla się pod wodą - #040

Arkadiusz Polak — Sat, 30 Jul 2022 16:00:00 +0100

Mleko jest smaczne, zdrowe i stanowi nasz pierwszy pokarm, ale jak to się stało, że możemy go pić także jako dorośli? Pszczoły są świetnymi zapylaczami na lądzie, ale czy ten proces odbywa się też w morskich głębinach, a jeśli tak to kto pełni funkcję owadów? W dzisiejszym odcinku podkastu Naukowo opowiem też o morderczych komórkach naszego ciała zabijających inne komórki bez wyraźnego powodu oraz o mini robocie zbudowanym z DNA. Przyjrzymy się też długości snu o dzieci i jak wpływa ona na ich długoterminowy rozwój. Zapraszam serdecznie!

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem :)

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

Mills, A., Aissaoui, N., Maurel, D. et al. "A modular spring-loaded actuator for mechanical activation of membrane proteins". Nat Commun 13, 3182 (2022). https://doi.org/10.1038/s41467-022-30745-2

E. Lavaut, M.-L. Guillemin, S. Colin, A. Faure, J. Coudret, C. Destombe, M. Valero. "Pollinators of the sea: A discovery of animal-mediated fertilization in seaweed". https://doi.org/10.1126/science.abo6661

Evershed, R.P., Davey Smith, G., Roffet-Salque, M. et al. "Dairying, diseases and the evolution of lactase persistence in Europe". Nature (2022). https://doi.org/10.1038/s41586-022-05010-7

Maayan Zohar-Fux, Aya Ben-Hamo-Arad, Tal Arad, Marina Volin, Boris Shklyar, Ketty Hakim-Mishnaevski, Lilach Porat-Kuperstein, Estee Kurant, Hila Toledano. "The phagocytic cyst cells in Drosophila testis eliminate germ cell progenitors via phagoptosis". https://doi.org/10.1126/sciadv.abm4937

Zalecana ilość snu dla populacji dziecięcej: konsensus Amerykańskiej Akademii Medycyny Snu. Shalini Paruthi, MD, Lee J. Brooks, MD, Carolyn D'Ambrosio, MD, Wendy A. Hall, PhD, RN, Suresh Kotagal, MD, Robin M. Lloyd, MD, Beth A. Malow, MD, MS, Kiran Maski, MD, Cynthia Nichols, PhD, Stuart F. Quan, MD, Carol L. Rosen, MD, Matthew M. Troester, DO, and Merrill S. Wise, MD. "Recommended Amount of Sleep for Pediatric Populations: A Consensus Statement of the American Academy of Sleep Medicine". https://doi.org/10.5664/jcsm.5866

University of Maryland School of Medicine. "Children Who Lack Sleep May Experience Detrimental Impact on Brain and Cognitive Development That Persists Over Time, UM School of Medicine Study Finds". https://www.newswise.com/articles/children-who-lack-sleep-may-experience-detrimental-impact-on-brain-and-cognitive-development-that-persists-over-time-um-school-of-medicine-study-finds?sc=rsla

Fan Nils Yang, PhD, Weizhen Xie, PhD, Ze Wang, PhD, "Effects of sleep duration on neurocognitive development in early adolescents in the USA: a propensity score matched, longitudinal, observational study", https://doi.org/10.1016/S2352-4642(22)00188-2

Pochodzenie aureoli, gaworzenie noworodków i poszukiwania muzyki - #039

Arkadiusz Polak — Wed, 27 Jul 2022 00:00:00 +0100

Wraz z wiekiem zmienia się nasz sposób na odkrywanie nowej muzyki i szukanie nowych utworów, a dzięki danym z platform muzycznych możemy analizować jak to się dzieje. Na podstawie zdjęć USG pewnych małpek możemy za to spojrzeć na proces powstawania umiejętności wydawania dźwięków przez ludzi, świeżo po urodzeniu. Zdjęcia, często amatorskie, pozwoliły także na podsumowanie wiedzy o aureolach, nie tych anielskich, lecz atmosferycznych. Nowe badania przedstawiają tez związek między dieta złożoną z ryb a rakiem skóry, pokazują też wadę metody edycji genów CRISPR. O tym wszystkim usłyszycie w 39. odcinku podkastu, zapraszam serdecznie.

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem :)

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

Lillio Mok, Samuel F. Way, Lucas Maystre, Ashton Anderson, "The Dynamics of Exploration on Spotify", https://research.atspotify.com/the-dynamics-of-exploration-on-spotify/

Mok, L., Way, S. F., Maystre, L., & Anderson, A. (2022). "The Dynamics of Exploration on Spotify". Proceedings of the International AAAI Conference on Web and Social Media, 16(1), 663-674. Retrieved from https://ojs.aaai.org/index.php/ICWSM/article/view/19324

Li Y, Liao LM, Sinha R, Zheng T, Vance TM, Qureshi AA, Cho E. Fish intake and risk of melanoma in the NIH-AARP diet and health study. Cancer Causes Control. 2022 Jul;33(7):921-928. doi: https://doi.org/10.1007/s10552-022-01588-5, Epub 2022 Jun 9. PMID: 35676377.

Robert H. Shmerling, MD; Harvard Health Publishing; "Could eating fish increase your risk of cancer?", https://www.health.harvard.edu/blog/could-eating-fish-increase-your-risk-of-cancer-202207262789

Jarmo Moilanen, Maria Gritsevich, "Light scattering by airborne ice crystals – An inventory of atmospheric halos", Journal of Quantitative Spectroscopy and Radiative Transfer, Volume 290, 2022, 108313, ISSN 0022-4073, https://doi.org/10.1016/j.jqsrt.2022.108313.

Darshana Z Narayanan, Daniel Y Takahashi, Lauren M Kelly, Sabina I Hlavaty, Junzhou Huang, Asif A Ghazanfar (2022) "Prenatal development of neonatal vocalizations" eLife 11:e78485. https://doi.org/10.7554/eLife.78485

Alessio David Nahmad, Eli Reuveni, Ella Goldschmidt, Tamar Tenne, Meytal Liberman, Miriam Horovitz-Fried, Rami Khosravi, Hila Kobo, Eyal Reinstein, Asaf Madi, Uri Ben-David, Adi Barzel. Frequent aneuploidy in primary human T cells after CRISPR–Cas9 cleavage. Nature Biotechnology, 2022; DOI: 10.1038/s41587-022-01377-0

Tel-Aviv University. "CRISPR therapeutics can damage the genome, researchers warn." ScienceDaily. https://www.sciencedaily.com/releases/2022/07/220725105702.htm (accessed July 26, 2022).

Zdjęcie Shot by Cerqueira z Unsplash

Czy dorastanie boli, jak oprzeć się pokusie i produkować energię na jachtach - #038

Arkadiusz Polak — Sat, 23 Jul 2022 16:00:00 +0100

Czy dorastanie może dzieci boleć ze względu na wzrost kości lub mięśni i w jaki sposób dzieci z różnych kultur opierają się pokusie pożerania słodkości? Czy naszyjniki, obrączki lub kolczyki mogą stać się narzędziami diagnostycznymi? Jak radzą sobie koralowce i czy można im pomóc? Czy wkrótce na oceanach pływać będą flotylle jachtów produkujących energię? Na te pytania postaram się odpowiedzieć w 38. odcinku podkastu Naukowo, zapraszam serdecznie.

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem :)

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

Tzu-Li Liu, Yan Dong, Shulin Chen, Jie Zhou, Zhenqiang Ma, Jinghua Li. Battery-free, tuning circuit–inspired wireless sensor systems for detection of multiple biomarkers in bodily fluids. doi: https://doi.org/10.1126/sciadv.abo7049

Yanaoka Kaichi, Laura E. Michaelson, Ryan Mori Guild, Grace Dostart, Jade Yonehiro, Satoru Saito, and Yuko Munakata. “Cultures Crossing: The Power of Habit in Delaying Gratification.” Psychological Science 33, no. 7 (July 2022): 1172–81. https://doi.org/10.1177/09567976221074650.

University of Colorado at Boulder. (2022, July 21). A new take on the 'marshmallow test': When it comes to resisting temptation, a child's cultural upbringing matters. ScienceDaily. Retrieved July 23, 2022 from https://www.sciencedaily.com/releases/2022/07/220721204906.htm

Grupstra, C.G.B., Rabbitt, K.M., Howe-Kerr, L.I. et al. Fish predation on corals promotes the dispersal of coral symbionts. anim microbiome 3, 25 (2021). https://doi.org/10.1186/s42523-021-00086-4

Derek Smith, "How Fish Poop Might Help Corals Overcome Bleaching", https://hakaimagazine.com/news/how-fish-poop-might-help-corals-overcome-bleaching

Jodie L. Rummer, Scott F. Heron. "Co musi zrobić następny australijski rząd, aby ocalić Wielką Rafę Koralową". https://naukowo.net/2022/05/19/co-musi-zrobic-nastepny-australijski-rzad-aby-ocalic-wielka-rafe-koralowa/

Mary O’Keeffe, PhD; Steven J Kamper, PhD; Laura Montgomery, MRes; Amanda Williams, PhD; Alexandra Martiniuk, PhD; Barbara Lucas, PhD; Amabile B Dario, PhD; Michael S Rathleff, PhD; Lise Hestbaek, PhD; Christopher M Williams, PhD. "Defining Growing Pains: A Scoping Review", https://doi.org/10.1542/peds.2021-052578

Carly Cassella, "There's No Scientific Consensus on What 'Growing Pains' in Children Actually Are", https://www.sciencealert.com/there-s-no-scientific-consensus-on-what-growing-pains-in-children-actually-are

DRIFT Energy, "Breakthrough in new renewable energy class as ‘flying yacht’ produces green hydrogen in a world first.", https://drift.energy/press-release/blog-post-title-one-ejmdp

Zdjęcie Joanna Kosinska z Unsplash

Złodzieje spermy, hibernacja bez wad i spoliczkowanie słowem - #037

Arkadiusz Polak — Wed, 20 Jul 2022 16:00:00 +0100

W 37. odcinku podkastu Naukowo wcielając się w skórę niedźwiedzia opowiadam o wpływie hibernacji na mięśnie, a wcielając się w człowieka sprawdzam jak słowa nas ranią i jak dotykają nas obelgi. Sprawdzam również, dlaczego karasie kradną spermę, jakie mogą być efekty dążenia ludzi do ograniczenia wymierania gatunków oraz w jaki sposób powikłania ciąży łączą się z większym ryzykiem udarów mózgu u kobiet.

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem :)

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

Miyazaki M, Shimozuru M, Tsubota T (2022) Supplementing cultured human myotubes with hibernating bear serum results in increased protein content by modulating Akt/FOXO3a signaling. PLOS ONE 17(1): e0263085. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0263085

Struiksma ME, De Mulder HNM and Van Berkum JJA (2022) Do People Get Used to Insulting Language? Front. Commun. 7:910023. doi: https://doi.org/10.3389/fcomm.2022.910023

Kuhl, H., Du, K., Schartl, M. et al. Equilibrated evolution of the mixed auto-/allopolyploid haplotype-resolved genome of the invasive hexaploid Prussian carp. Nat Commun 13, 4092 (2022). https://doi.org/10.1038/s41467-022-31515-w

Friederike C Bolam, Jorge Ahumada, H Reşit Akçakaya, Thomas M Brooks, Wendy Elliott, Sean Hoban, Louise Mair, David Mallon, Philip JK McGowan, Domitilla Raimondo, Jon Paul Rodríguez, Dilys Roe, Mary B Seddon, Xiaoli Shen, Simon N Stuart, James EM Watson, Stuart HM Butchart, Over half of threatened species require targeted recovery actions to avert human-induced extinction. Front Ecol Environ 2022; doi: https://doi.org/10.1002/fee.2537

Liang C, Chung H, Dobson A J, Hayashi K, van der Schouw Y T, Kuh D et al. Infertility, recurrent pregnancy loss, and risk of stroke: pooled analysis of individual patient data of 618 851 women BMJ 2022; 377 :e070603 doi: https://doi.org/10.1136/bmj-2022-070603

Zdjęcie arash payam z Unsplash

Co chroni mózg dzięcioła, co robią muchy-zombie i ilu ludzi będzie na świecie - #036

Arkadiusz Polak — Sat, 16 Jul 2022 00:00:00 +0100

Dzięcioły stukające w twarde drzewo wydają się być niezwykle narażone na urazy mózgu, co zatem je chroni? Jak można ochronić mężczyzn, którzy z wiekiem tracą chromosom Y? Jak z czasem zmieniać się będzie populacja ludzi na Ziemi? Na te pytania postaram się udzielić odpowiedzi w 36. odcinku podkastu Naukowo, opowiem w nim także makabryczną historię o muchach-zombie oraz sprawdzę czy nasze indywidualne poczucie wieku ma wpływ na leczenie.

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem :)

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

Sam Van Wassenbergh, Erica J. Ortlieb, Maja Mielke, Christine Böhmer, Robert E. Shadwick, Anick Abourachid, "Woodpeckers minimize cranial absorption of shocks", https://doi.org/10.1016/j.cub.2022.05.052

United Nations, Department of Economic and Social Affairs, "World Population Prospects 2022, Summary of Results", https://www.un.org/development/desa/pd/sites/www.un.org.development.desa.pd/files/wpp2022_summary_of_results.pdf

Soichi Sano, Keita Horitani, Hayato Ogawa, Jonatan Halvardson, Nicholas W. Chavkin, Ying Wang, Miho Sano, Jonas Mattisson, Atsushi Hata, Marcus Danielsson, Emiri Miura-Yura, Ammar Zaghlool, Megan A. Evans, Tove Fall, Henry N. De Hoyos, Johan Sundström, Yoshimitsu Yura, Anupreet Kour, Yohei Arai, Mark C. Thel, Yuka Arai, Josyf C. Mychaleckyj, Karen K. Hirschi, Lars A. Forsberg, Kenneth Walsh; "Hematopoietic loss of Y chromosome leads to cardiac fibrosis and heart failure mortality", https://doi.org/10.1126/science.abn3100

Naundrup, A., Bohman, B., Kwadha, C.A. et al. Pathogenic fungus uses volatiles to entice male flies into fatal matings with infected female cadavers. ISME J (2022). https://doi.org/10.1038/s41396-022-01284-x

Kalir D, M, Shrira A, Palgi Y, Batz C, Ben-Eliezer A, Heyman N, Lieberman D, Seleznev I, Shugaev I, Zaslavsky O, Zikrin E, Bodner E: Feeling Younger, Rehabilitating Better: Reciprocal and Mediating Effects between Subjective Age and Functional Independence in Osteoporotic Fracture and Stroke Patients. Gerontology 2022. doi: https://doi.org/10.1159/000524885

Zdjęcie Bruce Jastrow z Unsplash

Kto latem je więcej, kto bardziej ryzykuje i od kogo dziedziczymy pewne geny - #035

Arkadiusz Polak — Wed, 13 Jul 2022 16:00:00 +0100

Jak postrzegamy ryzyko i jak różnimy się w jego ocenie i skłonnościach do ryzykownych zachowań? Co sprawia, że latem pewna grupa ludzi je więcej i dlaczego nie wszyscy? Skąd wzięły się geny Neandertalczyków u współczesnych ludzi i do czego służą? W środowym odcinku podkastu Naukowo, w którym przyjrzymy się też nowym badaniom pokazującym jak bardzo znajomość języka wpływa na skuteczność leczenia oraz wskazującym na zależność między zmianami klimatycznymi, a głębokością nurkowania pewnych uroczych ptaków.

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem :)

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

Parikh, S., Parikh, R., Michael, K. et al. Food-seeking behavior is triggered by skin ultraviolet exposure in males. Nat Metab (2022). https://doi.org/10.1038/s42255-022-00587-9

Dirk U. Wulff, Rui Mata. On the semantic representation of risk. https://doi.org/10.1126/sciadv.abm1883

Haeggström, S., Ingelman-Sundberg, M., Pääbo, S. et al. The clinically relevant CYP2C8*3 and CYP2C9*2 haplotype is inherited from Neandertals. Pharmacogenomics J (2022). https://doi.org/10.1038/s41397-022-00284-6

Daniel M Davis, "Ludzkie ciało ma 37 trylionów komórek. Jeśli uda nam się ustalić, co one wszystkie robią, wyniki mogą zrewolucjonizować opiekę zdrowotną", https://naukowo.net/2022/07/12/ludzkie-cialo-ma-37-trylionow-komorek-jesli-uda-nam-sie-ustalic-co-one-wszystkie-robia-wyniki-moga-zrewolucjonizowac-opieke-zdrowotna/

Patient–physician language concordance and quality and safety outcomes among frail home care recipients admitted to hospital in Ontario, Canada. Emily Seale, Michael Reaume, Ricardo Batista, Anan Bader Eddeen, Rhiannon Roberts, Emily Rhodes, Daniel I. McIsaac, Claire E. Kendall, Manish M. Sood, Denis Prud’homme, Peter Tanuseputro. CMAJ Jul 2022, 194 (26) E899-E908; DOI: https://doi.org/10.1503/cmaj.212155

J. Darby, M. Clairbaux, A. Bennison, J. L. Quinn, M. J. Jessopp; Underwater visibility constrains the foraging behaviour of a diving pelagic seabird; Royal Society, 13 July 2022, Volume 289, Issue 1978; DOI: https://doi.org/10.1098/rspb.2022.0862

Zdjęcie Crawford Jolly z Unsplash

Skutki globalnej wojny atomowej, robaki jako kurierzy leków, człowiek głodny - człowiek zły - #034

Arkadiusz Polak — Sat, 09 Jul 2022 00:00:00 +0100

Jakie konsekwencje dla planety i środowiska wywoła globalna wojna atomowa? Czy rzeczywiście głód wywołuje agresję i negatywne emocje? Jak długo zwlekamy z pójściem spać w weekend i czy śpimy dłużej? W tym odcinku opowiem również o tym jak wykorzystujemy dziką przyrodę oraz w jaki sposób robaki mogą pomóc w leczeniu nowotworów. Zapraszam!

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem :)

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

Wildan Mubarok, Masaki Nakahata, Masaru Kojima, Shinji Sakai, "Nematode surface functionalization with hydrogel sheaths tailored in situ", https://doi.org/10.1016/j.mtbio.2022.100328

Viren Swami, Samantha Hochstöger, Erik Kargl, Stefan Stieger, "Hangry in the field: An experience sampling study on the impact of hunger on anger, irritability, and affect", https://doi.org/10.1371/journal.pone.0269629

Harrison, C. S., Rohr, T., DuVivier, A., Maroon, E. A., Bachman, S., Bardeen, C. G., et al. (2022). "A new ocean state after nuclear war". AGU Advances, 3, e2021AV000610. https://doi.org/10.1029/2021AV000610

IPBES (2022): "Summary for policymakers of the thematic assessment of the sustainable use of wild species of the Intergovernmental Science-Policy Platform on Biodiversity and Ecosystem Services". J.-M. Fromentin, M.R. Emery, J. Donaldson, M.-C. Danner, A. Hallosserie, D. Kieling, G. Balachander, E. Barron, R.P. Chaudhary, M. Gasalla, M. Halmy, C. Hicks, M.S. Park, B. Parlee, J. Rice, T. Ticktin, and D. Tittensor (eds.). IPBES secretariat, Bonn, Germany. 33 pages. https://doi.org/10.5281/zenodo.6425599

Su, S., Li, X., Xu, Y. et al. Epidemiology of accelerometer-based sleep parameters in US school-aged children and adults: NHANES 2011–2014. Sci Rep 12, 7680 (2022). https://doi.org/10.1038/s41598-022-11848-8

Zdjęcie Thought Catalog z Unsplash

Magiczne grzybki, leniwe dinozaury, starożytne wina i magazyny piachu - #033

Arkadiusz Polak — Wed, 06 Jul 2022 16:00:00 +0100

Czy wszystkie dinozaury były szybkimi, żarłocznymi zwierzętami? Co znaleziono w amforze po winie ze starożytnego Rzymu? Czy psylocybina z magicznych grzybków pomaga w walce ze schorzeniami psychicznymi? W 33. odcinku podkastu Naukowo przyjrzymy się też technologii piaskowych magazynów ciepła oraz zastanowimy się skąd pochodzą ludzie na odległych wyspach Mikronezji.

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem :)

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

Wiemann, J., Menéndez, I., Crawford, J.M. et al. Fossil biomolecules reveal an avian metabolism in the ancestral dinosaur. Nature 606, 522–526 (2022). https://doi.org/10.1038/s41586-022-04770-6

Riley Black, "Paleontologists Are Still Puzzling Over Why Dinosaurs Ran Hot", https://www.smithsonianmag.com/science-nature/paleontologists-are-still-puzzling-over-why-dinosaurs-ran-hot-180980307/

Louise Chassouant, Alessandra Celant, Chiara Delpino, Federico Di Rita, Cathy Vieillescazes, Carole Mathe, Donatella Magri, "Archaeobotanical and chemical investigations on wine amphorae from San Felice Circeo (Italy) shed light on grape beverages at the Roman time", https://doi.org/10.1371/journal.pone.0267129

Rootman, J.M., Kiraga, M., Kryskow, P. et al. Psilocybin microdosers demonstrate greater observed improvements in mood and mental health at one month relative to non-microdosing controls. Sci Rep 12, 11091 (2022). https://doi.org/10.1038/s41598-022-14512-3

Yue-Chen Liu, Rosalind Hunter-Anderson, Olivia Cheronet i inni, "Ancient DNA reveals five streams of migration into Micronesia and matrilocality in early Pacific seafarers", https://doi.org/10.1126/science.abm6536

Polar Night Energy, https://polarnightenergy.fi

Photo by Pretty Drugthings on Unsplash

Jak przewidzieć przestępstwo, powstrzymać ślimaki i zamrozić ból - #032

Arkadiusz Polak — Sat, 02 Jul 2022 00:00:00 +0100

Czy realne stało się przewidywanie przestępstw i zatrzymywanie sprawców przyszłych zbrodni? Jak kontrolować ogromne ślimaki, które rozlazły się po całym świecie? Czy zamiast leków przeciwbólowych będziemy stosować wewnętrzne chłodziarki? W tym odcinku opowiem również o tym, kiedy człowiek opanował ogień, jak zapach łączy się z wirusami i komarami oraz jak wyobraźnia łączy się ze wspomnieniami.

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem :)

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

Rotaru, V., Huang, Y., Li, T. et al. Event-level prediction of urban crime reveals a signature of enforcement bias in US cities. Nat Hum Behav (2022). https://doi.org/10.1038/s41562-022-01372-0

ScienceDaily, "Algorithm predicts crime a week in advance, but reveals bias in police response", https://www.sciencedaily.com/releases/2022/06/220630114501.htm

Patricia Mazzei, "The Giant African Land Snail Has Been Spotted Again in Florida", https://www.nytimes.com/2022/07/01/us/giant-african-land-snail-florida.html

Jonathan T. Reeder, Zhaoqian Xie, Quansan Yang i inni, "Soft, bioresorbable coolers for reversible conduction block of peripheral nerves", https://doi.org/10.1126/science.abl8532

Monisha Ravisetti, "This Stretchy Device Wraps Around Nerves to Relieve Pain Without Drugs", https://www.cnet.com/science/biology/this-stretchy-device-wraps-around-nerves-to-relieve-pain-without-drugs/

Hong Zhang, Yibin Zhu, Ziwen Liu, Yongmei Peng, Wenyu Peng, Liangqin Tong, Jinglin Wang, Qiyong Liu, Penghua Wang, Gong Cheng, "A volatile from the skin microbiota of flavivirus-infected hosts promotes mosquito attractiveness", https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0092867422006419

GenGE&BNews, "Mosquitoes Find Humans Infected with Zika or Dengue Viruses More Attractive", https://www.genengnews.com/news/mosquitoes-find-humans-infected-with-zika-or-dengue-viruses-more-attractive/

Alexei J. Dawes, Rebecca Keogh, Sarah Robuck, Joel Pearson, "Memories with a blind mind: Remembering the past and imagining the future with aphantasia", https://doi.org/10.1016/j.cognition.2022.105192

Zane Stepka, Ido Azuri, Liora Kolska Horwitz, Michael Chazan, Filipe Natalio, "Hidden signatures of early fire at Evron Quarry (1.0 to 0.8 Mya)", https://doi.org/10.1073/pnas.2123439119

Zdjęcie Etienne Girardet z Unsplash

Dlaczego roztocza żyją na naszych twarzach, suplementy nie działają, a jelita wpływają na depresję - #031

Arkadiusz Polak — Wed, 29 Jun 2022 00:00:00 +0100

Czemu służą nużeńce żyjące na naszych twarzach i jak się zmieniają na przestrzeni pokoleń? Czy nowe terapie oparte na bakteriach jelitowych mogą pomóc w leczeniu depresji? Czym jest pęseta akustyczna i do czego może służyć? Czy uda się wprowadzić powszechne, proste, tanie i szybkie badanie równowagi u osób starszych i właściwie po co to robić? Jak skuteczne i czy w ogóle są tak powszechne suplementy diety w zapobieganiu nowotworom i chorobom serca? O tym wszystkim opowiem w tym odcinku podkastu Naukowo :)

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem :)

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

O'Connor EA, Evans CV, Ivlev I, Rushkin MC, Thomas RG, Martin A, Lin JS. Vitamin and Mineral Supplements for the Primary Prevention of Cardiovascular Disease and Cancer: Updated Evidence Report and Systematic Review for the US Preventive Services Task Force. JAMA. 2022 Jun 21;327(23):2334-2347. doi: https://doi.org/10.1001/jama.2021.15650. PMID: 35727272.

US Preventive Services Task Force, Mangione CM, Barry MJ, Nicholson WK, Cabana M, Chelmow D, Coker TR, Davis EM, Donahue KE, Doubeni CA, Jaén CR, Kubik M, Li L, Ogedegbe G, Pbert L, Ruiz JM, Stevermer J, Wong JB. Vitamin, Mineral, and Multivitamin Supplementation to Prevent Cardiovascular Disease and Cancer: US Preventive Services Task Force Recommendation Statement. JAMA. 2022 Jun 21;327(23):2326-2333. doi: https://doi.org/10.1001/jama.2022.8970. PMID: 35727271.

Elana Spivack, "Beer might actually improve gut health study finds", https://www.inverse.com/mind-body/beer-improves-gut-health-study

Y. Zeng et al., "Manipulation and Mechanical Deformation of Leukemia Cells by High-Frequency Ultrasound Single Beam," in IEEE Transactions on Ultrasonics, Ferroelectrics, and Frequency Control, vol. 69, no. 6, pp. 1889-1897, June 2022, doi: https://doi.org/10.1109/TUFFC.2022.3170074.

Sophia Chen, "Forget Lasers. The Hot New Tool for Physicists Is Sound", https://www.wired.co.uk/article/acoustic-sound-waves-engineers-physics

Araujo CG, de Souza e Silva CG, Laukkanen JA, et alSuccessful 10-second one-legged stance performance predicts survival in middle-aged and older individualsBritish Journal of Sports Medicine Published Online First: 21 June 2022. doi: http://doi.org/10.1136/bjsports-2021-105360

Najwyższa Izba Kontroli, https://www.nik.gov.pl/aktualnosci/system-opieki-geriatrycznej.html

Ross Pomeroy, "10-second balance test is a powerful predictor of death for older adults", https://bigthink.com/health/balance-predicts-death-older-adults/

Schaub, AC., Schneider, E., Vazquez-Castellanos, J.F. et al. Clinical, gut microbial and neural effects of a probiotic add-on therapy in depressed patients: a randomized controlled trial. Transl Psychiatry 12, 227 (2022). https://doi.org/10.1038/s41398-022-01977-z

Gilbert Smith, Alejandro Manzano-Marín, Mariana Reyes-Prieto, Cátia Sofia Ribeiro Antunes, Victoria Ashworth, Obed Nanjul Goselle, Abdulhalem Abdulsamad A Jan, Andrés Moya, Amparo Latorre, M Alejandra Perotti, Henk R Braig, Human Follicular Mites: Ectoparasites Becoming Symbionts, Molecular Biology and Evolution, Volume 39, Issue 6, June 2022, msac125, https://doi.org/10.1093/molbev/msac125

Allison Parshall, "Yes, there are mites living on your face — and they can poop, a new study finds", https://www.inverse.com/science/demodex-skin-mites-genome-study

Zdjęcie Michał Parzuchowski z Unsplash

Do czego wykorzystać mocz, sztuczną fotosyntezę i długowieczność żółwi - #030

Arkadiusz Polak — Sat, 25 Jun 2022 00:15:00 +0100

Czy przetworzony mocz zwiększy produkcję żywności, a sztuczna fotosynteza zmieni sposób uprawy roślin? W dzisiejszym odcinku opowiem również jak kosmici nie skontaktowali się z ziemianami, nie pierwszy zresztą raz i czy żółwie są nieśmiertelne oraz co możemy uzyskać obserwując ich długowieczność. Przyjrzymy się też kolejnej konsekwencji zmian klimatycznych tym razem zaczynającej się w planktonie i docierającej po szczeblach łańcucha pokarmowego do diety człowieka.

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem :)

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

Chelsea Wald, "The urine revolution: how recycling pee could help to save the world", https://www.nature.com/articles/d41586-022-00338-6

Moussa, H.O., Nwankwo, C.I., Aminou, A.M. et al. Sanitized human urine (Oga) as a fertilizer auto-innovation from women farmers in Niger. Agron. Sustain. Dev. 41, 56 (2021). https://doi.org/10.1007/s13593-021-00675-2

He Xinghui , "Poszukując pozaziemskich cywilizacji, "chińskie oko na niebie" znajduje podejrzane sygnały", https://mp.weixin.qq.com/s/BtLLCb0GlPxjmhbAz5pUOw

Dennis Overbye, "A Chinese Telescope Did Not Find an Alien Signal. The Search Continues.", https://www.nytimes.com/2022/06/18/science/china-alien-signal.html

Beth A. Reinke i inni, "Diverse aging rates in ectothermic tetrapods provide insights for the evolution of aging and longevity", https://doi.org/10.1126/science.abm0151

Rita da Silva, Dalia A. Conde, Annette Baudisch, Fernando Colchero, "Slow and negligible senescence among testudines challenges evolutionary theories of senescence", https://doi.org/10.1126/science.abl7811

Hannah Thomasy, "How Slow Can You Go?", https://www.the-scientist.com/news-opinion/how-slow-can-you-go-70163

Hann, E.C., Overa, S., Harland-Dunaway, M. et al. A hybrid inorganic–biological artificial photosynthesis system for energy-efficient food production. Nat Food 3, 461–471 (2022). https://doi.org/10.1038/s43016-022-00530-x

Holly Ober, "Artificial photosynthesis can produce food without sunshine", https://phys.org/news/2022-06-artificial-photosynthesis-food-sunshine.html

Woods Hole Oceanographic Institution, "Climate change could lead to a dramatic temperature-linked decrease in essential omega-3 fatty acids", https://phys.org/news/2022-06-climate-temperature-linked-decrease-essential-omega-.html

Henry C. Holm, Helen F. Fredricks, Shavonna M. Bent, Daniel P. Lowenstein, Justin E. Ossolinski, Kevin W. Becker, Winifred M. Johnson, Kharis Schrage, Benjamin A. S. Van Mooy, "Global ocean lipidomes show a universal relationship between temperature and lipid unsaturation", https://doi.org/10.1126/science.abn7455

Zdjęcie Aaron Burden z Unsplash

Skąd robaki w herbacie, klej w jemiole i echolokacja u ludzi - #029

Arkadiusz Polak — Wed, 22 Jun 2022 16:00:00 +0100

Ile robaków jest w herbacie, gdzie już dziś brakuje wody, co się dzieje podczas niespodzianek i jak zrobić klej z jemioły.

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem :)

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

Ian James, "Major water cutbacks loom as shrinking Colorado River nears 'moment of reckoning'", https://phys.org/news/2022-06-major-cutbacks-loom-colorado-river.html

Alicja Gadomska, "Susza w Polsce. Które województwa mają najtrudniej i w czym zawinili zaborcy? [MAPY]", https://biqdata.wyborcza.pl/biqdata/7,159116,28580818,czasem-slonce-czasem-deszcz-czy-bedzie-z-tego-susza.html

Breton-Provencher, V., Drummond, G.T., Feng, J. et al. Spatiotemporal dynamics of noradrenaline during learned behaviour. Nature (2022). https://doi.org/10.1038/s41586-022-04782-2

Anne Trafton, "Norepinephrine: How the Brain Responds to Surprising Events", https://scitechdaily.com/norepinephrine-how-the-brain-responds-to-surprising-events/

Henrik Krehenwinkel, Sven Weber, Sven Künzel, Susan R. Kennedy, "The bug in a teacup—monitoring arthropod–plant associations with environmental DNA from dried plant material", https://doi.org/10.1098/rsbl.2022.0091

Liam J. Norman, Caitlin Dodsworth, Denise Foresteire, Lore Thaler, "Human click-based echolocation: Effects of blindness and age, and real-life implications in a 10-week training program", https://doi.org/10.1371/journal.pone.0252330

Zak Islam, "Hackers just launched the largest HTTPS DDoS attack in history", https://www.digitaltrends.com/computing/hackers-just-launched-the-largest-https-ddos-attack-in-history/

Igor Protasowicki, "Wpływ zagrożenia atakami dos/ddos na bezpieczeństwo teleinformatycznej infrastruktury krytycznej", http://doi.prz.edu.pl/pl/pdf/zim/328

Qamariya Nasrullah, "Nature’s own superglue made from mistletoe berries", https://cosmosmagazine.com/technology/materials/biodegradablae-superglue

Nils Horbelt, Peter Fratzl, Matthew J Harrington, "Mistletoe viscin: a hygro- and mechano-responsive cellulose-based adhesive for diverse material applications", https://doi.org/10.1093/pnasnexus/pgac026

Zdjęcie Lynda Sanchez z Unsplash

Jak postrzegamy rytm, ruch oraz samotność i gdzie schowały się białe misie - #028

Arkadiusz Polak — Sat, 18 Jun 2022 00:00:00 +0100

Jak rytm, ruch i samotność wpływają na nasze życie? Gdzie przeniosły się niedźwiedzie polarne i jak sztuczna inteligencja zrozumiała chemię?

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem :)

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

Niarchou, M., Gustavson, D.E., Sathirapongsasuti, J.F. et al. Genome-wide association study of musical beat synchronization demonstrates high polygenicity. Nat Hum Behav (2022). https://doi.org/10.1038/s41562-022-01359-x

Kristin L. Laidre, Megan A. Supple, Erik W. Born, Eric V. Regehr, Øystein Wiig, Fernando Ugarte, Jon Aars, Rune Dietz, Christian Sonne, Peter Hegelund, Carl Isaksen, Geir B. Akse, Benjamin Cohen, Harry L. Stern, Twila Moon, Christopher Vollmers, Russ Corbett-Detig, David Paetkau, Beth Shapiro, "Glacial ice supports a distinct and undocumented polar bear subpopulation persisting in late 21st-century sea-ice conditions", https://doi.org/10.1126/science.abk2793

Harry Baker, "Secret population of polar bears found living in seemingly impossible habitat", https://www.livescience.com/secret-polar-bear-population

Marc Zimmer, "A celebrated AI has learned a new trick: How to do chemistry", https://theconversation.com/a-celebrated-ai-has-learned-a-new-trick-how-to-do-chemistry-182031

HyungGoo R KimDora E AngelakiGregory C DeAngelis (2022) A neural mechanism for detecting object motion during self-motion eLife 11:e74971, https://doi.org/10.7554/eLife.74971

Lindsey Valich Rochester, "How your brain interprets motion while you re moving", https://www.futurity.org/causal-inference-brain-in-motion-2754172-2

Shen C, Rolls E, Cheng W, Kang J, Dong G, Xie C, Zhao XM, Sahakian B, Feng J. "Associations of Social Isolation and Loneliness With Later Dementia". Neurology. 2022 Jun 8:10.1212/WNL.0000000000200583. https://doi.org/10.1212/wnl.0000000000200583 Epub ahead of print. PMID: 35676089.

Barbara Jacquelyn Sahakian, Christelle Langley, Chun Shen, Jianfeng Feng, "Socially isolated people have differently wired brains and poorer cognition – new research", https://theconversation.com/socially-isolated-people-have-differently-wired-brains-and-poorer-cognition-new-research-185150

Biswas D, Hartmann P, Eisend M, et al. "EXPRESS: Caffeine’s Effects on Consumer Spending". Journal of Marketing. June 2022. https://doi.org/10.1177/00222429221109247

Photo by Peter Neumann on Unsplash

Czemu służy kontakt wzrokowy, co robi mózg, gdy jest głodny i czym jest sztuczna ropa - #027

Arkadiusz Polak — Wed, 15 Jun 2022 00:00:00 +0100

Czy można wyprodukować sztuczną ropę i sztuczne przeciwciała? Dlaczego sztuczne światło szkodzi roślinom, a głód naszym mózgom? Do czego służy nam kontakt wzrokowy?

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem :)

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

Rachel Brazil, "Is synthetic petroleum the missing link in the route to net zero?", https://www.chemistryworld.com/features/is-synthetic-petroleum-the-missing-link-in-the-route-to-net-zero/4015785.article

Sophie Wohltjen, Thalia Wheatley, "Eye contact marks the rise and fall of shared attention in conversation", https://doi.org/10.1073/pnas.2106645118

Lin Meng, Yuyu Zhou, Miguel O Román, Eleanor C Stokes, Zhuosen Wang, Ghassem R Asrar, Jiafu Mao, Andrew D Richardson, Lianhong Gu, Yiming Wang, "Artificial light at night: an underappreciated effect on phenology of deciduous woody plants", PNAS Nexus, 2022;, pgac046, https://doi.org/10.1093/pnasnexus/pgac046

Zahid Padamsey, Danai Katsanevaki, Nathalie Dupuy, Nathalie L. Rochefort, "Neocortex saves energy by reducing coding precision during food scarcity", https://doi.org/10.1016/j.neuron.2021.10.024

Allison Whitten, "The Brain Has a ‘Low-Power Mode’ That Blunts Our Senses", https://www.quantamagazine.org/the-brain-has-a-low-power-mode-that-blunts-our-senses-20220614/

Tim Bonfield, "Pregnant Women Produce Super Antibodies to Protect Newborns, Now Scientists Know How", https://neurosciencenews.com/pregnant-antibodies-20807/

Erickson, J.J., Archer-Hartmann, S., Yarawsky, A.E. et al. "Pregnancy enables antibody protection against intracellular infection.", Nature (2022). https://doi.org/10.1038/s41586-022-04816-9

Photo by Kimia Zarifi on Unsplash

Skąd pochodzi ziemskie życie i co dzieje się pod naszymi stopami? - #026

Arkadiusz Polak — Sat, 11 Jun 2022 00:00:00 +0100

Skąd pochodzi ziemskie życie i czy może zniknąć podobnie jak ludzkie cywilizacje? Co znajduje się pod naszymi stopami i kiedy taksówki będą latały nad naszymi głowami?

A jeśli uznasz, że warto wspierać ten projekt to zapraszam do serwisu Patronite, każda dobrowolna wpłata od słuchaczy pozwoli mi na rozwój i doskonalenie tego podkastu, bardzo dziękuję za każde wsparcie!

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem :)

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

Hannah Ritchie, Max Roser, "Extinctions", https://ourworldindata.org/extinctions#how-many-species-have-gone-extinct

Jensen, E.L., Gaughran, S.J., Fusco, N.A. et al. The Galapagos giant tortoise Chelonoidis phantasticus is not extinct. Commun Biol 5, 546 (2022). https://doi.org/10.1038/s42003-022-03483-w

Joshua Rapp Learn, "Does the Grand Civilization of the Inca Empire Still Exist Today?", https://www.discovermagazine.com/the-sciences/does-the-grand-civilization-of-the-inca-empire-still-exist-today

Joshua Rapp Learn, "How the Inca Road System Tied Together an Empire and Facilitated Its Fall", https://www.discovermagazine.com/planet-earth/how-the-inca-road-system-tied-together-an-empire-and-facilitated-its-fall

Eizo Nakamura i inni, "On the origin and evolution of the asteroid Ryugu: A comprehensive geochemical perspective", https://www.jstage.jst.go.jp/article/pjab/98/6/98_PJA9806B-01/_html/-char/en

Wei Wang, John E. Vidale, "Seismological observation of Earth’s oscillating inner core", https://doi.org/10.1126/sciadv.abm9916

Imma Perfetto, "New evidence suggests that the Earth’s inner core oscillates over a six-year cycle", https://cosmosmagazine.com/earth/earths-inner-core-oscillating/

Autoflight, https://www.autoflight.com/en/

Film z lotu testowego https://www.youtube.com/watch?v=o3t40KcnMBo

Andrew J. Hawkins, "Lightyear says its $263,000 solar-powered car will go into production later this year", https://www.theverge.com/2022/6/10/23162615/lightyear-solar-car-ev-range-specs-price

Zestaw danych o pokryciu terenu w czasie zbliżonym do rzeczywistego od Google, https://www.dynamicworld.app/

Photo by Sebastian Tapia Huerta on Unsplash

Jak wyleczyć alkoholizm zastrzykiem, poprawić smak roślinnego mięsa i przegonić dziki - #025

Arkadiusz Polak — Wed, 08 Jun 2022 00:00:00 +0100

Czy można wyleczyć alkoholizm zastrzykiem? Technologia pędzi do przodu nieustannie nie tylko w medycynie, być może wkrótce każdy z nas usiądzie w pracy na chłodzącym nas w lecie krześle. Słów kilka także o błotnych Pompejach, dzikach penetrujących śmietniki i roślinnych hamburgerach.

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem :)

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

John Peyton Bohnsack, Huaibo Zhang, Gabriela M. Wandling, Donghong He, Evan J. Kyzar, Amy W. Lasek, Subhash C. Pandey, "Targeted epigenomic editing ameliorates adult anxiety and excessive drinking after adolescent alcohol exposure", https://doi.org/10.1126/sciadv.abn2748

Emily Mullin, "A New Kind of Genome Editing Is Here to Fine-Tune DNA", https://www.wired.com/story/a-new-kind-of-genome-editing-is-here-to-fine-tune-dna/

Gary Wessen, "Makahs, Quileutes, and the Precontact History of the Northwestern Olympic Peninsula, Washington", Journal of Northwest Anthropology, 2019, https://www.academia.edu/43510196/Makahs_Quileutes_and_the_Precontact_History_of_the_Northwestern_Olympic_Peninsula_Washington

Brendan Sainsbury, "Ozette: The US' lost 2,000-year-old village", https://www.bbc.com/travel/article/20220605-ozette-the-us-lost-2000-year-old-village

Joyce Kim, Fred Bauman, Paul Raftery, Edward Arens, Hui Zhang, Gabe Fierro, Michael Andersen, David Culler, "Occupant comfort and behavior: High-resolution data from a 6-month field study of personal comfort systems with 37 real office workers", https://doi.org/10.1016/j.buildenv.2018.11.012

Charlotte Phelps, Christian Moro, "Yes, women might ‘feel the cold’ more than men. Here’s why", https://theconversation.com/yes-women-might-feel-the-cold-more-than-men-heres-why-184329

Kate Ritzel, Travis Gallo, "Behavior Change in Urban Mammals: A Systematic Review", https://doi.org/10.3389/fevo.2020.576665

Christine Dell'amore, "Why urban bears know when it's trash day", https://www.nationalgeographic.com/magazine/article/why-urban-bears-know-when-its-trash-day-feature

Jack Mcgovan, "The Secret to Tastier Fake Meat? Breeding Better Beans", https://www.wired.co.uk/article/meat-substitutes-breeding-better-beans

Nancy Brown, "The map of food: why we need a world atlas of what we eat", https://www.weforum.org/agenda/2022/06/global-food-security-data/

Photo by Sangharsh Lohakare on Unsplash

Dlaczego myszy boją się bananów i jak policzyć pioruny? - #024

Arkadiusz Polak — Sat, 04 Jun 2022 15:00:00 +0100

Co mówią nam odciski prehistorycznych dłoni w hiszpańskiej jaskini? Czy w długich szyjach żyraf znajdują się mechanizmy obronne? I dlaczego samce myszy boja się bananów? Sprawdzimy też po co mrozić komórki jajowe, co nowego nauka odnalazła w powietrzu, którym oddychamy oraz jak i po co liczymy pioruny.

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem :)

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

Sarah Druckenmiller Cascante, Jennifer K. Blakemore, Shannon DeVore, Brooke Hodes-Wertz, M. Elizabeth Fino, Alan S. Berkeley, Carlos M. Parra, Caroline McCaffrey, James A. Grifo, "Fifteen years of autologous oocyte thaw outcomes from a large university-based fertility center", https://doi.org/10.1016/j.fertnstert.2022.04.013

Ramos-Muñoz J, Cantalejo P, Blumenröther J, Bolin V, Otto T, et al. (2022), "The nature and chronology of human occupation at the Galerías Bajas, from Cueva de Ardales, Malaga, Spain." PLOS ONE 17(6): e0266788., https://doi.org/10.1371/journal.pone.0266788

Shi-Qi Wang, Jie Ye, Jin Meng, Chunxiao Li, Loïc Costeur, Bastien Mennecart, Chi Zhang, Ji Zhang, Manuela Aiglstorfer, Yang Wang, Yan Wu, Wen-Yu Wu, Tao Deng, "Sexual selection promotes giraffoid head-neck evolution and ecological adaptation", https://doi.org/10.1126/science.abl8316

NOAA, "NOAA Shares Flashy First Imagery from GOES-18 Lightning Mapper", https://www.nesdis.noaa.gov/news/noaa-shares-flashy-first-imagery-goes-18-lightning-mapper

Tom Metcalfe, "New, extremely reactive chemical discovered in the atmosphere", https://www.space.com/reactive-chemical-hydrotrioxides-atmosphere

Torsten Berndt, Jing Chen, Eva R. Kjærgaard, Kristian H. Møller, Andreas Tilgner, Erik H. Hoffmann, Hartmut Herrmann, John D. Crounse, Paul O. Wennberg, Henrik G. Kjaergaard, "Hydrotrioxide (ROOOH) formation in the atmosphere", https://doi.org/10.1126/science.abn6012

Inverse, "This fruit makes mice go bananas, and psychologists have a reason why", https://www.inverse.com/science/bananas-make-mice-aggressive-science

Sarah F. Rosen, Lucas V. Lima, Civia Chen, Rachel Nejade, Mengyi Zhao, Wataru Nemoto, Ece Toprak, Aleksandrina Skvortsova, Shannon N. Tansley, Alicia Zumbusch, Susana G. Sotocinal, Charlotte Pittman, Jeffrey S. Mogil, "Olfactory exposure to late-pregnant and lactating mice causes stress-induced analgesia in male mice", https://doi.org/10.1126/sciadv.abi9366

Photo by Michael D on Unsplash

O resocjalizacji, mleku i optymalnej porze do ćwiczeń - #023

Arkadiusz Polak — Wed, 01 Jun 2022 00:30:00 +0100

W 23. odcinku podkastu Naukowo opowiem o produkcji mleka, regeneracji serca i mutacjach spowodowanych paleniem papierosów. Sprawdzimy, czy można produkować prąd w oceanach, jaka resocjalizacja jest skuteczna i o jakiej porze dnia najlepiej jest ćwiczyć.

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem :)

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

Michael K. Joy, Douglas A. Rankin, Lara Wöhler, Paul Boyce, Adam Canning, Kyleisha J. Foote & Pierce M. McNie (2022) The grey water footprint of milk due to nitrate leaching from dairy farms in Canterbury, New Zealand, Australasian Journal of Environmental Management, https://doi.org/10.1080/14486563.2022.2068685

Mike Joy, "11,000 litres of water to make one litre of milk? New questions about the freshwater impact of NZ dairy farming", https://theconversation.com/11-000-litres-of-water-to-make-one-litre-of-milk-new-questions-about-the-freshwater-impact-of-nz-dairy-farming-183806

Albert Einstein College of Medicine, "Study Suggests Why Most Smokers Don’t Get Lung Cancer", https://www.einsteinmed.edu/news/4756/study-suggests-why-most-smokers-dont-get-lung-cancer/

Huang, Z., Sun, S., Lee, M. et al. Single-cell analysis of somatic mutations in human bronchial epithelial cells in relation to aging and smoking. Nat Genet 54, 492–498 (2022). https://doi.org/10.1038/s41588-022-01035-w

David Nield, "The Human Heart Can Repair Itself, And We Now Know Which Cells Are Crucial For It", https://www.sciencealert.com/new-study-reveals-more-about-how-the-heart-repairs-itself-after-a-heart-attack

Kristofor E. Glinton, Wanshu Ma, Connor Lantz, Lubov S. Grigoryeva, Matthew DeBerge, Xiaolei Liu, Maria Febbraio, Mark Kahn, Guillermo Oliver, Edward B. Thorp, "Macrophage-produced VEGFC is induced by efferocytosis to ameliorate cardiac injury and inflammation", https://doi.org/10.1172/JCI140685

Rosalind Archer, "Electricity from the ocean depths could power entire islands", https://thenextweb.com/news/ocean-thermal-energy-could-be-a-gamecharger-for-islands-syndication

Arciero Paul J., Ives Stephen J., Mohr Alex E., Robinson Nathaniel, Escudero Daniela, Robinson Jake, Rose Kayla, Minicucci Olivia, O’Brien Gabriel, Curran Kathryn, Miller Vincent J., He Feng, Norton Chelsea, Paul Maia, Sheridan Caitlin, Beard Sheriden, Centore Jessica, Dudar Monique, Ehnstrom Katy, Hoyte Dakembay, Mak Heather, Yarde Aaliyah, "Morning Exercise Reduces Abdominal Fat and Blood Pressure in Women; Evening Exercise Increases Muscular Performance in Women and Lowers Blood Pressure in Men", https://doi.org/10.3389/fphys.2022.893783

Christopher BlattmanMargaret A. Sheridan, Ph.D.Julian C. JamisonSebastian Chaskel, "Cognitive behavior therapy reduces crime and violence over 10 years: Experimental evidence", https://osf.io/preprints/socarxiv/q85ux/

O migrujących motylach, dachowych ogrodach i deszczach lawy - #022

Arkadiusz Polak — Sat, 28 May 2022 11:00:00 +0100

W tym odcinku walczymy z bakteriami i kapryśnymi rzekami, latamy z motylami i teleskopem Webba, sprawdzamy szkielety i ogrody na dachach.

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem :)

Zachęcam również do dyskusji na tematy naukowe, dzieleniu się wiedzą i nowościami z naukowego świata na naszym serwerze Discord - https://discord.gg/mqsjM5THXr

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

Oak Ridge National Laboratory, "Mystery Mechanism in Small Peptide Shows Big Promise for Fighting Antibiotic-Resistant Bacteria", https://www.newswise.com/doescience/mystery-mechanism-in-small-peptide-shows-big-promise-for-fighting-antibiotic-resistant-bacteria/?article_id=771733&sc=rsla

Shuo Qian, Piotr A. Zolnierczuk, "Interaction of a short antimicrobial peptide on charged lipid bilayer: A case study on aurein 1.2 peptide", https://doi.org/10.1016/j.bbadva.2022.100045

Sam Brooke, Austin J. Chadwick, Jose Silvestre, Michael P. Lamb, Douglas A. Edmonds, Vamsi Ganti, "Where rivers jump course", https://doi.org/10.1126/science.abm1215

Rahul Rao, "Some rivers suddenly change course, and we may finally know why", https://www.popsci.com/science/why-rivers-change-course/

Rendón-Salinas, A. Fernández-Islas, M.A. Mendoza-Pérez, M. Cruz-Piña, G. Mondragón-Contreras, A. Martínez-Pacheco, "Area of forest occupied by the colonies of monarch butterflies in Mexico during the 2021-2022 overwintering period", https://files.worldwildlife.org/wwfcmsprod/files/Publication/file/7907txsoa8_Monarch_Butterfly_Survey_2021_2022_May24_2022_.pdf

The Guardian, "Monarch butterflies bounce back in Mexico wintering grounds", https://www.theguardian.com/environment/2022/may/24/monarch-butterflies-mexico-population-rise

Nauka w Polsce, "Północnoamerykański motyl niespodziewanym gościem w Białymstoku", https://naukawpolsce.pl/aktualnosci/news%2C30485%2Cpolnocnoamerykanski-motyl-niespodziewanym-gosciem-w-bialymstoku.html

NASA, "Geology from 50 Light-Years: Webb Gets Ready to Study Rocky Worlds", https://www.nasa.gov/feature/goddard/2022/geology-from-50-light-years-webb-gets-ready-to-study-rocky-worlds

Rafał Grabiański, "Trwa wychładzanie Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba", https://www.urania.edu.pl/wiadomosci/trwa-wychladzanie-kosmicznego-teleskopu-jamesa-webba

Scorrano, G., Viva, S., Pinotti, T. et al. Bioarchaeological and palaeogenomic portrait of two Pompeians that died during the eruption of Vesuvius in 79 AD. Sci Rep 12, 6468 (2022). https://doi.org/10.1038/s41598-022-10899-1

Kathryn McConnell, Christian V. Braneon, Equisha Glenn, Natasha Stamler, Evan Mallen, Daniel P. Johnson, Raaghav Pandya, Jacob Abramowitz, Gabriel Fernandez, Cynthia Rosenzweig, "A quasi-experimental approach for evaluating the heat mitigation effects of green roofs in Chicago", https://doi.org/10.1016/j.scs.2021.103376

O kupie, medytacji, wypadkach i sezonie huraganów - #021

Arkadiusz Polak — Wed, 25 May 2022 00:45:00 +0100

Serwer Discord podkastu "Naukowo", poświęcony nauce, badaniom naukowym i dostarczający informacji o naukowych nowościach. Zapraszamy do dyskusji na tematy naukowe, dzieleniu się wiedzą i nowościami z naukowego świata - https://discord.gg/mqsjM5THXr

W dzisiejszym odcinku podkastu Naukowo usłyszysz o nawigacji, medytacji i potężnych huraganach. Przyjrzymy się pszczołom i parzystości liczb, statystykom wypadków i ludzkiej kupie :)

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem :)

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

Coutrot, A., Manley, E., Goodroe, S. et al. Entropy of city street networks linked to future spatial navigation ability. Nature 604, 104–110 (2022). https://doi.org/10.1038/s41586-022-04486-7

Benjamin Plackett, "Your Navigation Skills Depend on Where You Grew Up", https://www.discovermagazine.com/mind/your-navigation-skills-depend-on-where-you-grew-up

Tammi R. A. Kral, Kaley Davis, Cole Korponay, Matthew J. Hirshberg, Rachel Hoel, Lawrence Y. Tello, Robin I. Goldman, Melissa A. Rosenkranz, Antoine Lutz, Richard J. Davidson, "Absence of structural brain changes from mindfulness-based stress reduction: Two combined randomized controlled trials", https://doi.org/10.1126/sciadv.abk3316

Nick Shay, "Bad news for the 2022 hurricane season: The Loop Current, a fueler of monster storms, is looking a lot like it did in 2005, the year of Katrina", https://theconversation.com/bad-news-for-the-2022-hurricane-season-the-loop-current-a-fueler-of-monster-storms-is-looking-a-lot-like-it-did-in-2005-the-year-of-katrina-183197

Andrew Freedman, Jacob Knutson, "Extreme weather plagues U.S., from Colorado snowstorm to East Coast heat", https://www.axios.com/2022/05/20/extreme-weather-wildfires-denver-snowstorm-east-heat

Nutbeam, Tim et al. “Sex-disaggregated analysis of the injury patterns, outcome data and trapped status of major trauma patients injured in motor vehicle collisions: a prespecified analysis of the UK trauma registry (TARN).” BMJ open vol. 12,5 e061076. 3 May. 2022, https://doi.org/10.1136%2Fbmjopen-2022-061076

Howard Scarlett R., Greentree Julian, Avarguès-Weber Aurore, Garcia Jair E., Greentree Andrew D., Dyer Adrian G., "Numerosity Categorization by Parity in an Insect and Simple Neural Network", https://doi.org/10.3389/fevo.2022.805385

Martin Veysey, "Why holding back your urge to poop can wreak havoc on your insides – a gastroenterologist explains", https://theconversation.com/why-holding-back-your-urge-to-poop-can-wreak-havoc-on-your-insides-a-gastroenterologist-explains-175047

O przytulaniu, dyskotece przegrzebków i kosmicznych spacerach wśród śmieci - #020

Arkadiusz Polak — Sat, 21 May 2022 00:15:00 +0100

Serwer Discord podkastu Naukowo już działa!

Będziemy się starali stworzyć tam społeczność ludzi, którzy naukę lubią i szanują, a czasem się z nią nie zgadzają oraz chcą o niej dyskutować w miłym gronie. Mamy mnóstwo tematycznych działów, miłych moderatorów i chęć do stworzenia przyjaznego miejsca dla dyskusji i na tematy naukowe, dzielenia się wiedzą i nowościami z naukowego świata - dołącz do nas https://discord.gg/mqsjM5THXr

Dwudziesty odcinek zaczniemy od przytulanek, sprawdzimy czym grożą uszkodzenia sprzętu podczas kosmicznych podróży oraz co można znaleźć podczas wypraw kajakowych, a na koniec odkryjemy, dlaczego przegrzebki lubią dyskotekę.

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem :)

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

Gesa Berretz, Chantal Cebula, Blanca Maria Wortelmann, Panagiota Papadopoulou, Oliver T. Wolf, Sebastian Ocklenburg, Julian Packheiser, "Romantic partner embraces reduce cortisol release after acute stress induction in women but not in men", https://doi.org/10.1371/journal.pone.0266887

William Harwood, "ISS spacesuits ‘no-go’ for non-emergency spacewalks after water intrusion", https://spaceflightnow.com/2022/05/17/iss-spacesuits-no-go-for-non-emergency-spacewalks-after-water-intrusion/

CACI Company Release, CACI Announces Successful Demonstration of Optical Intersatellite Links in Low Earth Orbit", https://investor.caci.com/news/news-details/2022/CACI-Announces-Successful-Demonstration-of-Optical-Intersatellite-Links-in-Low-Earth-Orbit/default.aspx

NASA, "Space Debris and Human Spacecraft", https://www.nasa.gov/mission_pages/station/news/orbital_debris.html

Eduardo Medina, "Human Skull About 8,000 Years Old Is Found in Minnesota River", https://www.nytimes.com/2022/05/19/us/minnesota-human-skull.html

Anna Turns, "Accidental discovery that scallops love ‘disco’ lights leads to new fishing technique", https://www.theguardian.com/environment/2022/may/18/accidental-discovery-that-scallops-love-disco-lights-leads-to-new-fishing-technique

Robert Enever, Philip D. Doherty, Jon Ashworth, Mark Duffy, Pete Kibel, Melanie Parker, Bryce D. Stewart, Brendan J. Godley, "Scallop potting with lights: A novel, low impact method for catching European king scallop (Pecten maximus)", https://doi.org/10.1016/j.fishres.2022.106334

Przegrzebki wskakujące do oświetlonych klatek - https://www.youtube.com/watch?v=Dz2L7l1n5YA

Photo by Brittani Burns on Unsplash

O pamiętaniu snów, wędrówkach żółwi, kofeinie i gigantycznych liściach - #019

Arkadiusz Polak — Wed, 18 May 2022 16:00:00 +0100

W tym odcinku opowiadam o pamiętaniu snów, energetyzującej kofeinie, oceanicznych wędrówkach żółwi i gigantycznych liściach, przyglądam się genom oraz ryzyku związanemu z zanieczyszczeniami powietrza.

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem :)

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

Vallat R, Türker B, Nicolas A, Ruby P. High Dream Recall Frequency is Associated with Increased Creativity and Default Mode Network Connectivity. Nat Sci Sleep. 2022;14:265-275, https://doi.org/10.2147/NSS.S342137

Eric W. Dolan, "Heightened dream recall ability linked to increased creativity and functional brain connectivity", https://www.psypost.org/2022/05/heightened-dream-recall-ability-linked-to-increased-creativity-and-functional-brain-connectivity-63139

Josey Murray, "Let's Look At The Science: How Long Does Caffeine Stay In Our System?", https://www.mindbodygreen.com/articles/how-long-does-caffeine-last

Brown, G.J., Cañete, P.F., Wang, H. et al. TLR7 gain-of-function genetic variation causes human lupus. Nature 605, 349–356 (2022). https://doi.org/10.1038/s41586-022-04642-z

Manuel Ansede, "One girl’s genetic mutation sheds light on the causes of lupus", https://english.elpais.com/science-tech/2022-04-28/one-girls-genetic-mutation-sheds-light-on-the-causes-of-lupus.html

Graeme C. Hays, Nadine Atchison-Balmond, Giulia Cerritelli, Jacques-Olivier Laloë, Paolo Luschi, Jeanne A. Mortimer, Alex Rattray, Nicole Esteban, "Travel routes to remote ocean targets reveal the map sense resolution for a marine migrant", https://doi.org/10.1098/rsif.2021.0859

David Nield, "We Just Got Closer to The Secret of How Turtles Navigate in The Open Ocean", https://www.sciencealert.com/turtles-have-an-uncanny-knack-for-pinpointing-islands-in-the-ocean-but-it-s-mostly-luck

Finn Box, Alexander Erlich, Jian H. Guan, Chris Thorogood, "Gigantic floating leaves occupy a large surface area at an economical material cost", https://doi.org/10.1126/sciadv.abg3790

Renjie Chen, Yixuan Jiang, Jialu Hu i inni, "Hourly Air Pollutants and Acute Coronary Syndrome Onset In 1.29 Million Patients", https://doi.org/10.1161/CIRCULATIONAHA.121.057179

Photo by Jessica Lewis on Unsplash

O gotującym robocie, roślinach na Księżycu, pasożytach w oku i głośnych wybuchach - #018

Arkadiusz Polak — Sat, 14 May 2022 00:00:00 +0100

W osiemnastym odcinku opowiadam o hodowli roślin na Księżycu, pasożycie w oczach, gotowaniu przez robota i atlasie ludzkich komórek.

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem :)

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

Paul, AL., Elardo, S.M. & Ferl, R. Plants grown in Apollo lunar regolith present stress-associated transcriptomes that inform prospects for lunar exploration. Commun Biol 5, 382 (2022). https://doi.org/10.1038/s42003-022-03334-8

George Dvorsky, "Plants Can Grow in Lunar Soil—but They Hate It", https://gizmodo.com/plants-grown-lunar-soil-1848916653

Lisia B. Ferreira,João M. Furtado,Jason Charng,Maria Franchina,Janet M. Matthews,Aus A.L. Molan,Michael Hunter,David A. Mackey,Justine R. Smith, "Lisia B. Ferreira,João M. Furtado,Jason Charng,Maria Franchina,Janet M. Matthews,Aus A.L. Molan,Michael Hunter,David A. Mackey,Justine R. Smith", https://www.ophthalmologyretina.org/article/S2468-6530(22)00215-9/fulltext

Justine R. Smith, João M. Furtado, "One in three people are infected with Toxoplasma parasite – and the clue could be in our eyes", https://theconversation.com/one-in-three-people-are-infected-with-toxoplasma-parasite-and-the-clue-could-be-in-our-eyes-182418

Carly Cassella, "Scientists Have Revived a Glimmer of Activity in Human Eyes After Death", https://www.sciencealert.com/scientists-have-seen-a-twinkle-of-life-in-human-donor-eyes-after-death

Maddy Shaw Roberts, "The loudest recorded sound in history literally sent shockwaves around the world", https://www.classicfm.com/discover-music/loudest-recorded-sound-krakatoa-volcano/

Nicoletta Lanese, "Scientists finally have proof of mysterious immune cell in humans", https://www.livescience.com/newfound-prenatal-immune-cells

Megan Molteni, "Publication of the ‘Google Maps’ of human cells is a milestone. A pioneer of the project explains why", https://www.statnews.com/2022/05/12/human-cell-atlas-pioneer-steven-quake/

Grzegorz Sochacki, Arsen Abdulali, Fumiya Iida, ‘Mastication-Enhanced Taste-Based Classification of Multi-Ingredient Dishes for Robotic Cooking.’ Frontiers in Robotics & AI (2022), https://www.cam.ac.uk/research/news/taste-of-the-future-robot-chef-learns-to-taste-as-you-go

Photo by Benyafez Studio on Unsplash

O ignorancji nastolatków, ludzkiej niezdarności, łososiach, fokach i obcych gatunkach - #017

Arkadiusz Polak — Wed, 11 May 2022 16:00:00 +0100

W siedemnastym odcinku opowiadam o ludzkiej niezdarności i ignorancji nastolatków, łososiach i fokach, terapii pozwalającej usłyszeć oraz gatunkach obcych.

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem :)

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

Alexandra Alvaro, "Salmon company Huon Aquaculture used underwater explosives more than 8,000 times to deter seals", https://www.abc.net.au/news/2022-05-09/salmon-company-deterred-seals-with-underwater-explosives/101049320

Bob Burton, "Huon Aquaculture accounts for 75% of seal deaths at Tasmanian salmon farms in past year", https://www.theguardian.com/australia-news/2022/may/09/huon-aquaculture-accounts-for-75-of-seal-deaths-at-tasmanian-salmon-farms-in-past-year

Freya Womersley, David Sims, "Whale sharks: how we discovered what’s killing so many of the world’s largest fish", https://theconversation.com/whale-sharks-how-we-discovered-whats-killing-so-many-of-the-worlds-largest-fish-182531

Marla Paul, "New Tool to Create Hearing Cells Lost in Aging", https://news.feinberg.northwestern.edu/2022/05/new-tool-to-create-hearing-cells-lost-in-aging/

García-Añoveros, J., Clancy, J.C., Foo, C.Z. et al. Tbx2 is a master regulator of inner versus outer hair cell differentiation. Nature (2022), https://doi.org/10.1038/s41586-022-04668-3

Michael Irving, "Jigsaw gene therapy reverses genetic hearing loss in mice", https://newatlas.com/medical/gene-therapy-reverses-genetic-hearing-loss/

NeuroExpert, "Zmysł słuchu", https://neuroexpert.org/wiki/zmysl-sluchu/

Imma Perfetto, "Oops! Scientists identify the neurons responsible for learning from mistakes.", https://cosmosmagazine.com/science/biology/neurons-performance-monitoring/

Zhongzheng Fu, Danielle Beam, Jeffrey M. Chung, Chrystal M. Reed, Adam N. Mamelak, Ralph Adolphs, Ueli Rutishauser, "The geometry of domain-general performance monitoring in the human medial frontal cortex", https://www.science.org/doi/10.1126/science.abm9922

Carly Cassella, "New Study Reveals The Reason Teens Seem to Tune Out Their Mom's Voice", https://www.sciencealert.com/brain-signal-in-teenagers-shows-they-don-t-listen-to-their-parents-the-same-way

Daniel A. Abrams, Percy K. Mistry, Amanda E. Baker, Aarthi Padmanabhan, Vinod Menon, "A neurodevelopmental shift in reward circuitry from mother’s to nonfamilial voices in adolescence", Journal of Neuroscience 28 April 2022, JN-RM-2018-21; https://doi.org/10.1523/JNEUROSCI.2018-21.2022

Dennis Pillion, "‘Plant out of hell’ invading south Alabama, feds weigh using Asian insects to fight back", https://www.al.com/news/2022/05/plant-out-of-hell-invading-south-alabama-feds-weigh-using-asian-insects-to-fight-back.html

Jackson Ryan, "The Alien Invasion of Antarctica Is Only Just Beginning", https://www.cnet.com/science/climate/features/the-alien-invasion-of-antarctica-is-only-just-beginning/

Photo by Shannon VanDenHeuvel on Unsplash

O kalendarzu Majów, hibernacji, uzdatnianiu wody i średniowiecznych ucztach - #016

Arkadiusz Polak — Sat, 07 May 2022 00:00:00 +0100

W szesnastym odcinku opowiadam o kalendarzu Majów, uzdatnianiu wody i dostarczaniu prądu, średniowiecznych biesiadach i hibernacji podczas kosmicznych podróży.

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem :)

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

David Stuart, Heather Hurst, Boris Beltrán, William Saturno, "An early Maya calendar record from San Bartolo, Guatemala", https://doi.org/10.1126/sciadv.abl9290

Tim Brinkhof, "Archaeologists find earliest known evidence of the infamous Mayan calendar", https://bigthink.com/the-past/mayan-calendar-hieroglyphs/

Adam Zewe, MIT News Office, "From seawater to drinking water, with the push of a button", https://news.mit.edu/2022/portable-desalination-drinking-water-0428

Lottie Limb, "What are ‘solar boxes’ and will they revolutionise renewable energy?", https://www.euronews.com/green/2022/05/05/what-are-solar-boxes-and-will-they-revolutionise-renewable-energy

UNICEF, "Drinking water", https://data.unicef.org/topic/water-and-sanitation/drinking-water/

LEGGETT, S., & LAMBERT, T. (2022). Food and Power in Early Medieval England: A lack of (isotopic) enrichment. Anglo-Saxon England, 1-33. https://www.cambridge.org/core/journals/anglo-saxon-england/article/food-and-power-in-early-medieval-england-a-lack-of-isotopic-enrichment/46263E5BB81F455CD873220C0B7601B9

Katie Hunt, "Medieval feasts looked very different from what pop culture might suggest, study says", https://edition.cnn.com/2022/05/05/europe/meat-vegetables-anglo-saxon-england-kings-scn/

Parker, A., Romano, S., Ansorge, R. et al. Fecal microbiota transfer between young and aged mice reverses hallmarks of the aging gut, eye, and brain. Microbiome 10, 68 (2022). https://doi.org/10.1186/s40168-022-01243-w

Nick Lavars, "Fecal transplants reverse signs of aging in brain, gut and eyes of mice", https://newatlas.com/medical/fecal-transplants-aging-mouse-brains-eyes/

Nespolo Roberto F., Mejias Carlos and Bozinovic Francisco 2022Why bears hibernate? Redefining the scaling energetics of hibernationProc. R. Soc. B.2892022045620220456, http://doi.org/10.1098/rspb.2022.0456

Mike Mcrae, "Here's Why Hibernation in Space May Not Be Possible For Humans After All", https://www.sciencealert.com/a-common-sci-fi-solution-for-long-distance-space-travel-could-be-pointless-for-humans

Sage Marshall, "Bolivian Dolphins Spotted “Playing” with Giant Anaconda", https://www.fieldandstream.com/conservation/bolivian-dolphins-play-giant-anaconda/

O hobbitach, deja vu i wysychających hydroelektrowniach - #015

Arkadiusz Polak — Wed, 04 May 2022 00:00:00 +0100

W piętnastym odcinku opowiem o tym, gdzie żyją hobbici, jak wysychają hydroelektrownie, czym jest deja vu i od czego zależy sukces.

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem :)

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

René Marsh, "Lake Powell officials face an impossible choice in the West's megadrought: Water or electricity", https://edition.cnn.com/2022/04/30/us/west-drought-lake-powell-hydropower-or-water-climate

Katherine Blunt, Jim Carlton, "West Risks Blackouts as Drought Reduces Hydroelectric Power", https://www.wsj.com/articles/west-risks-blackouts-as-hydroelectric-power-dries-up-11624008601

Irene Banos Ruiz, "Hydropower supply dries up with climate change", https://www.dw.com/en/hydropower-supply-dries-up-with-climate-change/a-42472070

H. Sigmundsson, B.H. Dybendal, J.M. Loftesnes, B. Ólafsson, S. Grassini, "Passion a key for success: Exploring motivational factors in football players", https://doi.org/10.1016/j.newideapsych.2022.100932

Jayashree Nandi, "Surface temperature tops 60°C in parts of north India, satellite images show", https://www.hindustantimes.com/india-news/surface-temp-tops-60-c-satellite-images-show-101651343166998.html

ESA, "Heatwave across India", https://www.esa.int/ESA_Multimedia/Images/2022/04/Heatwave_across_India

Environmental Protection Agency, "Climate Change Indicators: Heat Waves", https://www.epa.gov/climate-indicators/climate-change-indicators-heat-waves

Smithsonian's National Museum of Natural History, "Homo floresiensis", https://humanorigins.si.edu/evidence/human-fossils/species/homo-floresiensis

Gregory Forth, "Opinion: Another Species of Hominin May Still Be Alive", https://www.the-scientist.com/magazine-issue/opinion-another-species-of-hominin-may-still-be-alive-69869

Dave Adalian, "‘Hobbits’ among us? An anthropologist says maybe", https://earthsky.org/earth/hobbits-indonesia-homo-floresiensis-relic-hominins/

Kells McPhillips, "The Mysterious Meaning of Déjà Vu", https://www.wellandgood.com/deja-vu-meaning/

Jordan Gaines Lewis, "The Neuroscience of Déjà Vu", https://www.psychologytoday.com/us/blog/brain-babble/201208/the-neuroscience-d-j-vu

O herbacie, wszędobylskich krukach i człowieku co niszczy Ziemię - #014

Arkadiusz Polak — Sat, 30 Apr 2022 01:30:00 +0100

W czternastym odcinku opowiadam o krukach i wronach, pierwszych ludziach kroczących po Ameryce, zniszczeniu środowiska oraz o zdrowej herbacie.

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem :)

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

Late date of human arrival to North America: Continental scale differences in stratigraphic integrity of pre-13,000 BP archaeological sites, Surovell TA, Allaun SA, Crass BA, Gingerich JAM, Graf KE, et al. (2022) Late date of human arrival to North America: Continental scale differences in stratigraphic integrity of pre-13,000 BP archaeological sites. PLOS ONE 17(4): e0264092. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0264092

"UW-Led Study Challenges Theories of Earlier Human Arrival in Americas", https://www.uwyo.edu/uw/news/2022/04/uw-led-study-challenges-theories-of-earlier-human-arrival-in-americas.html

Nauroscience, "Can Drinking Tea Improve Cognitive Function and Help Prevent Cognitive Decline?", https://neurosciencenews.com/tes-cognition-20482/

United Nations, "Global Land Outlook 2", https://www.unccd.int/resources/global-land-outlook/glo2

Podsumowanie raportu w formacie pdf - "GLO2 Summary for decision-makers", https://www.unccd.int/sites/default/files/2022-04/GLO2_SDM_low-res_0.pdf

Washington University in St. Louis, "Washington University in St. Louis", https://source.wustl.edu/2022/04/brains-and-brawn-helped-crows-and-ravens-take-over-the-world/

Garcia-Porta, J., Sol, D., Pennell, M. et al. Niche expansion and adaptive divergence in the global radiation of crows and ravens. Nat Commun 13, 2086 (2022). https://doi.org/10.1038/s41467-022-29707-5

Photo by Daniil Komov on Unsplash

O zapadaniu się miast, kosmicznej Europie i odpadach jądrowych - #013

Arkadiusz Polak — Wed, 27 Apr 2022 00:00:00 +0100

Trzynasty odcinek opowie o odpadach jądrowych i plastikowych, zapadających się miastach, muzykalnych szczurach i odległej Europie.

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem :)

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

Maia Mulko, "Scientists Turn Nuclear Waste Into Diamond Batteries That Could Last 1,000's of Years", https://www.thebrighterside.news/post/scientists-turn-nuclear-waste-into-diamond-batteries-that-could-last-1-000-s-of-years

Mackenzie, G. R., Kaluvan, S., Martin, P. G., Hutson, C., Connolley, T., Cattelan, M., Dominguez-Andrade, H., Martin, T. L., Fox, N. A., & Scott, T. B. (2021). A diamond gammavoltaic cell utilizing surface conductivity and its response to different photon interaction mechanisms. Materials Today Energy, 21, [100688]. https://doi.org/10.1016/j.mtener.2021.100688

Alison DeNisco Rayome, "We're Drowning in Plastic. Here's What You Can Do About It", https://www.cnet.com/culture/features/were-drowning-in-plastic-heres-what-you-can-do-about-it/

Roland Geyer, Jenna R. Jambeckand, Kara Lavender Law, "Roland Geyer Jenna R. Jambeckand Kara Lavender Law", https://doi.org/10.1126/sciadv.1700782

Pei-Chin Wu, Meng (Matt) Wei, Steven D’Hondt, "Subsidence in Coastal Cities Throughout the World Observed by InSAR", https://doi.org/10.1029/2022GL098477

Camille Squires, "These are the 10 fastest sinking cities in the world", https://www.weforum.org/agenda/2022/04/coastal-cities-flooding-sinking-climate-change/

Gemma Ware, Daniel Merino, "A tale of two cities: why Indonesia is planning a new capital on Borneo – and abandoning Jakarta. Podcast", https://theconversation.com/a-tale-of-two-cities-why-indonesia-is-planning-a-new-capital-on-borneo-and-abandoning-jakarta-podcast-181134

Crespo-Bojorque, P., Celma-Miralles, A. & Toro, J.M. Detecting surface changes in a familiar tune: exploring pitch, tempo and timbre. Anim Cogn (2022). https://doi.org/10.1007/s10071-022-01604-w

Neuroscience News, "“I Know This Song!” Evolutionary Keys to Musical Perception", https://neurosciencenews.com/music-evolution-20458/

Daniel Lawler, "Water on Jupiter's moon closer to surface than thought: study", https://phys.org/news/2022-04-jupiter-moon-closer-surface-thought.html

Culberg, R., Schroeder, D.M. & Steinbrügge, G. Double ridge formation over shallow water sills on Jupiter’s moon Europa. Nat Commun 13, 2007 (2022). https://doi.org/10.1038/s41467-022-29458-3

Europa Clipper Mission, NASA, https://europa.nasa.gov/

Photo by Naja Bertolt Jensen on Unsplash

O nieistniejącym czasie, wnętrzu naszych ust i spaniu tylko w połowie - #012

Arkadiusz Polak — Sat, 23 Apr 2022 16:00:00 +0100

Dwunasty odcinek opowie o tym, dlaczego kaczki śpią z jednym okiem otwartym, dlaczego czas istnieje, jakie było największe trzęsienie ziemi i co siedzi we wnętrzu naszych ust.

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem :)

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

Jakke Tamminen, "How the brain tunes in to unfamiliar voices while you’re sleeping – and why it matters", https://theconversation.com/how-the-brain-tunes-in-to-unfamiliar-voices-while-youre-sleeping-and-why-it-matters-175018, CC

Mohamed S. Ameen, Dominik P.J. Heib, Christine Blume and Manuel Schabus, "The Brain Selectively Tunes to Unfamiliar Voices during Sleep", https://doi.org/10.1523/JNEUROSCI.2524-20.2021

https://pl.wikipedia.org/wiki/Jednop%C3%B3%C5%82kulowy_sen_wolnofalowy

Diego Salazar, Gabriel Easton, James Goff, Jean L. Guendon, José González-Alfaro, Pedro Andrade, Ximena Villagrán, Mauricio Fuentes, Tomás León, Manuel Abad, Tatiana Izquierdo, Ximena Power, Luca Sitzia, Gabriel Álvarez, Angelo Villalobos, Laura Olguín, Sebastián Yrarrázaval, Gabriel González, Carola Flores, César Borie, Victoria Castro, Jaime Campos, "Did a 3800-year-old Mw ~9.5 earthquake trigger major social disruption in the Atacama Desert?", https://doi.org/10.1126/sciadv.abm2996

University of Southampton, "Scientists discover ancient earthquake, as powerful as the biggest ever recorded", https://www.southampton.ac.uk/news/2022/04/ancient-super-earthquake.page

Wikipedia, "Biały karzeł", https://pl.wikipedia.org/wiki/Bia%C5%82y_karze%C5%82

Scaringi, S., Groot, P.J., Knigge, C. et al. "Localized thermonuclear bursts from accreting magnetic white dwarfs". Nature 604, 447–450 (2022). https://doi.org/10.1038/s41586-022-04495-6

Michelle Starr, "Astronomers Discover Brand-New Type of Star Explosion: The Micronova", https://www.sciencealert.com/we-ve-just-found-a-brand-new-type-of-star-explosion-the-micronova

Academic Editors: Ryan Moseley, Robert Steadman and Adam C. Midgley, "The Bigger Picture: Why Oral Mucosa Heals Better Than Skin", Biomolecules 2021, 11(8), 1165; https://doi.org/10.3390/biom11081165

Ross Pomeroy, "Your Mouth Has Super-Healing Abilities", https://www.realclearscience.com/blog/2022/04/21/your_mouth_has_super-healing_abilities_825824.html

"Charakterystyka i przebieg procesu gojenia ran", https://biotechnologia.pl/archiwum/charakterystyka-i-przebieg-procesu-gojenia-ran,3035

Sam Baron, "Time might not exist, according to physicists and philosophers – but that’s okay", https://theconversation.com/time-might-not-exist-according-to-physicists-and-philosophers-but-thats-okay-181268

David Lyth, "How Einstein’s general theory of relativity killed off common-sense physics", https://theconversation.com/how-einsteins-general-theory-of-relativity-killed-off-common-sense-physics-50042

Andrew Zimmerman Jones, "Does Time Really Exist?", https://www.thoughtco.com/does-time-really-exist-2699430

O grzybach grających techno, słuchaniu kolorów, leczeniu grami i gwałtownym życiu Ziemi - #011

Arkadiusz Polak — Wed, 20 Apr 2022 16:00:00 +0100

W jedenastym odcinku omówimy zjawiska budujące Ziemię i życie na niej, posłuchamy muzyki, jaką tworzą grzyby, sprawdzimy zagrożenia i szanse wynikające z grania w gry oraz jednocześnie dotkniemy, posłuchamy i posmakujemy synestezji.

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem :)

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

Evrim Yazgin, "3.75-billion-year-old tree-like organism suggests life branched out earlier than expected", https://cosmosmagazine.com/nature/evolution/fossil-organism-diversify/

Dominic Papineau, Zhenbing She, Matthew S. Dodd, Francesco Iacoviello, John F. Slack, Erik Hauri, Paul Shearing, Crispin T. S. Little, "Metabolically diverse primordial microbial communities in Earth’s oldest seafloor-hydrothermal jasper", https://doi.org/10.1126/sciadv.abm2296

https://pl.wikipedia.org/wiki/Clair_Patterson

Linda Geddes, "Mushrooms communicate with each other using up to 50 ‘words’, scientist claims, https://www.theguardian.com/science/2022/apr/06/fungi-electrical-impulses-human-language-study

Adamatzky Andrew 2022Language of fungi derived from their electrical spiking activityR. Soc. open sci.9211926211926, http://doi.org/10.1098/rsos.211926

Melissa Truth Miller, "Electrical mushroom signals make sweet trance music", https://nerdist.com/article/electrical-mushroom-music-tiktoks-communication/

Modern Biology YouTube, https://www.youtube.com/channel/UC_TdgHtEkZzfOfr0v0CF6xA

Modern Biology Spotify, https://open.spotify.com/artist/0a5RCK5J5b6GVzHVcEO05o

Stephanie Pappas, "Scientists Just Confirmed The Hottest Rock Ever Recorded on Earth", https://www.sciencealert.com/scientists-just-confirmed-the-hottest-rock-ever-recorded-on-earth

G.D. Tolometti, T.M. Erickson, G.R. Osinski, C. Cayron, C.D. Neish, "Hot rocks: Constraining the thermal conditions of the Mistastin Lake impact melt deposits using zircon grain microstructures", https://doi.org/10.1016/j.epsl.2022.117523

Donavyn Coffey, "What are the largest impact craters on Earth?", https://www.livescience.com/largest-asteroids-to-hit-earth

Charles Hymas, Laurence Dodds, "MRI scans reveal addictive video games impact children's brains in the same way as drugs and alcohol", https://www.independent.ie/world-news/europe/britain/mri-scans-reveal-addictive-video-games-impact-childrens-brains-in-the-same-way-as-drugs-and-alcohol-37007577.html

Amy Paturel, "Game Theory: The Effects of Video Games on the Brain", https://www.brainandlife.org/articles/how-do-video-games-affect-the-developing-brains-of-children/

Keller Gordon, "Researchers explore an unlikely treatment for cognitive disorders: video games", https://www.npr.org/2022/04/15/1092804764/video-games-developed-to-treat-cognitive-disorders?

Bottini, R., Nava, E., De Cuntis, I., Benetti, S. & Collignon, O. (2022). "Synesthesia in a congenitally blind individual", Neuropsychologia, https://doi.org/10.1016/j.neuropsychologia.2022.108226, https://drive.google.com/file/d/1IpGo1IpbX0MVmRls0BQaMSAlWFE2qvuv/view?usp=sharing

Susan Fitzgerald, "What is Synesthesia?", https://www.brainandlife.org/articles/synesthesia-a-neurologic-condition-in-which-one-sense-activates-another/

Photo by Susan Wilkinson on Unsplash, https://unsplash.com/@susan_wilkinson?utm_source=unsplash&utm_medium=referral&utm_content=creditCopyText

O ruchliwych plemnikach, sterowaniu mózgami i czasach Króla Artura - #010

Arkadiusz Polak — Sat, 16 Apr 2022 15:30:00 +0100

W dziesiątym odcinku podkastu zajrzymy do świata wirusów oraz do grobów królów angielskich, przyjrzymy się też ruchliwym plemnikom, chaotycznym kroplom wody spływającym po szybie i gigantycznym drzewom.

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem :)

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

Guillermo Dominguez Huerta, Ahmed Zayed, James Wainaina, Matthew Sullivan "Researchers identified over 5,500 new viruses in the ocean, including a missing link in viral evolution", https://theconversation.com/researchers-identified-over-5-500-new-viruses-in-the-ocean-including-a-missing-link-in-viral-evolution-180545

Jessica M. Labonté,Kathryn L. Campbell,There’s more to RNA viruses than diseases, Science, 376, 6589, (138-139), (2022). https://www.science.org/doi/10.1126/science.abo5590

Katherine J. Wu, "There are more viruses than stars in the universe. Why do only some infect us?", https://www.nationalgeographic.com/science/article/factors-allow-viruses-infect-humans-coronavirus

Max Planck Society, "Electrostatics influence the movement of drops on surfaces", https://phys.org/news/2022-04-electrostatics-movement-surfaces.html

Li, X., Bista, P., Stetten, A.Z. et al. Spontaneous charging affects the motion of sliding drops. Nat. Phys. (2022). https://doi.org/10.1038/s41567-022-01563-6

Virginia Hughes, "Scientists Drove Mice to Bond by Zapping Their Brains With Light", https://www.nytimes.com/2021/05/25/science/optogenetics-brain-social-behavior.html

Deisseroth, K. Optogenetics. Nat Methods 8, 26–29 (2011). https://doi.org/10.1038/nmeth.f.324

Wu, X., Jiang, Y., Rommelfanger, N.J. et al. Tether-free photothermal deep-brain stimulation in freely behaving mice via wide-field illumination in the near-infrared-II window. Nat. Biomed. Eng (2022). https://doi.org/10.1038/s41551-022-00862-w

Nicholas Weiler, "Researchers control brain circuits from a distance using infrared light", https://neuroscience.stanford.edu/news/researchers-control-brain-circuits-distance-using-infrared-light

Peter Rogers, "New $5-device allows healthy sperm cells to isolate themselves", https://bigthink.com/health/sperm-device-infertility/

Sandhya Sharma, Alamgir Kabir, Waseem Asghar, "Selection of healthy sperm based on positive rheotaxis using a microfluidic device", https://doi.org/10.1039/D1AN02311J

dr n.med. Wojciech Sierka, "Plemniki pod lupą - niepłodność u mężczyzn, badanie nasienia, normy i sposoby na jego poprawę", https://ovufriend.pl/wywiad/plemniki-pod-lupa-nieplodnosc-u-mezczyzn-badanie-nasienia-normy-i-sposoby-na-jego-poprawe,33.html

Meilan Solly, "Possible Royal Graves Dated to the Time of King Arthur Found in Great Britain", https://www.smithsonianmag.com/smart-news/possible-royal-graves-dated-to-the-time-of-king-arthur-found-in-great-britain-180979927/

Tom Metcalfe, "Graves of dozens of kings from the time of King Arthur uncovered in Britain", https://www.livescience.com/royal-british-graves-discovered

Alana Chin, "Redwood trees have two types of leaves, scientists find – a trait that could help them survive in a changing climate", https://theconversation.com/redwood-trees-have-two-types-of-leaves-scientists-find-a-trait-that-could-help-them-survive-in-a-changing-climate-179812, CC

O krótkich łapkach Tyranozaura, snach rekinów i perfumach Kleopatry - #009

Arkadiusz Polak — Wed, 13 Apr 2022 16:00:00 +0100

W dziewiątym odcinku podróżujemy w przeszłość, gdzie sprawdzimy czemu Tyranozaury miały takie krótkie łapy oraz czym pachniała Kleopatra. Przyjrzymy się też systemom obronnym roślin oraz emocjom wypisanym na naszych twarzach. Po cichutku sprawdzimy czy rekin mocno śpi oraz co zrobić, aby ludziom spało się lepiej.

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem :)

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

Nagoya University, "How Plants Activate Their Immune System Against Dangerous Pathogens in Rain", https://scitechdaily.com/how-plants-activate-their-immune-system-against-dangerous-pathogens-in-rain/

Matsumura, M., Nomoto, M., Itaya, T. et al. Mechanosensory trichome cells evoke a mechanical stimuli–induced immune response in Arabidopsis thaliana. Nat Commun 13, 1216 (2022). https://doi.org/10.1038/s41467-022-28813-8

Wikipedia, https://pl.wikipedia.org/wiki/W%C5%82osek

Dagmar Aarts, Leiden University, "Researchers recreate 17th-century perfume by Constantijn Huygens", https://phys.org/news/2022-04-recreate-17th-century-perfume-constantijn-huygens.html

Emma Day, "Scent of an Egyptian queen? Scientists recreate perfume that could have been worn by Cleopatra", https://www.thenationalnews.com/lifestyle/scent-of-an-egyptian-queen-scientists-recreate-perfume-that-could-have-been-worn-by-cleopatra-1.899601

Danielle J. Whittaker, Nicole M. Gerlach, Helena A. Soini, Milos V. Novotny, Ellen D. Ketterson, "Bird odour predicts reproductive success", https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0003347213003473

Havlicek Jan, Roberts S. Craig and Flegr Jaroslav 2005Women's preference for dominant male odour: effects of menstrual cycle and relationship statusBiol. Lett.1256–259

http://doi.org/10.1098/rsbl.2005.0332

Wikipedia, https://pl.wikipedia.org/wiki/Constantijn_Huygens

Korb, S., Mikus, N., Massaccesi, C., Grey, J., Duggirala, S. X., Kotz, S. A., & Mehu, M. (2022). EmoSex: Emotion prevails over sex in implicit judgments of faces and voices. Emotion. Advance online publication. https://doi.org/10.1037/emo0001089

Don Campbell, "Faces of dominance: Why the faces of women and men are perceived differently by liberals and conservatives", https://phys.org/news/2022-04-dominance-women-men-differently-liberals.html

Ahreum Maeng, Pankaj Aggarwal, "The Face of Political Beliefs: Why Gender Matters for Electability", https://doi.org/10.1086/719579

Robert Sanders, "Researchers discover why T. rex's arms are so short", https://www.thebrighterside.news/post/researchers-discover-why-t-rex-s-arms-are-so-short

Kevin Padian, "Why tyrannosaurid forelimbs were so short: An integrative hypothesis", https://app.pan.pl/article/item/app009212021.html

Michael Liam Kelly, "Animals sleep, but little is known about how sharks do it", https://theconversation.com/animals-sleep-but-little-is-known-about-how-sharks-do-it-180219, CC

Kelly Michael L., Collins Selwyn P., Lesku John A., Hemmi Jan M., Collin Shaun P. and Radford Craig A. 2022Energy conservation characterizes sleep in sharksBiol. Lett.182021025920210259, http://doi.org/10.1098/rsbl.2021.0259

Peter Rueegg, "Enhancing Deep Sleep", https://neurosciencenews.com/sleeploop-neurotech-sleep-20346/

Lustenberger, C., Ferster, M.L., Huwiler, S. et al. Auditory deep sleep stimulation in older adults at home: a randomized crossover trial. Commun Med 2, 30 (2022), https://doi.org/10.1038/s43856-022-00096-6

O miodzie, słuchaniu dotykiem, krwi i burzach słonecznych - #008

Arkadiusz Polak — Sat, 09 Apr 2022 16:00:00 +0100

W ósmym odcinku opowiem o kolejnym niestandardowym zastosowaniu miodu, czy dotyk pomoże nam usłyszeć więcej oraz co wywnioskować można z badań krwi. Spróbujemy też się trochę odmłodzić i zmierzymy się z konsekwencjami burzowej pogody na Słońcu.

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem :)

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

Natalie Huet, "Honey could be used to make powerful computer chips and cut e-waste, researchers say", https://www.euronews.com/next/2022/04/06/honey-could-be-used-to-make-powerful-computer-chips-and-cut-e-waste-researchers-say

Brandon Sueoka, Feng Zhao, "Memristive synaptic device based on a natural organic material—honey for spiking neural network in biodegradable neuromorphic systems", https://iopscience.iop.org/article/10.1088/1361-6463/ac585b

Judy Siegel-Itzkovich, "Can the deaf and hard of hearing understand sound through touch?", https://www.jpost.com/business-and-innovation/tech-and-start-ups/article-703477

Cieśla, K., Wolak, T., Lorens, A. et al. Effects of training and using an audio-tactile sensory substitution device on speech-in-noise understanding. Sci Rep 12, 3206 (2022). https://doi.org/10.1038/s41598-022-06855-8

Linda Geddes, "New blood test predicts risk of heart attack and stroke with twice previous accuracy", https://www.theguardian.com/society/2022/apr/06/blood-test-predict-heart-attack-stroke-double-previous-accuracy

Stephen A. Williams, Rachel Ostroff, Michael A. Hinterberg, Josef Coresh, Christie M. Ballantyne, Kunihiro Matsushita, Christian E. Mueller, Joan Walter, Christian Jonasson, Rury R. Holman, Svati H. Shah, Naveed Sattar, Roy Taylor, Michael E. Lean, Shintaro Kato, Hiroaki Shimokawa, Yasuhiko Sakata, Kotaro Nochioka, Chirag R. Parikh, Steven G. Coca, Torbjørn Omland, Jessica Chadwick, David Astling, Yolanda Hagar, Natasha Kureshi, Kelsey Loupy, Clare Paterson, Jeremy Primus, Missy Simpson, Nelson P. Trujillo, Peter Ganz, "Stephen A. Williams, Rachel Ostroff, Michael A. Hinterberg, Josef Coresh, Christie M. Ballantyne, Kunihiro Matsushita, Christian E. Mueller, Joan Walter, Christian Jonasson, Rury R. Holman, Svati H. Shah, Naveed Sattar, Roy Taylor, Michael E. Lean, Shintaro Kato, Hiroaki Shimokawa, Yasuhiko Sakata, Kotaro Nochioka, Chirag R. Parikh, Steven G. Coca, Torbjørn Oml, Jessica Chadwick, David Astling, Yola Hagar, Natasha Kureshi, Kelsey Loupy, Clare Paterson, Jeremy Primus, Missy Simpson, Nelson P. Trujillo, Peter Ganz", https://doi.org/10.1126/scitranslmed.abj9625

William Reay, "We found a genetic link between routine blood test results and mental health disorders", https://theconversation.com/we-found-a-genetic-link-between-routine-blood-test-results-and-mental-health-disorders-180677

William R. Reay, Dylan J. Kiltschewskij, Michael P. Geaghan, Joshua R. Atkins, Vaughan J. Carr, Melissa J. Green, Murray J. Cairns, "Genetic estimates of correlation and causality between blood-based biomarkers and psychiatric disorders", https://doi.org/10.1126/sciadv.abj8969

Nick Lavars, ""Time jump" anti-aging method gives specialized cells a 30-year refresh", https://newatlas.com/science/time-jump-anti-aging-specialized-cells-30-years/

Nick Lavars, "Revolutions: The incredible potential of induced pluripotent stem cells", https://newatlas.com/induced-pluripotent-stem-cells/58965/?itm_source=newatlas&itm_medium=article-body

Diljeet Gill, Aled Parry, Fátima Santos, Hanneke Okkenhaug, Christopher D Todd, Irene Hernando-Herraez, Thomas M Stubbs, Inês Milagre, Wolf Reik, "Multi-omic rejuvenation of human cells by maturation phase transient reprogramming", https://doi.org/10.7554/eLife.71624

Michelle Starr, "Sunspot Activity on The Sun Is Seriously Exceeding Official Predictions", https://www.sciencealert.com/the-sun-is-way-more-active-than-official-solar-weather-predictions

SPACE WEATHER PREDICTION CENTER, NATIONAL OCEANIC AND ATMOSPHERIC ADMINISTRATION, https://www.swpc.noaa.gov/products/solar-cycle-progression

Wikipedia, "Burza magnetyczna roku 1859", https://pl.wikipedia.org/wiki/Burza_magnetyczna_roku_1859

Polska Agencja Prasowa, "Chmura plazmy ze Słońca zmierza w stronę Ziemi. Możliwa burza magnetyczna", https://www.pap.pl/aktualnosci/news%2C1135646%2Cchmura-plazmy-ze-slonca-zmierza-w-strone-ziemi-mozliwa-burza?fbclid=IwAR01HoCMAknvWOJ7BNSLycn2x7v2oclLBa2aUr9_-y5x0MkfJqzIJzwbYFE

O budowaniu formy, pandach olbrzymich i rybiej matematyce - #007

Arkadiusz Polak — Wed, 06 Apr 2022 16:00:00 +0100

W siódmym odcinku opowiem Wam, dlaczego nie należy zbyt forsownie ćwiczyć i po co katować się zimnymi prysznicami. A skoro o wodzie to zajrzymy do świata rybiej matematyki, przejrzymy także jakie szkody wyrządza naturze człowiek, ale także jak człowiek tę naturę stara się chronić. Będzie też dużo słodkich pand olbrzymich :)

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem :)

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

David R. Clark, "Why You Don't Need to Feel Sore After a Workout to Know if You've Exercised Enough", https://www.sciencealert.com/why-you-don-t-need-to-feel-sore-a-workout-to-know-if-you-ve-exercised-enough

Hyldahl RD, Hubal MJ. Lengthening our perspective: morphological, cellular, and molecular responses to eccentric exercise. Muscle Nerve. 2014 Feb;49(2):155-70. doi: 10.1002/mus.24077. Epub 2013 Dec 3. PMID: 24030935. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24030935/

Matt Evans, "I took cold showers every day for a whole week, and I decided to keep going. Here’s why", https://www.fitandwell.com/features/cold-showers

Buijze, G. A., Sierevelt, I. N., van der Heijden, B. C., Dijkgraaf, M. G., & Frings-Dresen, M. H. (2016). The Effect of Cold Showering on Health and Work: A Randomized Controlled Trial. PloS one, 11(9), e0161749. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0161749

Johannes Seiler, "Fish can do math, study finds", https://www.thebrighterside.news/post/fish-can-do-math-study-finds

Schluessel, V., Kreuter, N., Gosemann, I.M. et al. Cichlids and stingrays can add and subtract ‘one’ in the number space from one to five. Sci Rep 12, 3894 (2022). https://doi.org/10.1038/s41598-022-07552-2

Mieke Leenders, "US Federal Program Killed 1.75 Million Animals in 2021 “to Protect Farmers and Public Health”, https://www.onegreenplanet.org/animalsandnature/us-federal-program-killed-1-75m-animals-in-2021-to-protect-farmers-and-public-health/

Animal and Plant Health Inspection Service, "Program Data Report G - 2021, Animals Dispersed / Killed or Euthanized / Removed or Destroyed / Freed or Relocated", https://www.aphis.usda.gov/aphis/ourfocus/wildlifedamage/pdr/?file=PDR-G_Report&p=2021:INDEX:

Emilio Godoy, "New Seed Bank to Support Agriculture of the Future", https://www.ipsnews.net/2022/03/new-seed-bank-support-agriculture-future/

Crop Trust, https://www.croptrust.org/

Christina Barron, "Giant pandas have been stars of the National Zoo for 50 years", https://www.washingtonpost.com/kidspost/2022/04/04/giant-pandas-have-been-stars-national-zoo-50-years/

Pandas International, https://www.pandasinternational.org/

O dotykaniu, gadającym delfinie, dźwiękach w wodzie i cyfrowych narkotykach - #006

Arkadiusz Polak — Sat, 02 Apr 2022 16:00:00 +0100

Po raz szósty opowiem Wam o naukowych informacjach w tym o ludzkim dotyku, o delfinie, który mówi w obcych językach, ale także o rybach, które są bardzo hałaśliwe. Zajmiemy się też technologiami w medycynie i sprawdzimy czym są cyfrowe narkotyki.

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem :)

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

Kirsten Hall, "Distinguishing surface chemistry by touch", https://www.chemistryworld.com/news/distinguishing-surface-chemistry-by-touch/4013755.article

Rebbeca Trager, "The human fingertip can sense single atom substitutions in a surface", https://www.chemistryworld.com/news/the-human-fingertip-can-sense-single-atom-substitutions-in-a-surface/4015454.article

Abigail Nolin, Amanda Licht, Kelly Pierson, Chun-Yuan Lo, Laure V. Kayser, Charles Dhong, "Predicting human touch sensitivity to single atom substitutions in surface monolayers for molecular control in tactile interfaces", https://doi.org/10.1039/D1SM00451D

Alexander Haro, "Scientists Found a Wild Dolphin That Might ‘Speak’ Porpoise", https://www.theinertia.com/uncategorized/john-john-florence-releases-another-beautiful-edit-this-time-from-portugal/

Mel Cosentino, David Nairn, Mariano Coscarella, Joseph C. Jackson & James F. C. Windmill (2022) "I beg your pardon? Acoustic behaviour of a wild solitary common dolphin who interacts with harbour porpoises", Bioacoustics, DOI: 10.1080/09524622.2021.1982005

Rachel Teng Ruiqi, "The ocean is a cacophony of fish talk, study shows. We just can’t hear it", https://news.mongabay.com/2022/03/the-ocean-is-a-cacophony-of-fish-talk-study-shows-we-just-cant-hear-it/

Johnston, C.E., Phillips, C.T. Sound Production in Sturgeon Scaphirhynchus albus and S. platorynchus (Acipenseridae). Environmental Biology of Fishes 68, 59–64 (2003). https://doi.org/10.1023/A:1026015912420

Francis R. Willett, "Brain implant wirelessly translates thought to text with 94% accuracy", https://www.thebrighterside.news/post/brain-implant-wirelessly-translates-thought-to-text-with-94-accuracy

Bruce Goldman, "Software turns ‘mental handwriting’ into on-screen words, sentences", https://med.stanford.edu/news/all-news/2021/05/software-turns-handwriting-thoughts-into-on-screen-text.html

Willett, F.R., Avansino, D.T., Hochberg, L.R. et al. "High-performance brain-to-text communication via handwriting". Nature 593, 249–254 (2021). https://doi.org/10.1038/s41586-021-03506-2

Miriam Fauzia, "We Could Use Ultrasound to Command Bacteria to Nuke Tumors", https://www.thedailybeast.com/ultrasound-can-be-used-to-command-genetically-modified-bacteria-to-attack-cancer?source=science&via=rss

Abedi, M.H., Yao, M.S., Mittelstein, D.R. et al. "Ultrasound-controllable engineered bacteria for cancer immunotherapy", Nat Commun 13, 1585 (2022). https://doi.org/10.1038/s41467-022-29065-2

Mike McRae, "People Are Experimenting With 'Digital Drugs' Delivered Via Sound... And It's Weird", https://www.sciencealert.com/some-people-are-mixing-their-psychedelics-with-digital-drugs-and-it-s-all-a-bit-weird

Barratt, M.J., Maddox, A., Smith, N., Davis, J.L., Goold, L., Winstock, A.R. and Ferris, J.A. (2022), Who uses digital drugs? An international survey of ‘binaural beat’ consumers. Drug Alcohol Rev.. https://doi.org/10.1111/dar.13464

O muzyce, bólu, pękających lodowcach i wadze e-maili - #005

Arkadiusz Polak — Wed, 30 Mar 2022 16:00:00 +0100

W piątym odcinku posłuchamy muzyki, polecimy na bombardowany Księżyc, sprawdzimy, jak pękają lodowce i czy filmy na YouTubie można zważyć :)

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem :)

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

David Nield, "Music Is Just as Powerful at Improving Mental Health as Exercise, Review Suggests", https://www.sciencealert.com/music-is-just-as-powerful-at-improving-mental-health-as-exercise-review-suggests

McCrary JM, Altenmüller E, Kretschmer C, Scholz DS. Association of Music Interventions With Health-Related Quality of Life: A Systematic Review and Meta-analysis. JAMA Netw Open. 2022;5(3):e223236. doi:10.1001/jamanetworkopen.2022.3236, https://jamanetwork.com/journals/jamanetworkopen/fullarticle/2790186

Neuroscience, "Men and Women Process Pain Signals Differently", https://neurosciencenews.com/pain-sex-differences-20263/

Annemarie Dedek, Jian Xu, Louis-Étienne Lorenzo, Antoine G Godin, Chaya M Kandegedara, Geneviève Glavina, Jeffrey A Landrigan, Paul J Lombroso, Yves De Koninck, Eve C Tsai, Michael E Hildebrand, Sexual dimorphism in a neuronal mechanism of spinal hyperexcitability across rodent and human models of pathological pain, Brain, 2022;, awab408, https://doi.org/10.1093/brain/awab408

Catherine Colello Walker, https://twitter.com/CapComCatWalk/status/1507137389432434739

Donna Lu, "Satellite data shows entire Conger ice shelf has collapsed in Antarctica", https://www.theguardian.com/world/2022/mar/25/satellite-data-shows-entire-conger-ice-shelf-has-collapsed-in-antarctica

Donna Lu, "Extremes of 40C above normal: what’s causing ‘extraordinary’ heating in polar regions?", https://www.theguardian.com/environment/2022/mar/21/extremes-of-40c-above-normal-whats-causing-extraordinary-heating-in-polar-regions

Copernicus Sentinel data (2021), processed by ESA, https://www.esa.int/ESA_Multimedia/Images/2021/05/Meet_the_world_s_largest_iceberg?fbclid=IwAR32kjfr9JjS91WFowmvXM7cq-tWu7L_zyx1GHhggWcZ1gw7pJ1rq2-1Nnk

Paul Hayne, "A rocket crashes into the Moon – the accidental experiment will shed light on the physics of impacts in space", https://theconversation.com/a-rocket-crashes-into-the-moon-the-accidental-experiment-will-shed-light-on-the-physics-of-impacts-in-space-177977

Project Pluto, "Corrected identification of object about to hit the moon", https://www.projectpluto.com/temp/correct.htm

Lunar Reconnaissance Orbiter Camera, https://www.lroc.asu.edu/

University of Portsmouth, "New experiment could confirm the fifth state of matter in the universe", https://phys.org/news/2022-03-state-universe.html

Melvin M. Vopson, "Experimental protocol for testing the mass–energy–information equivalence principle", https://doi.org/10.1063/5.0087175

Magdalena Salik, "Powstała kontrowersyjna teoria: dane cyfrowe mogą zmienić masę Ziemi. Czy da się ją potwierdzić eksperymentalnie?", https://www.national-geographic.pl/artykul/powstala-kontrowersyjna-teoria-dane-cyfrowe-moga-zmienic-mase-ziemi-czy-da-sie-ja-potwierdzic-eksperymentalnie-220328010220

O mrówczym węchu, śmierci i plastiku w naszej krwi - #004

Arkadiusz Polak — Sat, 26 Mar 2022 16:00:00 +0100

Czwarty odcinek podkastu Naukowo węszy dookoła mrówek, przypatruje się ostatnim chwilom życia i wyjaśnia, dlaczego niewidzialny plastik krąży w Twojej krwi.

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem :)

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

Orkin.com, "Can ants smell?", https://www.orkin.com/pests/ants/can-ants-smell

Baptiste Piqueret, Brigitte Bourachot, Chloé Leroy, Paul Devienne, Fatima Mechta-Grigoriou, Patrizia d’Ettorre, Jean-Christophe Sandoz, "Ants detect cancer cells through volatile organic compounds", https://doi.org/10.1016/j.isci.2022.103959

David Nield, "An AI Experiment Generated 40,000 Hypothetical Bioweapons in Just 6 Hours", https://www.sciencealert.com/ai-experiment-generated-40-000-hypothetical-bioweapons-in-6-hours-scientists-warn

Urbina, F., Lentzos, F., Invernizzi, C. et al. Dual use of artificial-intelligence-powered drug discovery. Nat Mach Intell 4, 189–191 (2022). https://doi.org/10.1038/s42256-022-00465-9

Fundacja Panoptykon, "Sztuczna inteligencja non-fiction", https://panoptykon.org/sztuczna-inteligencja-non-fiction

Guillaume Thierry, "Death: how long are we conscious for and does life really flash before our eyes?", https://bigthink.com/neuropsych/how-long-are-we-conscious-after-death/

Vicente Raul, Rizzuto Michael, Sarica Can, Yamamoto Kazuaki, Sadr Mohammed, Khajuria Tarun, Fatehi Mostafa, Moien-Afshari Farzad, Haw Charles S., Llinas Rodolfo R., Lozano Andres M., Neimat Joseph S., Zemmar Ajmal, "Enhanced Interplay of Neuronal Coherence and Coupling in the Dying Human Brain", https://doi.org/10.3389/fnagi.2022.813531

Max Muller, Max Bernhard, Andrei Petre, Riccardo Collucini, Adina Florea, Naomi Conrad, Nina Werkhauser, Julia Bayer, Beatriz Ramalho Da Silva, Pol Pareja, Maarten van Gestel, Frank Straver, Karla Junicic, Miguel Prado, Laura Paddison, Ludo Hekman, "Europe`s black seas", https://www.lighthousereports.nl/investigation/europes-black-seas/

Heather A. Leslie, Martin J. M. van Velzen, Sicco H. Brandsma, Dick Vethaak, Juan J. Garcia-Vallejo, Marja H. Lamoree, "Discovery and quantification of plastic particle pollution in human blood", https://doi.org/10.1016/j.envint.2022.107199

Damian Carrington, "Microplastics found in human blood for first time", https://www.theguardian.com/environment/2022/mar/24/microplastics-found-in-human-blood-for-first-time

Damian Carrington, "People eat at least 50,000 plastic particles a year, study finds", https://www.theguardian.com/environment/2019/jun/05/people-eat-at-least-50000-plastic-particles-a-year-study-finds

O grzybach, plastiku i jedzeniu surowych mózgów - #003

Arkadiusz Polak — Wed, 23 Mar 2022 17:00:00 +0100

W trzecim odcinku podkastu sprawdzimy czym grozi jedzenie surowych mózgów, dlaczego plastik jest tak niebezpieczny oraz jak podrasować grzyby, aby były jeszcze zdrowsze :)

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem :)

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

https://pl.wikipedia.org/wiki/Ftalany

https://pl.wikipedia.org/wiki/Bisfenol_A

Katarzyna Salus, "Niebezpieczne ftalany", https://ekonsument.pl/a67101_niebezpieczne_ftalany.html

Matthew Rozsa, "A plastic chemical you can't escape is linked to cancer in children", https://www.salon.com/2022/03/20/a-plastic-chemical-you-cant-escape-is-linked-to-cancer-in-children/

Thomas P Ahern, PhD, MPH, Logan G Spector, PhD, Per Damkier, MD, PhD, Buket Öztürk Esen, MS, Sinna P Ulrichsen, MS, Katrine Eriksen, MS, Timothy L Lash, DSc, MPH, Henrik Toft Sørensen, MD, PhD, DMSc, Deirdre P Cronin-Fenton, PhD, Medication-Associated Phthalate Exposure and Childhood Cancer Incidence, JNCI: Journal of the National Cancer Institute, 2022;, djac045

https://doi.org/10.1093/jnci/djac045

Yasemin Saplakoglu, "Scientists Watch a Memory Form in a Living Brain", https://www.wired.com/story/scientists-watch-a-memory-form-in-a-living-brain/

William P. DempseyZhuowei DuAnna NadtochiyColton D. SmithKarl CzajkowskiAndrey AndreevDrew N. RobsonJennifer M. LiSerina ApplebaumThai V. TruongCarl KesselmanScott E. FraserDon B. Arnold

"Regional synapse gain and loss accompany memory formation in larval zebrafish"

https://doi.org/10.1073/pnas.2107661119

Peter Rogers, "Blasting mushrooms with UV light boosts vitamin D by 4,600%", https://www.freethink.com/health/uv-irradiated-mushrooms

Tiwari, A., Singh, G., Singh, U., Sapra, L., Rana, V., Sharma, V., Srivastava, R.K. and Sharma, S. (2022), Edible mushrooms: The potential game changer in alleviating vitamin D deficiency and improving human health. Int J Food Sci Technol, 57: 1367-1377. https://doi.org/10.1111/ijfs.15410

Tribune News Service, South China Morning Post, https://www.scmp.com/news/world/article/3170917/fridge-sized-asteroid-hit-earth-two-hours-after-first-spotted-nasa?module=perpetual_scroll_0&pgtype=article&campaign=3170917

Jet Propulsion Labolatory, NASA, "NASA System Predicts Impact of Small Asteroid", https://www.jpl.nasa.gov/news/nasa-system-predicts-impact-of-small-asteroid

NASA, "NASA’s DART Prepares for Launch in First Planetary Defense Test Mission", https://www.nasa.gov/feature/nasa-s-dart-prepares-for-launch-in-first-planetary-defense-test-mission

WALLA!, The Jerusalem Post, "This one organ changes its sex during illness, experiment reveals", https://www.jpost.com/health-and-wellness/article-702016

The Univeristy of Queensland, "Diseased male livers undergo sex-change", https://www.uq.edu.au/news/article/2022/02/diseased-male-livers-undergo-sex-change

Céline JouffeBenjamin D. WegerEva MartinFlorian AtgerMeltem WegerCédric GobetDivya RamnathAline CharpagneDelphine Morin-RivronElizabeth E. PowellMatthew J. SweetMojgan MasoodiN. Henriette UhlenhautFrédéric Gachon f.gachon@uq.edu.au, "Disruption of the circadian clock component BMAL1 elicits an endocrine adaption impacting on insulin sensitivity and liver disease", https://doi.org/10.1073/pnas.2200083119

Erik Klemetti, "Fire Recorded in Ice", https://www.discovermagazine.com/planet-earth/fire-recorded-in-ice

Jiamei Lin, Anders Svensson, Christine S. Hvidberg, Johannes Lohmann, Steffen Kristiansen, Dorthe Dahl-Jensen, Jørgen Peder Steffensen, Sune Olander Rasmussen, Eliza Cook, Helle Astrid Kjær, Bo M. Vinther, Hubertus Fischer, Thomas Stocker, Michael Sigl, Matthias Bigler, Mirko Severi, Rita Traversi, Robert Mulvaney, "Magnitude, frequency and climate forcing of global volcanism

during the last glacial period as seen in Greenland and

Antarctic ice cores (60–9 ka)", https://doi.org/10.5194/cp-18-485-2022

Laura Oleniacz, "Tree Cover Helps Gray Foxes Coexist With Coyotes in the Country", https://news.ncsu.edu/2022/03/tree-cover-helps-gray-foxes-coexist-with-coyotes-in-the-country/

Parsons, Arielle W., Kellner, Kenneth F., Rota, Christopher T., Schuttler, Stephanie G., Millspaugh, Joshua J., and Kays, Roland W.. 2022. “ The Effect of Urbanization on Spatiotemporal Interactions between Gray Foxes and Coyotes.” Ecosphere 13( 3): e3993. https://doi.org/10.1002/ecs2.3993

https://pl.wikipedia.org/wiki/Dopamina

Allison Whitten, "Brain Chemical Helps Signal to Neurons When to Start a Movement", https://www.quantamagazine.org/brain-chemical-helps-signal-to-neurons-when-to-start-a-movement-20220322/

Allison E Hamilos, Giulia Spedicato, Ye Hong, Fangmiao Sun, Yulong Li, John A Assad, "Slowly evolving dopaminergic activity modulates the moment-to-moment probability of reward-related self-timed movements", eLife 2021;10:e62583, https://doi.org/10.7554/eLife.62583

Joseph Lamour, "Someone get this guy to stop eating raw eggs and animal brains on TikTok", https://www.mic.com/life/tiktok-fitness-influencer-raw-eggs-meat

TikTok, Weam Breiche, https://www.tiktok.com/@weambreiche

O zimnie, świnkach, szpakach i psychopatach - #002

Arkadiusz Polak — Sat, 19 Mar 2022 09:20:00 +0100

Zapraszam na drugi odcinek podkastu Naukowo, czyli autorskiego przeglądu prasy, badań i informacji ze świata nauki.

W tym odcinku wyczyścimy panele słoneczne, spróbujemy zniszczyć komary i polatamy w stadzie szpaków :)

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem :)

Źródła użyte przy tworzeniu odcinka:

ZHANG Xiaomin, "Live Fast, Die Young? Or Live Cold, Die Old?"

https://neurosciencenews.com/body-temperature-longevity-20190/

Zhao, Z., Cao, J., Niu, C. et al. „Body temperature is a more important modulator of lifespan than metabolic rate in two small mammals.” Nat Metab (2022).

https://doi.org/10.1038/s42255-022-00545-5

Michelle Lewis, "Scientists figured out a way to clean dust off of solar panels without using water"

https://electrek.co/2022/03/14/scientists-figured-out-a-way-to-clean-dust-off-of-solar-panels-without-using-water/

SREEDATH PANAT, KRIPA K. VARANASI, "Electrostatic dust removal using adsorbed moisture–assisted charge induction for sustainable operation of solar panels"

https://doi.org/10.1126/sciadv.abm0078

Cassidy Ward, "GENETICALLY MODIFIED MOSQUITOS KILL THEIR OWN OFFSPRING"

https://www.syfy.com/syfy-wire/genetic-modification-killing-mosquitos-before-theyre-born

Environmental Protection Agency, "Experimental Use Permit Amended for 93167-EUP-2 to Allow Releases of OX5034 Aedes aegypti in Florida and California"

https://www.regulations.gov/document/EPA-HQ-OPP-2019-0274-0470

Tristan Greene, "How an AI brain with only one neuron could surpass humans"

https://thenextweb.com/news/how-ai-brain-with-only-one-neuron-could-surpass-humans

Stelzer, F., Röhm, A., Vicente, R. et al. Deep neural networks using a single neuron: folded-in-time architecture using feedback-modulated delay loops. Nat Commun 12, 5164 (2021).

https://doi.org/10.1038/s41467-021-25427-4

Mane Kara-Yakoubian, "Meta-analysis suggests psychopathy may be an adaptation, rather than a mental disorder"

https://www.psypost.org/2022/03/meta-analysis-suggests-psychopathy-may-be-an-adaptation-rather-than-a-mental-disorder-62723

Pullman LE, Refaie N, Lalumière ML, Krupp D. Is Psychopathy a Mental Disorder or an Adaptation? Evidence From a Meta-Analysis of the Association Between Psychopathy and Handedness. Evolutionary Psychology. October 2021.

https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/14747049211040447

Tom Langen, "Why do flocks of birds swoop and swirl together in the sky? A biologist explains the science of murmurations"

https://theconversation.com/why-do-flocks-of-birds-swoop-and-swirl-together-in-the-sky-a-biologist-explains-the-science-of-murmurations-176194

„Murmurations” Andrew J. King1,2 and David J.T. Sumpter3

https://www.cell.com/current-biology/pdf/S0960-9822(11)01315-7.pdf

Anne E. Goodenough, Natasha Little, William S. Carpenter, Adam G. Hart, "Birds of a feather flock together: Insights into starling murmuration behaviour revealed using citizen science"

https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0179277

Elodie Floriane Mandel-Briefer, Michael Skov Jensen, "Pig grunts reveal their emotions"

https://science.ku.dk/english/press/news/2022/pig-grunts-reveal-their-emotions/

Briefer, E.F., Sypherd, C.C.R., Linhart, P. et al. Classification of pig calls produced from birth to slaughter according to their emotional valence and context of production. Sci Rep 12, 3409 (2022).

https://doi.org/10.1038/s41598-022-07174-8

JAMES FREW, "You don't need to walk 10,000 steps per day—Here's what to do instead"

https://www.fitandwell.com/features/how-many-steps-should-you-take-a-day

Daily steps and all-cause mortality: a meta-analysis of 15 international cohorts

Paluch, Amanda E et al.

The Lancet Public Health, Volume 7, Issue 3, e219 - e228

https://www.thelancet.com/journals/lanpub/article/PIIS2468-2667(21)00302-9/fulltext

O alkoholu, gigantycznych bakteriach i obrączkach ślubnych - #001

Arkadiusz Polak — Sat, 19 Mar 2022 09:15:00 +0100

Oto jest pierwszy, premierowy odcinek podkastu Naukowo, czyli autorskiego przeglądu prasy, badań i informacji ze świata nauki.

W tym odcinku przyjrzymy się gigantycznym bakteriom, nieznośnym upałom oraz w jaki sposób obiad Twoich dziadków ma wpływ na Ciebie.

Zapraszam również na Facebooka, Twittera i Instagrama, każdy lajk i udostępnienie pomoże w szerszym dotarciu do słuchaczy, a to jest teraz moim głównym celem :)

Źródła użyte przy tworzeniu tego odcinka:

Katherine Unger Baillie, "One alcoholic drink a day linked with reduced brain size"

https://penntoday.upenn.edu/news/one-alcoholic-drink-day-linked-reduced-brain-size

Daviet, R., Aydogan, G., Jagannathan, K. et al. Associations between alcohol consumption and gray and white matter volumes in the UK Biobank. Nat Commun 13, 1175 (2022).

https://doi.org/10.1038/s41467-022-28735-5

Peter Rogers, "“Impossibly big” bacteria rattle the field of microbiology"

https://bigthink.com/life/impossible-big-bacteria/

Elizabeth Pennisi, "Largest bacterium ever discovered has an unexpectedly complex cell"

https://www.science.org/content/article/largest-bacterium-ever-discovered-has-unexpectedly-complex-cells

„A centimeter-long bacterium with DNA compartmentalized in membrane-bound organelles”

Jean-Marie Volland, Silvina Gonzalez-Rizzo, Olivier Gros, Tomáš Tyml, Natalia Ivanova, Frederik Schulz, Danielle Goudeau, Nathalie H Elisabeth, Nandita Nath, Daniel Udwary, Rex R Malmstrom, Chantal Guidi-Rontani, Susanne Bolte-Kluge, Karen M Davies, Maïtena R Jean, Jean-Louis Mansot, Nigel J Mouncey, Esther Angert, Tanja Woyke, Shailesh V Date

bioRxiv 2022.02.16.480423;

https://doi.org/10.1101/2022.02.16.480423

"LIGO-Virgo Network Catches Another Neutron Star Collision"

https://www.ligo.caltech.edu/news/ligo20200106

Mark Kaufman, "Huge, mysterious blast detected in deep space"

https://mashable.com/article/space-stars-blast-kilonova

„Evidence for X-ray Emission in Excess to the Jet Afterglow Decay 3.5 yrs After the Binary Neutron Star Merger GW 170817: A New Emission Component”

A. Hajela, R. Margutti, J. S. Bright, K. D. Alexander, B. D. Metzger, V. Nedora, A. Kathirgamaraju, B. Margalit, D. Radice, C. Guidorzi, E. Berger, A. MacFadyen, D. Giannios, R. Chornock, I. Heywood, L. Sironi, O. Gottlieb, D. Coppejans, T. Laskar, Y. Cendes, R. Barniol Duran, T. Eftekhari, W. Fong, A. McDowell, M. Nicholl, X. Xie, J. Zrake, S. Bernuzzi, F. S. Broekgaarden, C. D. Kilpatrick, G. Terreran, V. A. Villar, P. K. Blanchard, S. Gomez, G. Hosseinzadeh, D. J. Matthews, J. C. Rastinejad

https://doi.org/10.48550/arXiv.2104.02070

Carly Cassella, "Extremely Hot, Humid Weather Could Kill a Person Far More Easily Than We Thought"

https://www.sciencealert.com/human-survival-in-hot-and-humid-conditions-is

„Evaluating the 35°C wet-bulb temperature adaptability threshold for young, healthy subjects (PSU HEAT Project)”

Daniel J. Vecellio, S. Tony Wolf, Rachel M. Cottle, and W. Larry Kenney

Journal of Applied Physiology 2022 132:2, 340-345

https://doi.org/10.1152/japplphysiol.00738.2021

Monica Dus, "What you eat can reprogram your genes – an expert explains the emerging science of nutrigenomics”

https://theconversation.com/what-you-eat-can-reprogram-your-genes-an-expert-explains-the-emerging-science-of-nutrigenomics-165867

„Metabolism and the Epigenome: A Dynamic Relationship”

Spencer A. Haws, Cassandra M. Leech, John M. Denu

https://doi.org/10.1016/j.tibs.2020.04.002

Cassidy Ward, "Broken bones? No problem! Messenger RNA rebuilds bones better than before"

https://www.syfy.com/syfy-wire/mrna-regenerates-large-bone-defects-with-no-side-effects

„Efficient healing of large osseous segmental defects using optimized chemically modified messenger RNA encoding BMP-2”

https://doi.org/10.1126/sciadv.abl6242

Devon Bidal, "What Were Humans Doing in the Yukon 24,000 Years Ago?"

https://www.smithsonianmag.com/science-nature/what-were-humans-doing-in-the-yukon-24000-years-ago-180979714/

Monisha Ravisetti, "What Is Dark Matter? The Answer to Universe's Greatest Mystery Could Be Axions"

https://www.cnet.com/science/space/what-is-dark-matter-the-answer-to-universes-greatest-mystery-could-be-axions/

Francesca Chadha-Day, John Ellis, David J. E. Marsh, "Axion Dark Matter: What is it and Why Now?"

https://arxiv.org/abs/2105.01406

Prezentacja podkastu "Naukowo"

Arkadiusz Polak — Thu, 17 Mar 2022 09:00:00 +0100

Podkast „Naukowo” to przegląd prasy, badań i informacji ze świata nauki, które prezentuję w przystępnej formie 20 minutowych audycji, w każdą środę i sobotę.

Podkastu Naukowo wysłuchać możesz na każdej platformie podkastowej, a także na YouTube, Spotify i stronie naukowo.net, gdzie znajdziesz również ciekawe artykuły popularno-naukowe uznanych autorów.

Zapraszam również na podkastowe social-media oraz na nasz serwer Discord, na którym zbieramy społeczność zainteresowaną nowinkami naukowymi - wszystkie linki znajdziesz w opisie odcinków.

A jeśli podkast Naukowo przypadnie Ci do gustu możesz wesprzeć mnie dobrowolną wpłatą w serwisie Patronite pod adresem patronite.pl/naukowo, za każdą wpłatę bardzo dziękuję, pozwolą mi one na kontynuowanie projektu i jego dalszy rozwój.

Zapraszam do wysłuchania odcinków, miłego dnia, do usłyszenia!

naukowo.net | Patronite

Facebook | Twitter | Instagram | Discord

Spotify | YouTube | Google Podcasts | Apple Podcasts